zhuāng zǐ nán huá zhēn jīng

莊子南華眞經 純拼音版
已測試可用:Microsoft Edge 瀏覽器,右上角···→更多工具→大聲朗讀。
雙擊需要開始朗讀之處,靜待其執行。語音選項,建議選擇設置。
莊子南華眞經 拼音版。莊子白文本。莊子校詁。
白雲深處人家 逍遙子
2026-09-04 修訂稿

莊子南華眞經目録

zhuāng zǐ nèi piān 01 xiāo yáo yóu dì yī
zhuāng zǐ nèi piān 02 qí wù lùn dì èr
zhuāng zǐ nèi piān 03 yǎng shēng zhǔ dì sān
zhuāng zǐ nèi piān 04 rén jiān shì dì sì
zhuāng zǐ nèi piān 05 dé chōng fú dì wǔ
zhuāng zǐ nèi piān 06 dà zōng shī dì liù
zhuāng zǐ nèi piān 07 yīng dì wáng dì qī
zhuāng zǐ wài piān 08 pián mǔ dì bā
zhuāng zǐ wài piān 09 mǎ tí dì jiǔ
zhuāng zǐ wài piān 10 qū qiè dì shí
zhuāng zǐ wài piān 11 zài yòu dì shí yī
zhuāng zǐ wài piān 12 tiān dì dì shí èr
zhuāng zǐ wài piān 13 tiān dào dì shí sān
zhuāng zǐ wài piān 14 tiān yùn dì shí sì
zhuāng zǐ wài piān 15 kè yì dì shí wǔ
zhuāng zǐ wài piān 16 shàn xìng dì shí liù
zhuāng zǐ wài piān 17 qiū shuǐ dì shí qī
zhuāng zǐ wài piān 18 zhì lè dì shí bā
zhuāng zǐ wài piān 19 dá shēng dì shí jiǔ
zhuāng zǐ wài piān 20 shān mù dì èr shí
zhuāng zǐ wài piān 21 tián zǐ fāng dì èr shí yī
zhuāng zǐ wài piān 22 zhī běi yóu dì èr shí èr
zhuāng zǐ wài piān 23 gēng sāng chǔ dì èr shí sān
zhuāng zǐ zá piān 24 xú wú guǐ dì èr shí sì
zhuāng zǐ zá piān 25 zé yáng dì èr shí wǔ
zhuāng zǐ zá piān 26 wài wù dì èr shí liù
zhuāng zǐ zá piān 27 yù yán dì èr shí qī
zhuāng zǐ zá piān 28 ràng wáng dì èr shí bā
zhuāng zǐ zá piān 29 dào zhí dì èr shí jiǔ
zhuāng zǐ zá piān 30 shuō jiàn dì sān shí
zhuāng zǐ zá piān 31 yú fǔ dì sān shí yī
zhuāng zǐ zá piān 32 liè yù kòu dì sān shí èr
zhuāng zǐ zá piān 33 tiān xià dì sān shí sān

zhuāng zǐ nèi piān  xiāo yáo yóu dì yī

1.1  běi míng yǒu yú, qí míng wéi kūn。 kūn zhī dà, bù zhī qí jǐ qiān lǐ yě, huà ér wéi niǎo, qí míng wéi péng。 péng zhī bèi, bù zhī qí jǐ qiān lǐ yě, nǔ ér fēi, qí yì ruò chuí tiān zhī yún。 shì niǎo yě, hǎi yùn, zé jiāng xǐ yú nán míng。 nán míng zhě, tiān chí yě。《 qí xié》 zhě, zhì guài zhě yě。《 xié》 zhī yán yuē:“ péng zhī xǐ yú nán míng yě, shuǐ jī sān qiān lǐ, tuán fú yáo ér shàng zhě jiǔ wàn lǐ, qù yǐ liù yuè xī zhě yě。” yě mǎ yě, chén āi yě, shēng wù zhī yǐ xī xiāng chuī yě。 tiān zhī cāng cāng, qí zhèng sè yé? qí yuǎn ér wú suǒ zhì jí yé? qí shì xià yě, yì ruò shì zé yǐ yǐ。 qiě fú shuǐ zhī jī yě bú hòu, zé fù dà zhōu yě wú lì。 fù bēi shuǐ yú ào táng zhī shàng, zé jiè wéi zhī zhōu, zhì bēi yān zé jiāo, shuǐ qiǎn ér zhōu dà yě。 fēng zhī jī yě bú hòu, zé qí fù dà yì yě wú lì, gù jiǔ wàn lǐ, zé fēng sī zài xià yǐ。 ér hòu nǎi jīn, péi fēng bèi, fù qīng tiān, ér mò zhī yāo è zhě, ér hòu nǎi jīn jiāng tú nán。

1.2  tiáo yǔ xué jiū xiào zhī yuē:“ wǒ jué qǐ ér fēi, qiāng yú fāng, shí zé bú zhì, ér kòng yú dì ér yǐ yǐ。 xī yǐ zhī jiǔ wàn lǐ ér nán wéi?” shì mǎng cāng zhě, sān cān ér fǎn, fù yóu guǒ rán。 shì bǎi lǐ zhě, sù chōng liáng。 shì qiān lǐ zhě, sān yuè jù liáng。 zhī èr chóng, yòu hé zhī? xiǎo zhī bù jí dà zhī, xiǎo nián bù jí dà nián。 xī yǐ zhī qí rán yě? zhāo jūn bù zhī huì shuò, huì gū bù zhī chūn qiū。 cǐ xiǎo nián yě。 chǔ zhī nán yǒu míng líng zhě, yǐ wǔ bǎi suì wéi chūn, wǔ bǎi suì wéi qiū。 shàng gǔ yǒu dà chūn zhě, yǐ bā qiān suì wéi chūn, bā qiān suì wéi qiū。 ér péng zǔ nǎi jīn yǐ jiǔ tè wén, zhòng rén pǐ zhī, bú yì bēi hū!

1.3  tāng zhī wèn jí yě shì yǐ。 qióng fà zhī běi, yǒu míng hǎi zhě, tiān chí yě。 yǒu yú yān, qí guǎng shù qiān lǐ, wèi yǒu zhī qí xiū zhě, qí míng wéi kūn。 yǒu niǎo yān, qí míng wéi péng, bèi ruò tài shān, yì ruò chuí tiān zhī yún, tuán fú yáo yáng jiǎo ér shàng zhě jiǔ wàn lǐ, jué yún qì, fù qīng tiān, rán hòu tú nán, qiě shì nán míng yě。 chì yàn xiào zhī yuē:“ bǐ qiě xī shì yě? wǒ téng yuè ér shàng bú guò shù rèn, ér xià áo xiáng péng hāo zhī jiān。 cǐ yì fēi zhī zhì yě。 ér bǐ qiě xī shì yě?” cǐ xiǎo dà zhī biàn yě。

1.4  gù fú zhī xiào yì guān, xíng bì yì xiāng, dé hé yì jūn ér zhēng yì guó zhě, qí zì shì yě, yì ruò cǐ yǐ, ér sòng róng zǐ yóu rán xiào zhī。 qiě jǔ shì ér yù zhī ér bù jiā quàn, jǔ shì ér fēi zhī ér bù jiā jǔ, dìng hū nèi wài zhī fèn, biàn hū róng rǔ zhī jìng, sī yǐ yǐ。 bǐ qí yú shì, wèi shuò shuò rán yě。 suī rán, yóu yǒu wèi shù yě。 fú liè zǐ yù fēng ér xíng, líng rán shàn yě, xún yǒu wǔ rì ér hòu fǎn。 bǐ yú zhì fú zhě, wèi shuò shuò rán yě。 cǐ suī miǎn hū xíng, yóu yǒu suǒ dài zhě yě。 ruò fú chéng tiān dì zhī zhèng, ér yù liù qì zhī biàn, yǐ yóu wú qióng zhě, bǐ qiě wū hū dài zāi? gù yuē: zhì rén wú jǐ, shén rén wú gōng, shèng rén wú míng。

1.5  yáo ràng tiān xià yú xǔ yóu, yuē:“ rì yuè chū yǐ, ér jué huǒ bù xī, qí yú guāng yě, bú yì nán hū! shí yǔ jiàng yǐ, ér yóu jìn guàn, qí yú zé yě, bú yì láo hū! fū zǐ lì ér tiān xià zhì, ér wǒ yóu shī zhī。 wú zì shì quē rán, qǐng zhì tiān xià。” xǔ yóu yuē:“ zǐ zhì tiān xià, tiān xià jì yǐ zhì yě。 ér wǒ yóu dài zǐ, wú jiāng wèi míng hū? míng zhě, shí zhī bīn yě。 wú jiāng wèi bīn hū? jiāo liáo cháo yú shēn lín, bú guò yì zhī。 yǎn shǔ yǐn hé, bú guò mǎn fù。 guī xiū hū jūn, yǔ wú suǒ yòng tiān xià wéi! páo rén suī bú zhì páo, shī zhù bú yuè zūn zǔ ér dài zhī yǐ。”

1.6  jiān wú wèn yú lián shū yuē:“ wú wén yán yú jiē yú, dà ér wú dàng, wǎng ér bù fǎn。 wú jīng bù qí yán, yóu hé hàn ér wú jí yě, dà yǒu jìng tíng, bú jìn rén qíng yān。” lián shū yuē:“ qí yán wèi hé zāi?”“ yuē:‘ miǎo gū yè zhī shān, yǒu shén rén jū yān, jī fū ruò bīng xuě, chuò yuē ruò chǔ zǐ, bù shí wǔ gǔ, xī fēng yǐn lù, chéng yún qì, yù fēi lóng, ér yóu hū sì hǎi zhī wài。 qí shén níng, shǐ wù bù cī lì, ér nián gǔ shú。’ wú yǐ shì kuáng ér bú xìn yě。” lián shū yuē:“ rán。 gǔ zhě wú yǐ yù hū wén zhāng zhī ɡuàn, lóng zhě wú yǐ yù hū zhōng gǔ zhī shēng。 qǐ wéi xíng hái yǒu lóng máng zāi? fú zhī yì yǒu zhī。 shì qí yán yě, yóu shí rú yě。 zhī rén yě, zhī dé yě, jiāng páng bó wàn wù yǐ wèi yí shì qí hū luàn。 shú bì bì yān yǐ tiān xià wéi shì? zhī rén yě, wù mò zhī shāng, dà jìn jī tiān ér bú nì, dà hàn jīn shí liú、 tǔ shān jiāo ér bú rè。 shì qí chén gòu bǐ kāng, jiāng yóu táo zhù yáo shùn zhě yě。 shú kěn yǐ wù wéi shì?”

1.7  sòng rén zī zhāng fǔ ér shì zhū yuè, yuè rén duàn fà wén shēn, wú suǒ yòng zhī。 yáo zhì tiān xià zhī mín, píng hǎi nèi zhī zhèng, wǎng xiàn sì zǐ miǎo gū yè zhī shān。 fén shuǐ zhī yáng, yǎo rán sàng qí tiān xià yān。

1.8  huì zǐ wèi zhuāng zǐ yuē:“ wèi wáng yí wǒ dà hú zhī zhǒng, wǒ shù zhī chéng, ér shí wǔ shí。 yǐ chéng shuǐ jiāng, qí jiān bù néng zì jǔ yě。 pōu zhī yǐ wéi piáo, zé hú luò wú suǒ róng。 fēi bù xiāo rán dà yě, wú wèi qí wú yòng ér pǒu zhī。” zhuāng zǐ yuē:“ fū zǐ gù zhuō yú yòng dà yǐ。 sòng rén yǒu shàn wéi bù guī shǒu zhī yào zhě, shì shì yǐ píng pì kuàng wéi shì。 kè wén zhī, qǐng mǎi qí fāng bǎi jīn。 jù zú ér móu yuē:‘ wǒ shì shì wéi píng pì kuàng, bú guò shù jīn。 jīn yì zhāo ér yù jì bǎi jīn, qǐng yǔ zhī。’ kè dé zhī, yǐ shuō wú wáng。 yuè yǒu nàn, wú wáng shǐ zhī jiànɡ。 dōng, yǔ yuè rén shuǐ zhàn, dà bài yuè rén, liè dì ér fēng zhī。 néng bù guī shǒu, yī yě; huò yǐ fēng, huò bù miǎn yú píng pì kuàng, zé suǒ yòng zhī yì yě。 jīn zǐ yǒu wǔ shí zhī hú, hé bù lǜ yǐ wéi dà zūn ér fú hū jiāng hú? ér yōu qí hú luò wú suǒ róng, zé fū zǐ yóu yǒu péng zhī xīn yě fú!”

1.9  huì zǐ wèi zhuāng zǐ yuē:“ wú yǒu dà shù, rén wèi zhī chū, qí dà běn yōng zhǒng ér bú zhònɡ shéng mò, qí xiǎo zhī quán qū ér bú zhòng guī jǔ, lì zhī tú, jiàng zhě bú gù。 jīn zǐ zhī yán, dà ér wú yòng, zhòng suǒ tóng qù yě。” zhuāng zǐ yuē:“ zǐ dú bú jiàn lí shēng hū? bēi shēn ér fú, yǐ hòu áo zhě, dōng xī tiào liáng, bú bì gāo xià, zhòng yú jī pì, sǐ yú wǎng gǔ。 jīn fú lí niú, qí dà ruò chuí tiān zhī yún。 cǐ néng wéi dà yǐ, ér bù néng zhí shǔ。 jīn zǐ yǒu dà shù, huàn qí wú yòng。 hé bù shù zhī yú wú hé yǒu zhī xiāng , guǎng mò zhī yě, páng huáng hū wú wéi qí cè, xiāo yáo hū qǐn wò qí xià? bù yāo jīn fǔ, wù wú hài zhě, wú suǒ kě yòng, ān suǒ kùn kǔ zāi!”

zhuāng zǐ nèi piān  qí wù lùn dì èr

2.1  nán guō zǐ qí yìn jī ér zuò, yǎng tiān ér xū, dá yān sì sàng qí ǒu。 yán chéng zǐ yóu lì shì hū qián, yuē:“ hé jū hū? xíng gù kě shǐ rú gǎo mù, ér xīn gù kě shǐ rú sǐ huī hū? jīn zhī yìn jī zhě, fēi xī zhī yìn jī zhě yě。” zǐ qí yuē:“ yǎn, bú yì shàn hū ér wèn zhī yě! jīn zhě wú sàng wǒ, rǔ zhī zhī hū? rǔ wén rén lài ér wèi wén dì lài, rǔ wén dì lài ér wèi wén tiān lài fú!” zǐ yóu yuē:“ gǎn wèn qí fāng?” zǐ qí yuē:“ fú dà kuài ài qì, qí míng wéi fēng。 shì wéi wú zuò, zuò zé wàn qiào nǔ háo。 ér dú bù wén zhī liáo liáo hū? shān lín zhī wéi cuī, dà mù bǎi wéi zhī qiào xué, sì bí, sì kǒu, sì ěr, sì jī, sì quān, sì jiù, sì wā zhě, sì wū zhě。 jī zhě, xiào zhě, chì zhě, xī zhě, jiào zhě, háo zhě, yǎo zhě, jiāo zhě。 qián zhě chàng yú, ér suí zhě chàng yú, líng fēng zé xiǎo hé, piāo fēng zé dà hé, lì fēng jì zé zhòng qiào wéi xū。 ér dú bú jiàn zhī diào diào zhī diāo diāo hū!” zǐ yóu yuē:“ dì lài zé zhòng qiào shì yǐ, rén lài zé bì zhú shì yǐ。 gǎn wèn tiān lài?” zǐ qí yuē:“ fú chuī wàn bù tóng, ér shǐ qí zì jǐ yě, xián qí zì qǔ。 nǔ zhě qí shuí yé?”

2.2  dà zhī xián xián, xiǎo zhī jiàn jiàn。 dà yán yán yán, xiǎo yán zhān zhān。 qí mèi yě hún jiāo, qí jiào yě xíng kāi。 yǔ jiē wéi gòu, rì yǐ xīn dòu, màn zhě, jiào zhě, mì zhě。 xiǎo kǒng zhuì zhuì, dà kǒng màn màn。 qí fā ruò jī kuò, qí sī shì fēi zhī wèi yě。 qí liú rú zǔ méng, qí shǒu shèng zhī wèi yě。 qí shài rú qiū dōng, yǐ yán qí rì xiāo yě。 qí nì zhī suǒ wéi zhī, bù kě shǐ fù zhī yě。 qí yǎn yě rú jiān, yǐ yán qí lǎo xù yě。 jìn sǐ zhī xīn, mò shǐ fù yáng yě。 xǐ nù āi lè, lǜ tàn biàn zhí, yáo yì qǐ tài, yuè chū xū, zhēng chéng jūn, rì yè xiāng dài hū qián, ér mò zhī qí suǒ méng。 yǐ hū yǐ hū, dàn mù dé cǐ qí suǒ yóu yǐ shēng hū! fēi bǐ wú wǒ, fēi wǒ wú suǒ qǔ。 shì yì jìn yǐ, ér bù zhī qí suǒ wèi shǐ。 ruò yǒu zhēn zǎi, ér tè bù dé qí zhèn, kě xíng yǐ xìn, ér bú jiàn qí xíng, yǒu qíng ér wú xíng。 bǎi hái jiǔ qiào liù zànɡ, gāi ér cún yān, wú shuí yǔ wéi qīn? rǔ jiē yuè zhī hū? qí yǒu sī yān? rú shì, jiē yǒu wéi chén qiè hū? qí chén qiè bù zú yǐ xiāng zhì hū? qí dì xiāng wéi jūn chén hū? qí yǒu zhēn jūn cún yān。 rú qiú dé qí qíng yǔ bù dé, wú yì sǔn hū qí zhēn。 yí shòu qí chéng xíng, bù wáng yǐ dài jìn, yǔ wù xiāng rèn xiāng mí, qí xíng jìn rú chí, ér mò zhī néng zhǐ。 bú yì bēi hū! zhōng shēn yì yì ér bú jiàn qí chéng gōng, ěr rán pí yì ér bù zhī qí suǒ guī。 kě bù āi yé? rén wèi zhī bù sǐ, xī yì? qí xíng huà, qí xīn yǔ zhī rán。 kě bú wèi dà āi hū? rén zhī shēng yě, gù ruò shì máng hū? qí wǒ dú máng, ér rén yì yǒu bù máng zhě hū? fú suí qí chéng xīn ér shī zhī, shuí dú qiě wú shī hū? xī bì zhī dài ér xīn zì qǔ zhě yǒu zhī, yú zhě yù yǒu yān。 wèi chéng hū xīn ér yǒu shì fēi, shì jīn rì shì yuè ér xī zhì yě, shì yǐ wú yǒu wéi yǒu。 wú yǒu wéi yǒu, suī yǒu shén yǔ, qiě bù néng zhī。 wú dú qiě nài hé zāi?

2.3  fú yán fēi chuī yě。 yán zhě yǒu yán, qí suǒ yán zhě tè wèi dìng yě。 guǒ yǒu yán yé? qí wèi cháng yǒu yán yé? qí yǐ wéi yì yú kòu yīn, yì yǒu biàn hū? qí wú biàn hū? dào wū hū yǐn ér yǒu zhēn wěi? yán wū hū yǐn ér yǒu shì fēi? dào wū hū wǎng ér bù cún? yán wū hū cún ér bù kě? dào yǐn yú xiǎo chéng, yán yǐn yú róng huá。 gù yǒu rú mò zhī shì fēi, yǐ shì qí suǒ fēi ér fēi qí suǒ shì。 yù shì qí suǒ fēi ér fēi qí suǒ shì, zé mò ruò yǐ míng。 wù wú fēi bǐ, wù wú fēi shì。 zì bǐ zé bú jiàn, zì zhī zé zhī zhī。 gù yuē:“ bǐ chū yú shì, shì yì yīn bǐ。” bǐ shì, fāng shēng zhī shuō yě。 suī rán, fāng shēng fāng sǐ, fāng sǐ fāng shēng, fāng kě fāng bù kě, fāng bù kě fāng kě。 yīn shì yīn fēi, yīn fēi yīn shì。 shì yǐ shèng rén bù yóu, ér zhào zhī yú tiān, yì yīn shì yě。 shì yì bǐ yě, bǐ yì shì yě。 bǐ yì yí shì fēi, cǐ yì yí shì fēi。 guǒ qiě yǒu bǐ shì hū zāi? guǒ qiě wú bǐ shì hū zāi? bǐ shì mò dé qí ǒu, wèi zhī dào shū。 shū shǐ dé qí huán zhōng, yǐ yìnɡ wú qióng。 shì yì yì wú qióng, fēi yì yì wú qióng yě, gù yuē mò ruò yǐ míng。

2.4  yǐ zhǐ yù zhǐ zhī fēi zhǐ, bú ruò yǐ fēi zhǐ yù zhǐ zhī fēi zhǐ yě。 yǐ mǎ yù mǎ zhī fēi mǎ, bú ruò yǐ fēi mǎ yù mǎ zhī fēi mǎ yě。 tiān dì, yì zhǐ yě。 wàn wù, yì mǎ yě。 kě hū kě, bù kě hū bù kě。 dào, xíng zhī ér chéng。 wù, wèi zhī ér rán。 wū hū rán? rán yú rán。 wū hū bù rán? bù rán yú bù rán。 wù gù yǒu suǒ rán, wù gù yǒu suǒ kě。 wú wù bù rán, wú wù bù kě。 gù wèi shì jǔ tíng yǔ yíng, lì yǔ xī shī, kuí guǐ jué guài, dào tōng wéi yī。 qí fēn yě, chéng yě。 qí chéng yě, huǐ yě。 fán wù wú chéng yǔ huǐ, fù tōng wéi yī。 wéi dá zhě zhī tōng wéi yī, wèi shì bú yòng ér yù zhū yōng。 yōng yě zhě, yòng yě; yòng yě zhě, tōng yě; tōng yě zhě, dé yě。 shì dé ér jī yǐ, yīn shì yǐ。 yǐ ér bù zhī qí rán wèi zhī dào。 láo shén míng wéi yī, ér bù zhī qí tóng yě, wèi zhī zhāo sān。“ hé wèi zhāo sān?” yuē:“ jū gōng fù xù yuē:‘ zhāo sān mù sì。’ zhòng jū jiē nù。 yuē:‘ rán zé zhāo sì ér mù sān。’ zhòng jū jiē yuè。” míng shí wèi kuī, ér xǐ nù wèi yòng, yì yīn shì yě。 shì yǐ shèng rén hé zhī yǐ shì fēi, ér xiū hū tiān jūn。 shì zhī wèi liǎng háng。

2.5  gǔ zhī rén, qí zhī yǒu suǒ zhì yǐ。 wū hū zhì? yǒu yǐ wéi wèi shǐ yǒu wù zhě, zhì yǐ, jìn yǐ, bù kě yǐ jiā yǐ。 qí cì yǐ wéi yǒu wù yǐ ér wèi shǐ yǒu fēng yě, qí cì yǐ wéi yǒu fēng yān ér wèi shǐ yǒu shì fēi yě。 shì fēi zhī zhāng yě, dào zhī suǒ yǐ kuī yě。 dào zhī suǒ yǐ kuī, ài zhī suǒ yǐ chéng。 guǒ qiě yǒu chéng yǔ kuī hū zāi? guǒ qiě wú chéng yǔ kuī hū zāi? yǒu chéng yǔ kuī, gù zhāo shì zhī gǔ qín yě。 wú chéng yǔ kuī, gù zhāo shì zhī bù gǔ qín yě。 zhāo wén zhī gǔ qín yě, shī kuàng zhī zhī cè yě, huì zǐ zhī jù wú yě, sān zǐ zhī zhī, jī hū, jiē qí shèng zhě yě, gù zài zhī mò nián。 wéi qí hào zhī yě yǐ yì yú bǐ, qí hào zhī yě yù yǐ míng zhī。 bǐ fēi suǒ míng ér míng zhī, gù yǐ jiān bái zhī mèi zhōng。 ér qí zǐ yòu yǐ wén zhī lún zhōng, zhōng shēn wú chéng。 ruò shì ér kě wèi chéng hū? suī wǒ yì chéng yě。 ruò shì ér bù kě wèi chéng hū? wù yǔ wǒ wú chéng yě。 shì gù ɡǔ yí zhī yào, shèng rén zhī suǒ tú yě。 wèi shì bú yòng ér yù zhū yōng, cǐ zhī wèi yǐ míng。

2.6  jīn qiě yǒu yán yú cǐ, bù zhī qí yǔ shì lèi hū? qí yǔ shì bú lèi hū? lèi yǔ bú lèi, xiāng yǔ wéi lèi, zé yǔ bǐ wú yǐ yì yǐ。 suī rán, qǐng cháng yán zhī: yǒu shǐ yě zhě, yǒu wèi shǐ yǒu shǐ yě zhě, yǒu wèi shǐ yǒu fú wèi shǐ yǒu shǐ yě zhě。 yǒu yǒu yě zhě, yǒu wú yě zhě, yǒu wèi shǐ yǒu wú yě zhě, yǒu wèi shǐ yǒu fú wèi shǐ yǒu wú yě zhě。 é ér yǒu wú yǐ, ér wèi zhī yǒu wú zhī guǒ shú yǒu shú wú yě。 jīn wǒ zé yǐ yǒu wèi yǐ, ér wèi zhī wú suǒ wèi zhī qí guǒ yǒu wèi hū? qí guǒ wú wèi hū? tiān xià mò dà yú qiū háo zhī mò ér tài shān wéi xiǎo, mò shòu hū shāng zi ér péng zǔ wéi yāo。 tiān dì yǔ wǒ bìng shēng, ér wàn wù yǔ wǒ wéi yī。 jì yǐ wéi yī yǐ, qiě dé yǒu yán hū? jì yǐ wèi zhī yī yǐ, qiě dé wú yán hū? yī yǔ yán wéi èr, èr yǔ yī wéi sān。 zì cǐ yǐ wǎng, qiǎo lì bù néng dé, ér kuàng qí fán hū! gù zì wú shì yǒu yǐ zhì yú sān, ér kuàng zì yǒu shì yǒu hū! wú shì yān, yīn shì yǐ。

2.7  fú dào wèi shǐ yǒu fēng, yán wèi shǐ yǒu cháng, wèi shì ér yǒu zhěn yě。 qǐng yán qí zhěn: yǒu zuǒ yǒu yòu, yǒu lún yǒu yì, yǒu fēn yǒu biàn, yǒu jìng yǒu zhēng。 cǐ zhī wèi bā dé。 liù hé zhī wài, shèng rén cún ér bú lùn。 liù hé zhī nèi, shèng rén lùn ér bú yì。《 chūn qiū》 jīng shì, xiān wáng zhī《 zhì》, shèng rén yì ér bú biàn。 gù fēn yě zhě, yǒu bù fēn yě。 biàn yě zhě, yǒu bú biàn yě。 yuē: hé yě? shèng rén huái zhī, zhòng rén biàn zhī yǐ xiāng shì yě。 gù yuē:“ biàn yě zhě, yǒu bú xiàn yě。” fú dà dào bù chēnɡ, dà biàn bù yán, dà rén bù rén, dà lián bù qiān, dà yǒng bú zhì。 dào zhāo ér bú dào, yán biàn ér bù jí, rén cháng ér bù chéng, lián qīng ér bú xìn, yǒng zhì ér bù chéng。 wǔ zhě yuán ér jī xiàng fāng yǐ。 gù zhī zhǐ qí suǒ bù zhī, zhì yǐ。 shú zhī bù yán zhī biàn、 bú dào zhī dào? ruò yǒu néng zhī, cǐ zhī wèi tiān fǔ。 zhù yān ér bù mǎn, zhuó yān ér bù jié, ér bù zhī qí suǒ yóu lái。 cǐ zhī wèi bǎo guāng。

2.8  gù xī zhě yáo wèn yú shùn yuē:“ wǒ yù fá zōng、 kuài、 xū áo, nán miàn ér bú shì rán。 qí gù hé yě?” shùn yuē:“ fú sān zǐ zhě, yóu cún hū péng ài zhī jiān。 ruò bú shì rán, hé zāi? xī zhě shí rì bìng chū, wàn wù jiē zhào。 ér kuàng dé zhī jìn hū rì zhě hū?”

2.9  niè quē wèn hū wáng ní yuē:“ zǐ zhī wù zhī suǒ tóng shì hū?” yuē:“ wú wū hū zhī zhī?”“ zǐ zhī zǐ zhī suǒ bù zhī yé?” yuē:“ wú wū hū zhī zhī?”“ rán zé wù wú zhī yé?” yuē:“ wú wū hū zhī zhī? suī rán, cháng shì yán zhī: yōng jù zhī wú suǒ wèi‘ zhī zhī’ fēi bù zhī yé? yōng jù zhī wú suǒ wèi‘ bù zhī’ zhī fēi zhī yé? qiě wú cháng shì wèn hū rǔ: mín shī qǐn, zé yāo jí piān sǐ, qiū rán hū zāi? mù chǔ, zé zhuì lì xún jù, yuán hóu rán hū zāi? sān zhě shú zhī zhèng chǔ? mín shí chú huàn, mí lù shí jiàn, jí jū gān dài, chī yā shì shǔ。 sì zhě shú zhī zhèng wèi? yuán, biān jū yǐ wéi cí, mí yǔ lù jiāo, qiū yǔ yú yóu。 máo qiáng、 xī shī, rén zhī suǒ měi yě, yú jiàn zhī shēn rù, niǎo jiàn zhī gāo fēi, mí lù jiàn zhī jué zhòu。 sì zhě shú zhī tiān xià zhī zhèng sè zāi? zì wǒ guān zhī, rén yì zhī duān, shì fēi zhī tú, fán rán xiáo luàn。 wú wū néng zhī qí biàn?” niè quē yuē:“ zǐ bù zhī lì hài, zé zhì rén gù bù zhī lì hài hū?” wáng ní yuē:“ zhì rén, shén yǐ! dà zé fén ér bù néng rè, hé hàn hù ér bù néng hán, jí léi pò shān、 fēng zhèn hǎi ér bù néng jīng。 ruò rán zhě, chéng yún qì, qí rì yuè, ér yóu hū sì hǎi zhī wài。 sǐ shēng wú biàn yú jǐ, ér kuàng lì hài zhī duān hū?”

2.10  qú què zǐ wèn hū cháng wú zǐ yuē:“ wú wén zhū fū zǐ:‘ shèng rén bù cóng shì yú wù, bú jiù lì, bù wéi hài, bù xǐ qiú, bù yuán dào, wú wèi yǒu wèi, yǒu wèi wú wèi, ér yóu hū chén gòu zhī wài。’ fū zǐ yǐ wéi mèng làng zhī yán, ér wǒ yǐ wéi miào dào zhī xíng yě。 wú zǐ yǐ wéi xī ruò?” cháng wú zǐ yuē:“ shì huáng dì zhī suǒ tīng yíng yě, ér qiū yě hé zú yǐ zhī zhī? qiě rǔ yì tài zǎo jì, jiàn luǎn ér qiú shí yè, jiàn tán ér qiú xiāo zhì。 yǔ cháng wèi rǔ wàng yán zhī, rǔ yǐ wàng tīng zhī xī? péng rì yuè, xié yǔ zhòu, wéi qí wěn hé, zhì qí ɡǔ hūn, yǐ lì xiāng zūn。 zhòng rén yì yì, shèng rén yú zhūn, sān wàn suì ér yī chéng chún。 wàn wù jìn rán, ér yǐ shì xiāng yùn。 yǔ wū hū zhī yuè shēng zhī fēi huò yé? yǔ wū hū zhī wù sǐ zhī fēi ruò sàng ér bù zhī guī zhě yé? lí zhī jī, ài fēng rén zhī zǐ yě, jìn guó zhī shǐ dé zhī yě, tì qì zhān jīn; jí qí zhì yú wáng suǒ, yǔ wáng tóng kuāng chuáng, shí chú huàn, ér hòu huǐ qí qì yě。 yǔ wū hū zhī fú sǐ zhě bù huǐ qí shǐ zhī qí shēng hū? mèng yǐn jiǔ zhě, dàn ér kū qì。 mèng kū qì zhě, dàn ér tián liè。 fāng qí mèng yě, bù zhī qí mèng yě。 mèng zhī zhōng yòu zhàn qí mèng yān, jiào ér hòu zhī qí mèng yě。 qiě yǒu dà jiào, ér hòu zhī cǐ qí dà mèng yě。 ér yú zhě zì yǐ wéi jiào, qiè qiè rán zhī zhī。 jūn hū? mù hū? gù zāi! qiū yě yǔ rǔ jiē mèng yě。 yǔ wèi rǔ mèng, yì mèng yě。 shì qí yán yě, qí míng wéi dì guǐ。 wàn shì zhī hòu ér yí yù dà shèng zhī qí jiě zhě, shì dàn mù yù zhī yě。”

2.11  jì shǐ wǒ yǔ ruò biàn yǐ, ruò shèng wǒ, wǒ bú ruò shèng。 ruò guǒ shì yě, wǒ guǒ fēi yě yé? wǒ shèng ruò, ruò bù wú shèng。 wǒ guǒ shì yě, ér guǒ fēi yě yé? qí huò shì yě, qí huò fēi yě yé? qí jù shì yě, qí jù fēi yě yé? wǒ yǔ ruò, bù néng xiāng zhī yě。 zé rén gù shòu qí dǎn àn, wú shuí shǐ zhèng zhī? shǐ tóng hū ruò zhě zhèng zhī, jì yǔ ruò tóng yǐ, wū néng zhèng zhī? shǐ tóng hū wǒ zhě zhèng zhī, jì tóng hū wǒ yǐ, wū néng zhèng zhī? shǐ yì hū wǒ yǔ ruò zhě zhèng zhī, jì yì hū wǒ yǔ ruò yǐ, wū néng zhèng zhī? shǐ tóng hū wǒ yǔ ruò zhě zhèng zhī, jì tóng hū wǒ yǔ ruò yǐ, wū néng zhèng zhī? rán zé wǒ yǔ ruò yǔ rén, jù bù néng xiāng zhī yě。 ér dài bǐ yě yé?

2.12  hé wèi hé zhī yǐ tiān ní? yuē: shì bú shì, rán bù rán。 shì ruò guǒ shì yě, zé shì zhī yì hū bú shì yě, yì wú biàn。 rán ruò guǒ rán yě, zé rán zhī yì hū bù rán yě, yì wú biàn。 huà shēng zhī xiāng dài, ruò qí bù xiāng dài。 hé zhī yǐ tiān ní, yīn zhī yǐ màn yǎn, suǒ yǐ qióng nián yě。 wàng nián wàng yì, zhèn yú wú jìng, gù yù zhū wú jìng。

2.13  wǎng liǎng wèn yǐnɡ yuē:“ nǎng zǐ xíng, jīn zǐ zhǐ; nǎng zǐ zuò, jīn zǐ qǐ。 hé qí wú tè cāo yú?” yǐnɡ yuē:“ wú yǒu dài ér rán zhě yé? wú suǒ dài, yòu yǒu dài ér rán zhě yé? wú dài, shé fù tiáo yì yé? wū shí suǒ yǐ rán? wū shí suǒ yǐ bù rán?”

2.14  xī zhě zhuāng zhōu mèng wéi hú dié, xǔ xǔ rán hú dié yě。 zì yù shì zhì yú? bù zhī zhōu yě。 é rán jiào, zé jù jù rán zhōu yě。 bù zhī zhōu zhī mèng wéi hú dié yú? hú dié zhī mèng wéi zhōu yú? zhōu yǔ hú dié, zé bì yǒu fēn yǐ。 cǐ zhī wèi wù huà。

zhuāng zǐ nèi piān  yǎng shēng zhǔ dì sān

3.1  wú shēng yě yǒu yá, ér zhī yě wú yá。 yǐ yǒu yá suí wú yá, dài yǐ。 yǐ ér wéi zhī zhě, dài ér yǐ yǐ。 wéi shàn wú jìn míng, wéi è wú jìn xíng, yuán dū yǐ wéi jīng, kě yǐ bǎo shēn, kě yǐ quán shēng, kě yǐ yàng qīn, kě yǐ jìn nián。

3.2  páo dīng wèi wén huì jūn jiě niú, shǒu zhī suǒ chù, jiān zhī suǒ yǐ, zú zhī suǒ lǚ, xī zhī suǒ yǐ, huà rán xiǎng rán, zòu dāo huò rán, mò bú zhònɡ yīn, hé yú《 sāng lín》 zhī wǔ, nǎi zhònɡ《 jīng shǒu》 zhī huì。 wén huì jūn yuē:“ xī! shàn zāi! jì gài zhì cǐ hū!” páo dīng shì dāo, duì yuē:“ chén zhī suǒ hào zhě, dào yě, jìn hū jì yǐ。 shǐ chén zhī jiě niú zhī shí, suǒ jiàn wú fēi niú zhě。 sān nián zhī hòu, wèi cháng jiàn quán niú yě。 fāng jīn zhī shí, chén yǐ shén yù ér bù yǐ mù shì, guān zhī zhǐ ér shén yù xíng, yī hū tiān lǐ, pī dà xì, dǎo dà kuǎn, yīn qí gù rán。 jì jīng kěn qìng zhī wèi cháng, ér kuàng dà gū hū! liáng páo suì gēng dāo, gē yě。 zú páo yuè gēng dāo, zhé yě。 jīn chén zhī dāo, shí jiǔ nián yǐ, suǒ jiě shù qiān niú yǐ, ér dāo rèn ruò xīn fā yú xíng。 bǐ jié zhě yǒu jiàn, ér dāo rèn zhě wú hòu。 yǐ wú hòu rù yǒu jiàn, kuí kuí hū qí yú yóu rèn bì yǒu yú dì yǐ, shì yǐ shí jiǔ nián ér dāo rèn ruò xīn fā yú xíng。 suī rán, měi zhì yú zú, wú jiàn qí nán wéi, chù rán wèi jiè, shì wèi zhǐ, xíng wèi chí, dòng dāo shèn wēi, huò rán yǐ xiè, rú tǔ wěi dì。 tí dāo ér lì, wèi zhī sì gù, wèi zhī chóu chú mǎn zhì。 shàn dāo ér cáng zhī。” wén huì jūn yuē:“ shàn zāi! wú wén páo dīng zhī yán, dé yǎng shēng yān。”

3.3  gōng wén xuān jiàn yòu shī ér jīng, yuē:“ shì hé rén yě? wū hū jiè yě? tiān yú? qí rén yú?” yuē:“ tiān yě, fēi rén yě。 tiān zhī shēng shì shǐ dú yě, rén zhī mào yǒu yǔ yě。 yǐ shì zhī qí tiān yě, fēi rén yě。” zé zhì shí bù yì zhuó, bǎi bù yì yǐn, bù qí xù hū fán zhōng, shén suī wànɡ, bú shàn yě。

3.4  lǎo dān sǐ, qín yì diào zhī, sān háo ér chū。 dì zǐ yuē:“ fēi fū zǐ zhī yǒu yé?” yuē:“ rán。”“ rán zé diào yān ruò cǐ, kě hū?” yuē:“ rán。 shǐ yě, wú yǐ wéi qí rén yě; ér jīn, fēi yě。 xiàng wú rù ér diào yān, yǒu lǎo zhě kū zhī, rú kū qí zǐ; shào zhě kū zhī, rú kū qí mǔ。 bǐ qí suǒ yǐ huì zhī, bì yǒu bù qí yán ér yán, bù qí kū ér kū zhě。 shì dùn tiān bèi qíng, wàng qí suǒ shòu。 gǔ zhě wèi zhī dùn tiān zhī xíng。 shì lái, fū zǐ shí yě。 shì qù, fū zǐ shùn yě。 ān shí ér chǔ shùn, āi lè bù néng rù yě。 gǔ zhě wèi shì dì zhī xuán xiè。”

3.5  zhǐ qióng yú wéi xīn, huǒ chuán yě, bù zhī qí jìn yě。

zhuāng zǐ nèi piān  rén jiān shì dì sì

4.1  yán huí xiàn zhòng ní, qǐng xíng。 yuē:“ xī zhī?” yuē:“ jiāng zhī wèi。” yuē:“ xī wèi yān?” yuē:“ huí wén: wèi jūn, qí nián zhuàng, qí xíng dú, qīng yòng qí guó, ér bú jiàn qí guò。 qīng yòng, mín sǐ, sǐ zhě yǐ guó, liánɡ hū zé ruò jiāo, mín qí wú rú yǐ。 huí cháng wén zhī fū zǐ yuē:‘ zhì guó qù zhī, luàn guó jiù zhī, yī mén duō jí。’ yuàn yǐ suǒ wén sī qí zé, shù jī qí guó yǒu chōu hū!” zhòng ní yuē:“ xī! ruò dài wǎng ér xíng ěr! fú dào, bú yù zá。 zá zé duō, duō zé rǎo, rǎo zé yōu, yōu ér bú jiù。 gǔ zhī zhì rén, xiān cún zhū jǐ, ér hòu cún zhū rén。 suǒ cún yú jǐ zhě wèi dìng, hé xiá zhì yú pù rén zhī suǒ xíng? qiě ruò yì zhī fú dé zhī suǒ dàng, ér zhì zhī suǒ wèi chū hū zāi? dé dàng hū míng, zhì chū hū zhēng。 míng yě zhě, xiāng yà yě。 zhì yě zhě, zhēng zhī qì yě。 èr zhě xiōng qì, fēi suǒ yǐ jìn xíng yě。 qiě dé hòu xìn gāng, wèi dá rén qì。 míng wén bù zhēng, wèi dá rén xīn。 ér qiǎng yǐ rén yì shéng mò zhī yán, shù bào rén zhī qián zhě, shì yǐ rén wù yǒu qí měi yě, mìng zhī yuē zāi rén。 zāi rén zhě, rén bì fǎn zāi zhī。 ruò dài wéi rén zāi fú! qiě gǒu wèi yuè xián ér wù bú xiào, wū yòng ér qiú yǒu yǐ yì? ruò wéi wú zhào, wáng gōng bì jiāng chéng rén ér dòu qí jié, ér mù jiāng yíng zhī, ér sè jiāng píng zhī, kǒu jiāng yíng zhī, róng jiāng xíng zhī, xīn qiě chéng zhī, shì yǐ huǒ jiù huǒ, yǐ shuǐ jiù shuǐ。 míng zhī yuē yì duō, shùn shǐ wú qióng。 ruò dài yǐ bú xìn hòu yán, bì sǐ yú bào rén zhī qián yǐ! qiě xī zhě jié shā guān lóng féng, zhòu shā wáng zǐ bǐ gān。 shì jiē xiū qí shēn, yǐ xià yǔ fǔ rén zhī mín, yǐ xià fú qí shàng zhě yě。 gù qí jūn yīn qí xiū yǐ jǐ zhī。 shì hào míng zhě yě。 xī zhě yáo gōng cóng zhī、 xū áo, yǔ gōng yǒu hù, guó wèi xū lì, shēn wèi xíng lù。 qí yòng bīng bù zhǐ, qí qiú shí wú yǐ。 shì jiē qiú míng shí zhě yě。 ér dú bù wén zhī hū: míng shí zhě, shèng rén zhī suǒ bù néng shēnɡ yě, ér kuàng ruò hū! suī rán, ruò bì yǒu yǐ yě, cháng yǐ yù wǒ lái。” yán huí yuē:“ duān ér xū, miǎn ér yī, zé kě hū?” yuē:“ wū! wū kě? fú yǐ yáng wéi chōng kǒng yáng, cǎi sè bú dìng, cháng rén zhī suǒ bù wéi, yīn àn rén zhī suǒ gǎn, yǐ qiú róng yǔ qí xīn, míng zhī yuē‘ rì jiàn zhī dé’ bù chéng, ér kuàng dà dé hū! jiāng zhí ér bú huà, wài hé ér nèi bù zǐ。 qí yōng jù kě hū?”“ rán zé wǒ nèi zhí ér wài qū, chéng ér shàng bì。 nèi zhí zhě, yǔ tiān wéi tú。 yǔ tiān wéi tú zhě, zhī tiān zǐ zhī yǔ jǐ, jiē tiān zhī suǒ zǐ, ér dú yǐ jǐ yán, qí hū ér rén shàn zhī, qí hū ér rén bú shàn zhī yé? ruò rán zhě, rén wèi zhī tóng zǐ。 shì zhī wèi yǔ tiān wéi tú。 wài qū zhě, yǔ rén zhī wéi tú yě。 qíng jì qū quán, rén chén zhī lǐ yě。 rén jiē wéi zhī, wú gǎn bù wéi yé? wéi rén zhī suǒ wéi zhě, rén yì wú cī yān。 shì zhī wèi yǔ rén wéi tú。 chéng ér shàng bì zhě, yǔ gǔ wéi tú。 qí yán suī jiào zhé zhī, shí yě gǔ zhī yǒu yě, fēi wú yǒu yě。 ruò rán zhě, suī zhí, bù wéi bìng。 shì zhī wèi yǔ gǔ wéi tú。 ruò shì, zé kě hū?” zhòng ní yuē:“ wū! wū kě? tài duō zhèng fǎ ér bù dié, suī gù, yì wú zuì。 suī rán, zhǐ shì ěr yǐ, fú hú kě yǐ jí huà? yóu shī xīn zhě yě。” yán huí yuē:“ wú wú yǐ jìn yǐ, gǎn wèn qí fāng?” zhòng ní yuē:“ zhāi, wú jiāng yù ruò。 yǒu ér wéi, qí yì yé? yì zhī zhě, hào tiān bù yí。” yán huí yuē:“ huí zhī jiā pín, wéi bù yǐn jiǔ bù rú hūn zhě, shù yuè yǐ。 ruò cǐ, zé kě yǐ wéi zhāi hū?” yuē:“ shì jì sì zhī zhāi, fēi xīn zhāi yě。” huí yuē:“ gǎn wèn xīn zhāi?” zhòng ní yuē:“ ruò yí zhì, wú tīng zhī yǐ ěr ér tīng zhī yǐ xīn, wú tīng zhī yǐ xīn ér tīng zhī yǐ qì。 tīng zhǐ yú ěr, xīn zhǐ yú fú。 qì yě zhě, xū ér dài wù zhě yě。 wéi dào jí xū。 xū zhě, xīn zhāi yě。” yán huí yuē:“ huí zhī wèi shǐ dé shǐ, shí zì huí yě; dé shǐ zhī yě, wèi shǐ yǒu huí yě。 kě wèi xū hū?” fū zǐ yuē:“ jìn yǐ! wú yù ruò: ruò néng rù yóu qí fán, ér wú gǎn qí míng, rù zé míng, bú rù zé zhǐ, wú mén wú dú, yì zhái ér yù yú bù dé yǐ, zé jī yǐ。 jué jì yì, wú xíng dì nán。 wéi rén shǐ, yì yǐ wěi。 wéi tiān shǐ, nán yǐ wěi。 wén yǐ yǒu yì fēi zhě yǐ, wèi wén yǐ wú yì fēi zhě yě。 wén yǐ yǒu zhī zhī zhě yǐ, wèi wén yǐ wú zhī zhī zhě yě。 zhān bǐ què zhě, xū shì shēng bái, jí xiáng zhǐ zhǐ。 fú qiě bù zhǐ, shì zhī wèi zuò chí。 fú xùn ěr mù nèi tōng, ér wài yú xīn zhī, guǐ shén jiāng lái shè, ér kuàng rén hū! shì wàn wù zhī huà yě, yǔ、 shùn zhī suǒ niǔ yě, fú xī、 jī qú zhī suǒ xíng zhōng, ér kuàng sǎn yān zhě hū!”

4.2  shè gōng zǐ gāo jiāng shǐ yú qí, wèn yú zhòng ní yuē:“ wáng shǐ zhū liáng yě shèn zhòng, qí zhī dài shǐ zhě, gài jiāng shèn jìng ér bù jí。 pǐ fū yóu wèi kě dòng yě, ér kuàng zhū hóu hū! wú shèn lì zhī。 zǐ cháng yù zhū liáng yě yuē:‘ fán shì, ruò xiǎo ruò dà, guǎ bù dǎo yǐ huān chéng。 shì ruò bù chéng, zé bì yǒu rén dào zhī huàn。 shì ruò chéng, zé bì yǒu yīn yáng zhī huàn。 ruò chéng, ruò bù chéng, ér hòu wú huàn zhě, wéi yǒu dé zhě néng zhī。’ wú shí yě zhí cū ér bù zāng, cuàn wú yù qìng zhī rén。 jīn wú zhāo shòu mìng ér xī yǐn bīng, wǒ qí nèi rè yú? wú wèi zhì hū shì zhī qíng, ér jì yǒu yīn yáng zhī huàn yǐ。 shì ruò bù chéng, bì yǒu rén dào zhī huàn。 shì liǎng yě, wéi rén chén zhě bù zú yǐ rèn zhī。 zǐ qí yǒu yǐ yù wǒ lái?” zhòng ní yuē:“ tiān xià yǒu dà jiè èr: qí yī mìng yě, qí yī yì yě。 zǐ zhī ài qīn, mìng yě, bù kě xiè yú xīn。 chén zhī shì jūn, yì yě, wú shì ér fēi jūn yě。 wú suǒ táo yú tiān dì zhī jiān, shì zhī wèi dà jiè。 shì yǐ fú shì qí qīn zhě, bù zé dì ér ān zhī, xiào zhī zhì yě。 fú shì qí jūn zhě, bù zé shì ér ān zhī, zhōng zhī shèng yě。 zì shì qí xīn zhě, āi lè bú yì shī hū qián, zhī qí bù kě nài hé ér ān zhī ruò mìng, dé zhī zhì yě。 wéi rén chén zǐ zhě, gù yǒu suǒ bù dé yǐ, xíng shì zhī qíng ér wàng qí shēn, hé xiá zhì yú yuè shēng ér wù sǐ! fū zǐ qí xíng, kě yǐ! qiū qǐng fù yǐ suǒ wén: fán jiāo, jìn zé bì xiāng mí yǐ xìn, yuǎn zé bì zhōng zhī yǐ yán。 yán bì huò chuán zhī。 fú chuán liǎng xǐ liǎng yuàn zhī yán, tiān xià zhī nán zhě yě。 fú liǎng xǐ bì duō yì měi zhī yán, liǎng yuàn bì duō yì è zhī yán。 fán yì zhī lèi wàng, wàng zé qí xìn zhī yě mò, mò zé chuán yán zhě yāng。 gù fǎ yán yuē:‘ chuán qí cháng qíng, wú chuán qí yì yán, zé jī hū quán。’ qiě yǐ qiǎo dòu lì zhě, shǐ hū yáng, cháng zú hū yīn, tài zhì zé duō qí qiǎo。 yǐ lǐ yǐn jiǔ zhě, shǐ hū zhì, cháng zú hū luàn, tài zhì zé duō qí lè。 fán shì yì rán, shǐ hū liàng, cháng zú hū bǐ。 qí zuò shǐ yě jiǎn, qí jiāng bì yě bì jù。 yán zhě, fēng bō yě。 xíng zhě, shí sàng yě。 fú fēng bō yì yǐ dòng, shí sàng yì yǐ wēi, gù fèn shè wú yóu。 qiǎo yán piān cí, shòu sǐ bù zé yīn, qì xī fú rán, yú shì bìng shēng xīn lì。 kè hé tài zhì, zé bì yǒu bú xiào zhī xīn yìnɡ zhī, ér bù zhī qí rán yě。 gǒu wéi bù zhī qí rán yě, shú zhī qí suǒ zhōng? gù fǎ yán yuē:‘ wú qiān lìng, wú quàn chéng。’ guò dù yì yě, qiān lìng、 quàn chéng, dài shì。 měi chéng zài jiǔ, è chéng bù jí gǎi。 kě bú shèn yú? qiě fú chéng wù yǐ yóu xīn, tuō bù dé yǐ yǐ yǎng zhōng, zhì yǐ。 hé zuò wéi bào yě? mò ruò wéi zhì mìng, cǐ qí nán zhě。”

4.3  yán hé jiāng fù wèi líng gōng tài zǐ, ér wèn yú qú bó yù, yuē:“ yǒu rén yú cǐ, qí dé tiān shài。 yǔ zhī wéi wú fāng, zé wēi wú guó。 yǔ zhī wéi yǒu fāng, zé wēi wú shēn。 qí zhī shì zú yǐ zhī rén zhī guò, ér bù zhī qí suǒ yǐ guò。 ruò rán zhě, wú nài zhī hé?” qú bó yù yuē:“ shàn zāi wèn hū! jiè zhī! shèn zhī! zhèng rǔ shēn zāi! xíng mò ruò jiù, xīn mò ruò hé。 suī rán, zhī èr zhě yǒu huàn。 jiù bú yù rù, hé bú yù chū。 xíng jiù ér rù, qiě wéi diān wéi miè, wéi bēng wéi jué。 xīn hé ér chū, qiě wéi shēng wéi míng, wéi yāo wéi niè。 bǐ qiě wéi yīng ér, yì yǔ zhī wéi yīng ér。 bǐ qiě wéi wú tīng qí, yì yǔ zhī wéi wú tīng qí。 bǐ qiě wéi wú yá, yì yǔ zhī wéi wú yá。 dá zhī, rù yú wú cī。 rǔ bù zhī fú táng láng hū? nǔ qí bì yǐ dānɡ chē zhé, bù zhī qí bù shēng rèn yě。 shì qí cái zhī měi zhě yě。 jiè zhī! shèn zhī! jī fá ér měi zhě, yǐ fàn zhī, jī yǐ! rǔ bù zhī fú yǎng hǔ zhě hū? bù gǎn yǐ shēng wù yǔ zhī, wèi qí shā zhī zhī nù yě。 bù gǎn yǐ quán wù yǔ zhī, wèi qí jué zhī zhī nù yě。 shí qí jī bǎo, dá qí nù xīn。 hǔ zhī yǔ rén yì lèi, ér mèi yǎng jǐ zhě, shùn yě。 gù qí shā zhě, nì yě。 fú ài mǎ zhě, yǐ kuāng chénɡ shǐ, yǐ shèn chénɡ niào。 shì yǒu wén méng pú yuán, ér fǔ zhī bù shí, zé quē xián、 huǐ shǒu、 suì xiōng。 yì yǒu suǒ zhì, ér ài yǒu suǒ wáng。 kě bú shèn yé?”

4.4  jiàng shí zhī qí, zhì hū qū yuán, jiàn lì shè shù, qí dà bì niú, xié zhī bǎi wéi, qí gāo lín shān shí rèn ér hòu yǒu zhī, qí kě yǐ wéi zhōu zhě páng shí shǔ。 guān zhě rú shì, jiàng bó bú gù, suì xíng bú chuò。 dì zǐ yàn guān zhī, zǒu jí jiàng shí, yuē:“ zì wú zhí fǔ jīn yǐ suí fū zǐ, wèi cháng jiàn cái rú cǐ qí měi yě。 xiān shēng bù kěn shì, xíng bú chuò, hé yé?” yuē:“ yǐ yǐ! wù yán zhī yǐ! sǎn mù yě! yǐ wéi zhōu zé chén, yǐ wéi guān guǒ zé sù fǔ, yǐ wéi qì zé sù huǐ, yǐ wéi mén hù zé yè mán, yǐ wéi zhù zé dù。 shì bù cái zhī mù yě, wú suǒ kě yòng, gù néng ruò shì zhī shòu。” jiàng shí guī, lì shè xiàn mèng yuē:“ rǔ jiāng wū hū bǐ yǔ zāi? ruò jiāng bǐ yǔ yú wén mù yé? fú zhā lí jú yòu guǒ luǒ zhī shǔ, shí shú zé bō zé rǔ, dà zhī zhé, xiǎo zhī xiè。 cǐ yǐ qí néng kǔ qí shēng zhě yě。 gù bù zhōng qí tiān nián ér zhōng dào yāo, zì pǒu jī yú shì sú zhě yě。 wù mò bú ruò shì。 qiě yǔ qiú wú suǒ kě yòng, jiǔ yǐ, jī sǐ, nǎi jīn dé zhī, wéi yǔ dà yòng。 shǐ yǔ yě ér yǒu yòng, qiě dé yǒu cǐ dà yě yé? qiě yě ruò yǔ yǔ yě, jiē wù yě, nài hé zāi qí xiāng wù yě? ér jī sǐ zhī sǎn rén, yòu wū zhī sǎn mù?” jiàng shí jiào ér zhěn qí mèng, dì zǐ yuē:“ qù qǔ wú yòng, zé wéi shè, hé yé?” yuē:“ mì! ruò wú yán! bǐ yì zhí jì yān, yǐ wèi bù zhī jǐ zhě gòu lì yě。 bù wéi shè zhě, qiě jī yǒu jiǎn hū? qiě yě bǐ qí suǒ bǎo yǔ zhòng yì, ér yǐ yì yú zhī, bú yì yuǎn hū!”

4.5  nán bó zǐ qí yóu hū shāng zhī qiū, jiàn dà mù yān, yǒu yì, jié sì qiān shèng yǐn, jiāng bì qí suǒ lài。 zǐ qí yuē:“ cǐ hé mù yě zāi? cǐ bì yǒu yì cái fú!” yǎng ér shì qí xì zhī, zé quán qū ér bù kě yǐ wéi dòng liáng。 fǔ ér shì qí dà gēn, zé zhóu xiè ér bù kě yǐ wéi guān guǒ。 shì qí yè, zé kǒu làn ér wèi shāng。 xiù zhī, zé shǐ rén kuáng chéng sān rì ér bù yǐ。 zǐ qí yuē:“ cǐ guǒ bù cái zhī mù yě, yǐ zhì yú cǐ qí dà yě。 jiē hū! shén rén yǐ cǐ bù cái。”

4.6  sòng yǒu jīng shì zhě, yí qiū bǎi sāng。 qí gǒng bǎ ér shàng zhě, qiú jū hóu zhī yì zhě zhǎn zhī。 sān wéi sì wéi, qiú gāo míng zhī lǐ zhě zhǎn zhī。 qī wéi bā wéi, guì rén fù shāng zhī jiā, qiú shàn páng zhě zhǎn zhī。 gù wèi zhōng qí tiān nián, ér zhōng dào zhī yāo yú fǔ jīn, cǐ cái zhī huàn yě。 gù jiě zhī yǐ niú zhī bái sǎng zhě, yǔ tún zhī kàng bí zhě, yǔ rén yǒu zhì bìng zhě, bù kě yǐ shì hé。 cǐ jiē wū zhù yǐ zhī zhī yǐ, suǒ yǐ wéi bù xiáng yě。 cǐ nǎi shén rén zhī suǒ yǐ wéi dà xiáng yě。

4.7  zhī lí shū zhě, yí yǐn yú qí, jiān gāo yú dǐng, kuài cuō zhǐ tiān, wǔ guǎn zài shàng, liǎng bì wéi xié。 cuò zhēn zhì xiè, zú yǐ hú kǒu; gǔ cè bō jīng, zú yǐ sì shí rén。 shàng zhēng wǔ shì, zé zhī lí rǎng bì yú qí jiān。 shàng yǒu dà yì, zé zhī lí yǐ yǒu cháng jí, bú shòu gōng。 shàng yǔ bìng zhě sù, zé shòu sān zhōng, yǔ shí shù xīn。 fú zhī lí qí xíng zhě, yóu zú yǐ yǎng qí shēn, zhōng qí tiān nián, yòu kuàng zhī lí qí dé zhě hū!

4.8  kǒng zǐ shì chǔ, chǔ kuáng jiē yú yóu qí mén, yuē:“ fèng xī fèng xī, hé rú dé zhī shuāi yě? lái shì bù kě dài, wǎng shì bù kě zhuī yě。 tiān xià yǒu dào, shèng rén chéng yān。 tiān xià wú dào, shèng rén shēng yān。 fāng jīn zhī shí, jǐn miǎn xíng yān。 fú qīng hū yǔ, mò zhī zhī zài。 huò zhòng hū dì, mò zhī zhī zhì。 yǐ hū, lín rén yǐ dé。 dài hū dài hū, huà dì ér qū。 mí yáng mí yáng, wú shāng wú xíng。 wú xíng xì qū, wú shāng wú zú。”

4.9  shān mù, zì kòu yě。 gāo huǒ, zì jiān yě。 guì kě shí, gù fá zhī。 qī kě yòng, gù gē zhī。 rén jiē zhī yǒu yòng zhī yòng, ér mò zhī wú yòng zhī yòng yě。

zhuāng zǐ nèi piān  dé chōng fú dì wǔ

5.1  lǔ yǒu jiè zhě wáng tái, cóng zhī yóu zhě, yǔ zhòng ní xiāng ruò。 cháng jì wèn yú zhòng ní yuē:“ wáng tái, yuè zhě yě, cóng zhī yóu zhě, yǔ fū zǐ zhōng fēn lǔ。 lì bú jiào, zuò bú yì。 xū ér wǎng, shí ér guī。 gù yǒu bù yán zhī jiào, wú xíng ér xīn chéng zhě yé? shì hé rén yě?” zhòng ní yuē:“ fū zǐ, shèng rén yě。 qiū yě zhí hòu ér wèi wǎng ěr。 qiū jiāng yǐ wéi shī, ér kuàng bú ruò qiū zhě hū! xī jiǎ lǔ guó, qiū jiāng yǐn tiān xià ér yǔ cóng zhī。” cháng jì yuē:“ bǐ yuè zhě yě, ér wànɡ xiān shēng, qí yǔ yōng yì yuǎn yǐ。 ruò rán zhě, qí yòng xīn yě dú ruò zhī hé?” zhòng ní yuē:“ sǐ shēng yì dà yǐ, ér bù dé yǔ zhī biàn。 suī tiān dì fù zhuì, yì jiāng bù yǔ zhī yí。 shěn hū wú jiǎ, ér bù yǔ wù qiān。 mìng wù zhī huà, ér shǒu qí zōng yě。” cháng jì yuē:“ hé wèi yě?” zhòng ní yuē:“ zì qí yì zhě shì zhī, gān dǎn chǔ yuè yě。 zì qí tóng zhě shì zhī, wàn wù jiē yī yě。 fú ruò rán zhě, qiě bù zhī ěr mù zhī suǒ yí, ér yóu xīn hū dé zhī hé。 wù shì qí suǒ yī, ér bú jiàn qí suǒ sàng, shì sàng qí zú, yóu yí tǔ yě。” cháng jì yuē:“ bǐ wèi jǐ, yǐ qí zhì dé qí xīn, yǐ qí xīn dé qí cháng xīn。 wù hé wèi zuì zhī zāi?” zhòng ní yuē:“ rén mò jiàn yú liú shuǐ, ér jiàn yú zhǐ shuǐ。 wéi zhǐ, néng zhǐ zhòng zhǐ。 shòu mìng yú dì, wéi sōng bǎi dú yě zài, dōng xià qīng qīng。 shòu mìng yú tiān, wéi shùn dú yě zhèng, xìng néng zhèng shēng, yǐ zhèng zhòng shēng。 fú bǎo shǐ zhī zhēng, bú jù zhī shí, yǒng shì yì rén, xióng rù yú jiǔ jūn。 jiāng qiú míng ér néng zì yāo zhě ér yóu ruò shì, ér kuàng guān tiān dì、 fǔ wàn wù, zhí yù liù hái、 xiàng ěr mù、 yì zhī zhī suǒ zhī, ér xīn wèi cháng sǐ zhě hū! bǐ qiě zé rì ér dēng xiá, rén zé cóng shì yě。 bǐ qiě hé kěn yǐ wù wéi shì hū?”

5.2  shēn tú jiā, jiè zhě yě, ér yǔ zhèng zǐ chǎn tóng shī yú bó hūn wú rén。 zǐ chǎn wèi shēn tú jiā yuē:“ wǒ xiān chū zé zǐ zhǐ, zǐ xiān chū zé wǒ zhǐ。” qí míng rì, yòu yǔ hé táng tóng xí ér zuò。 zǐ chǎn wèi shēn tú jiā yuē:“ wǒ xiān chū zé zǐ zhǐ, zǐ xiān chū zé wǒ zhǐ。 jīn wǒ jiāng chū, zǐ kě yǐ zhǐ hū? qí wèi yé? qiě zǐ jiàn zhí zhèng ér bù wéi, zǐ qí zhí zhèng hū?” shēn tú jiā yuē:“ xiān shēng zhī mén, gù yǒu zhí zhèng yān rú cǐ zāi? zǐ ér yuè zǐ zhī zhí zhèng, ér hòu rén zhě yě。 wén zhī yuē:‘ jiàn míng zé chén gòu bù zhǐ, zhǐ zé bù míng yě。 jiǔ yǔ xián rén chǔ zé wú guò。’ jīn zǐ zhī suǒ qǔ dà zhě, xiān shēng yě, ér yóu chū yán ruò shì, bú yì guò hū!” zǐ chǎn yuē:“ zǐ jì ruò shì yǐ, yóu yǔ yáo zhēng shàn。 jì zǐ zhī dé, bù zú yǐ zì fǎn yé?” shēn tú jiā yuē:“ zì zhuàng qí guò, yǐ bù dāng wáng zhě zhòng。 bú zhuàng qí guò, yǐ bù dāng cún zhě guǎ。 zhī bù kě nài hé ér ān zhī ruò mìng, wéi yǒu dé zhě néng zhī。 yóu yú yì zhī gòu zhōng , zhōng yāng zhě, zhònɡ dì yě, rán ér bú zhònɡ zhě, mìng yě。 rén yǐ qí quán zú, xiào wú bù quán zú zhě, zhòng yǐ。 wǒ fú rán ér nù。 ér shì xiān shēng zhī suǒ, zé fèi rán ér fǎn。 bù zhī xiān shēng zhī xǐ wǒ yǐ shàn yé。 wú yǔ fū zǐ yóu, shí jiǔ nián yǐ, ér wèi cháng zhī wú jiè zhě yě。 jīn zǐ yǔ wǒ yóu yú xíng hái zhī nèi, ér zǐ suǒ wǒ yú xíng hái zhī wài, bú yì guò hū!” zǐ chǎn cù rán, gǎi róng ɡēnɡ mào, yuē:“ zǐ wú nǎi chēng!”

5.3  lǔ yǒu jiè zhě shū shān wú zhǐ, zhǒng xiàn zhòng ní。 zhòng ní yuē:“ zǐ bù jǐn, qián jì fàn huàn ruò shì yǐ, suī jīn lái, hé jí yǐ?” wú zhǐ yuē:“ wú wéi bù zhī wù ér qīng yòng wú shēn, wú shì yǐ wáng zú。 jīn wú lái yě, yóu yǒu zūn zú zhě cún, wú shì yǐ wù quán zhī yě。 fú tiān wú bú fù, dì wú bú zài。 wú yǐ fū zǐ wéi tiān dì, ān zhī fū zǐ zhī yóu ruò shì yě!” kǒng zǐ yuē:“ qiū zé lòu yǐ! fū zǐ hú bú rù hū? qǐng jiǎng yǐ suǒ wén。” wú zhǐ chū。 kǒng zǐ yuē:“ dì zǐ miǎn zhī! fú wú zhǐ, yuè zhě yě, yóu wù xué yǐ fù bǔ qián xìng zhī è, ér kuàng quán dé zhī rén hū!” wú zhǐ yù lǎo dān yuē:“ kǒng qiū zhī yú zhì rén, qí wèi yé? bǐ hé bīn bīn yǐ xué zǐ wéi? bǐ qiě qí yǐ chù guǐ huàn guài zhī míng wén, bù zhī zhì rén zhī yǐ shì wéi jǐ zhì gù yé?” lǎo dān yuē:“ hú bù zhí shǐ bǐ yǐ sǐ shēng wéi yì tiáo, yǐ kě bù kě wéi yí guàn zhě, jiě qí zhì gù, qí kě hū?” wú zhǐ yuē:“ tiān xíng zhī, ān kě jiě?”

5.4  lǔ āi gōng wèn yú zhòng ní, yuē:“ wèi yǒu è rén yān, yuē āi tái tuó。 zhàng fū yǔ zhī chǔ zhě, sī ér bù néng qù yě。 fù rén jiàn zhī, qǐng yú fù mǔ yuē‘ yǔ wéi rén qī, nìng wéi fū zǐ qiè’ zhě, shí shǔ ér wèi zhǐ yě。 wèi cháng yǒu wén qí chàng zhě yě, cháng hé rén ér yǐ yǐ。 wú jūn rén zhī wèi yǐ jì hū rén zhī sǐ, wú jù lù yǐ wàng rén zhī fù。 yòu yǐ è hài tiān xià, hé ér bú chàng, zhī bù chū hū sì yù。 qiě ér cí xióng hé hū qián。 shì bì yǒu yì hū rén zhě yě。 guǎ rén zhào ér guān zhī, guǒ yǐ è hài tiān xià。 yǔ guǎ rén chǔ, bú zhì yǐ yuè shǔ, ér guǎ rén yǒu yì hū qí wéi rén yě。 bú zhì hū jī nián, ér guǎ rén xìn zhī。 guó wú zǎi, guǎ rén chuán guó yān。 mēn rán ér hòu yìnɡ, fàn ér ruò cí。 guǎ rén chǒu hū, zú shòu zhī guó。 wú jǐ hé yě, qù guǎ rén ér xíng。 guǎ rén xù yān, ruò yǒu wáng yě, ruò wú yǔ lè shì guó yě。 shì hé rén zhě yě?” zhòng ní yuē:“ qiū yě cháng shǐ yú chǔ yǐ, shì jiàn tún zǐ shí yú qí sǐ mǔ zhě, shǎo yān xuàn ruò, jiē qì zhī ér zǒu。 bú jiàn jǐ yān ěr, bù dé lèi yān ěr。 suǒ ài qí mǔ zhě, fēi ài qí xíng yě, ài shǐ qí xíng zhě yě。 zhàn ér sǐ zhě, qí rén zhī zàng yě, bù yǐ shà zī。 yuè zhě zhī jù, wú wèi ài zhī。 jiē wú qí běn yǐ。 wéi tiān zǐ zhī zhū yù, bù zhǎo jiǎn, bù chuān ěr, qǔ qī zhě zhǐ yú wài, bù dé fù shǐ。 xíng quán, yóu zú yǐ wéi ěr, ér kuàng quán dé zhī rén hū! jīn āi tái tuó, wèi yán ér xìn, wú gōng ér qīn, shǐ rén shòu jǐ guó, wéi kǒng qí bú shòu yě。 shì bì cái quán ér dé bù xíng zhě yě。” āi gōng yuē:“ hé wèi cái quán?” zhòng ní yuē:“ sǐ shēng、 cún wáng、 qióng dá、 pín fù、 xián bú xiào、 huǐ yù、 jī kě、 hán shǔ, shì shì zhī biàn, mìng zhī xíng yě, rì yè xiāng dài hū qián, ér zhī bù néng guī hū qí shǐ zhě yě, gù bù zú yǐ ɡǔ hé, bù kě rù yú líng fǔ。 shǐ zhī hé yù tōng ér bù shī yú duì, shǐ rì yè wú xì ér yǔ wù wéi chūn。 shì jiē ér shēng shí hū xīn zhě yě。 shì zhī wèi cái quán。”“ hé wèi dé bù xíng?” yuē:“ píng zhě, shuǐ tíng zhī shèng yě, qí kě yǐ wéi fǎ yě, nèi bǎo zhī ér wài bú dàng yě。 dé zhě, chéng hé zhī xiū yě。 dé bù xíng zhě, wù bù néng lí yě。” āi gōng yì rì yǐ gào mǐn zǐ yuē:“ shǐ yě, wú yǐ nán miàn ér jūn tiān xià, zhí mín zhī jì ér yōu qí sǐ, wú zì yǐ wéi zhì tōng yǐ。 jīn wú wén zhì rén zhī yán, kǒng wú wú qí shí, qīng yòng wú shēn ér wáng wú guó。 wú yǔ kǒng qiū, fēi jūn chén yě, dé yǒu ér yǐ yǐ!”

5.5  yīn qí zhī lí wú chún shuō wèi líng gōng, líng gōng yuè zhī, ér shì quán rén, qí dòu jiān jiān。 wèng ànɡ dà yǐng shuō qí huán gōng, huán gōng yuè zhī, ér shì quán rén, qí dòu jiān jiān。 gù dé yǒu suǒ cháng, ér xíng yǒu suǒ wàng。 rén bú wàng qí suǒ wàng, ér wàng qí suǒ bú wàng, cǐ wèi chéng wàng。 gù shèng rén yǒu suǒ yóu, ér zhì wéi niè, yuē wéi jiāo, dé wéi jiē, gōng wéi shāng。 shèng rén bù móu, wū yòng zhì? bù zhuó, wū yòng jiāo? wú sàng, wū yòng dé? bú huò, wū yòng shāng? sì zhě, tiān yù yě。 tiān yù yě zhě, tiān sì yě。 jì shòu shí yú tiān, yòu wū yòng rén?

5.6  yǒu rén zhī xíng, wú rén zhī qíng。 yǒu rén zhī xíng, gù qún yú rén。 wú rén zhī qíng, gù shì fēi bù dé yú shēn。 miǎo hū xiǎo zāi, suǒ yǐ shǔ yú rén yě。 áo hū dà zāi, dú chéng qí tiān。

5.7  huì zǐ wèi zhuāng zǐ yuē:“ rén gù wú qíng hū?” zhuāng zǐ yuē:“ rán。” huì zǐ yuē:“ rén ér wú qíng, hé yǐ wèi zhī rén?” zhuāng zǐ yuē:“ dào yǔ zhī mào, tiān yǔ zhī xíng, wū dé bú wèi zhī rén?” huì zǐ yuē:“ jì wèi zhī rén, wū dé wú qíng?” zhuāng zǐ yuē:“ shì fēi wú suǒ wèi qíng yě。 wú suǒ wèi wú qíng zhě, yán rén zhī bù yǐ hào wù nèi shāng qí shēn, cháng yīn zì rán, ér bú yì shēng yě。” huì zǐ yuē:“ bú yì shēng, hé yǐ yǒu qí shēn?” zhuāng zǐ yuē:“ dào yǔ zhī mào, tiān yǔ zhī xíng, wú yǐ hào wù nèi shāng qí shēn。 jīn zǐ wài hū zǐ zhī shén, láo hū zǐ zhī jīng, yǐ shù ér yín, jù gǎo wú ér mián。 tiān xuǎn zǐ zhī xíng, zǐ yǐ jiān bái míng!”

zhuāng zǐ nèi piān  dà zōng shī dì liù

6.1  zhī tiān zhī suǒ wéi、 zhī rén zhī suǒ wéi zhě, zhì yǐ。 zhī tiān zhī suǒ wéi zhě, tiān ér shēng yě。 zhī rén zhī suǒ wéi zhě, yǐ qí zhī zhī suǒ zhī, yǐ yǎng qí zhī zhī suǒ bù zhī, zhōng qí tiān nián, ér bù zhōng dào yāo zhě, shì zhī zhī shèng yě。 suī rán, yǒu huàn。 fú zhī yǒu suǒ dài ér hòu dànɡ, qí suǒ dài zhě, tè wèi dìng yě。 yōng jù zhī wú suǒ wèi tiān zhī fēi rén hū? suǒ wèi rén zhī fēi tiān hū? qiě yǒu zhēn rén, ér hòu yǒu zhēn zhī。

6.2  hé wèi zhēn rén? gǔ zhī zhēn rén, bú nì guǎ, bù xióng chéng, bù mó shì。 ruò rán zhě, guò ér fú huǐ, dànɡ ér bú zì dé yě。 ruò rán zhě, dēng gāo bú lì, rù shuǐ bù rú, rù huǒ bú rè。 shì zhī zhī néng dēng xiá yú dào yě ruò cǐ。 gǔ zhī zhēn rén, qí qǐn bú mèng, qí jiào wú yōu, qí shí bù gān, qí xī shēn shēn。 zhēn rén zhī xī yǐ zhǒng , zhòng rén zhī xī yǐ hóu。 qū fú zhě, qí yì yán ruò wā。 qí shì yù shēn zhě, qí tiān jī qiǎn。 gǔ zhī zhēn rén, bù zhī yuè shēng, bù zhī wù sǐ, qí chū bù xīn, qí rù bú jù, yōu rán ér wǎng, yōu rán ér lái, ér yǐ yǐ。 bú wàng qí suǒ shǐ, bù qiú qí suǒ zhōng。 shòu ér xǐ zhī, wàng ér fù zhī。 shì zhī wèi bù yǐ xīn juān dào, bù yǐ rén zhù tiān。 shì zhī wèi zhēn rén。 ruò rán zhě, qí xīn zhì, qí róng jì, qí sǎng kuí, qī rán sì qiū, nuǎn rán sì chūn, xǐ nù tōng sì shí, yǔ wù yǒu yí, ér mò zhī qí jí。 gù shèng rén zhī yòng bīng yě, wáng guó ér bù shī rén xīn, lì zé shī hū wàn shì, bú wèi ài rén。 gù lè tōng wù, fēi shèng rén yě。 yǒu qīn, fēi rén yě。 tiān shí, fēi xián yě。 lì hài bù tōng, fēi jūn zǐ yě。 xíng míng shī jǐ, fēi shì yě。 wáng shēn bù zhēn, fēi yì rén yě。 ruò hú bù xié、 wù guāng、 bó yí、 shū qí、 jī zǐ、 xū yú、 jì tuó、 shēn tú dí, shì yì rén zhī yì, shì rén zhī shì, ér bú zì shì qí shì zhě yě。 gǔ zhī zhēn rén, qí zhuàng, yì ér bù péng, ruò bù zú ér bù chéng, yǔ hū qí gū ér bù jiān yě, zhāng hū qí xū ér bù huá yě, bǐng bǐng hū qí sì xǐ hū, cuī hū qí bù dé yǐ hū, chù hū jìn wǒ sè yě, yǔ hū zhǐ wǒ dé yě, lì hū qí sì shì hū, áo hū qí wèi kě zhì yě, lián hū qí sì hào bì yě, mán hū wàng qí yán yě。 yǐ xíng wéi tǐ, yǐ lǐ wéi yì, yǐ zhī wéi shí, yǐ dé wéi xún。 yǐ xíng wéi tǐ zhě, chuò hū qí shā yě。 yǐ lǐ wéi yì zhě, suǒ yǐ xíng yú shì yě。 yǐ zhī wéi shí zhě, bù dé yǐ yú shì yě。 yǐ dé wéi xún zhě, yán qí yǔ yǒu zú zhě zhì yú qiū yě, ér rén zhēn yǐ wéi qín xíng zhě yě。 gù qí hào zhī yě yī, qí fú hào zhī yě yī。 qí yī yě yī, qí bù yī yě yī。 qí yī, yǔ tiān wéi tú。 qí bù yī, yǔ rén wéi tú。 tiān yǔ rén bù xiāng shèng yě。 shì zhī wèi zhēn rén。

6.3  sǐ shēng, mìng yě; qí yǒu yè dàn zhī cháng, tiān yě。 rén zhī yǒu suǒ bù dé yù, jiē wù zhī qíng yě。 bǐ tè yǐ tiān wéi fù, ér shēn yóu ài zhī, ér kuàng qí zhuó hū! rén tè yǐ yǒu jūn wéi yù hū jǐ, ér shēn yóu sǐ zhī, ér kuàng qí zhēn hū! quán hé, yú xiāng yǔ chǔ yú lù, xiāng xǔ yǐ shī, xiāng rú yǐ mò, bù rú xiāng wàng yú jiāng hú。 yǔ qí yù yáo ér fēi jié yě, bù rú liǎng wàng ér huà qí dào。 fú dà kuài, zài wǒ yǐ xíng, láo wǒ yǐ shēng, yì wǒ yǐ lǎo, xī wǒ yǐ sǐ。 gù shàn wú shēng zhě, nǎi suǒ yǐ shàn wú sǐ yě。 fú cáng zhōu yú hè, cáng shān yú zé, wèi zhī gù yǐ, rán ér yè bàn yǒu lì zhě fù zhī ér zǒu, mèi zhě bù zhī yě。 cáng xiǎo dà yǒu yí, yóu yǒu suǒ dùn。 ruò fú cáng tiān xià yú tiān xià, ér bù dé suǒ dùn, shì héng wù zhī dà qíng yě。 tè fàn rén zhī xíng, ér yóu xǐ zhī。 ruò rén zhī xíng zhě, wàn huà ér wèi shǐ yǒu jí yě, qí wéi lè, kě shēng jì yé? gù shèng rén jiāng yóu yú wù zhī suǒ bù dé dùn ér jiē cún。 shàn yāo shàn lǎo, shàn shǐ shàn zhōng, rén yóu xiào zhī, yòu kuàng wàn wù zhī suǒ xì ér yí huà zhī suǒ dài hū!

6.4  fú dào, yǒu qíng yǒu xìn, wú wéi wú xíng。 kě chuán ér bù kě shòu, kě dé ér bù kě jiàn。 zì běn zì gēn, wèi yǒu tiān dì, zì gǔ yǐ gù cún。 shén guǐ shén dì, shēng tiān shēng dì。 zài tài jí zhī xiān ér bù wéi gāo, zài liù jí zhī xià ér bù wéi shēn, xiān tiān dì shēng ér bù wéi jiǔ, zhǎnɡ yú shàng gǔ ér bù wéi lǎo。 xī wéi shì dé zhī, yǐ qiè tiān dì。 fú xī dé zhī, yǐ xí qì mǔ。 wéi dǒu dé zhī, zhōng gǔ bú tè。 rì yuè dé zhī, zhōng gǔ bù xī。 kān pēi dé zhī, yǐ xí kūn lún。 féng yí dé zhī, yǐ yóu dà chuān。 jiān wú dé zhī, yǐ chǔ tài shān。 huáng dì dé zhī, yǐ dēng yún tiān。 zhuān xū dé zhī, yǐ chǔ xuán gōng。 yú qiáng dé zhī, lì hū běi jí。 xī wáng mǔ dé zhī, zuò hū shào guǎng, mò zhī qí shǐ, mò zhī qí zhōng。 péng zǔ dé zhī, shàng jí yǒu yú, xià jí wǔ bà。 fù yuè dé zhī, yǐ xiànɡ wǔ dīng, yǎn yǒu tiān xià, chéng dōng wéi, qí jī wěi, ér bì yú liè xīng。

6.5  nán bó zǐ kuí wèn hū nǚ yǔ yuē:“ zǐ zhī nián zhǎng yǐ, ér sè ruò rú zǐ, hé yě?” yuē:“ wú wén dào yǐ。” nán bó zǐ kuí yuē:“ kě dé xué yé?” yuē:“ wū! wū kě? zǐ fēi qí rén yě。 fú bǔ liáng yǐ yǒu shèng rén zhī cái ér wú shèng rén zhī dào, wǒ yǒu shèng rén zhī dào ér wú shèng rén zhī cái。 wú yù yǐ jiào zhī, shù jī qí guǒ wéi shèng rén hū? bù rán, yǐ shèng rén zhī dào, gào shèng rén zhī cái, yì yì yǐ。 wú yóu shǒu ér gào zhī, sān rì ér hòu néng wài tiān xià。 yǐ wài tiān xià yǐ, wú yòu shǒu zhī, qī rì ér hòu néng wài wù。 yǐ wài wù yǐ, wú yòu shǒu zhī, jiǔ rì ér hòu néng wài shēng。 yǐ wài shēng yǐ, ér hòu néng zhāo chè。 zhāo chè ér hòu néng jiàn dú, jiàn dú ér hòu néng wú gǔ jīn, wú gǔ jīn ér hòu néng rù yú bù sǐ bù shēng。 shā shēng zhě bù sǐ, shēng shēng zhě bù shēng。 qí wéi wù, wú bù jiāng yě, wú bù yíng yě, wú bù huǐ yě, wú bù chéng yě, qí míng wéi yīng níng。 yīng níng yě zhě, yīng ér hòu chéng zhě yě。” nán bó zǐ kuí yuē:“ zǐ dú wū hū wén zhī?” yuē:“ wén zhū fù mò zhī zǐ。 fù mò zhī zǐ wén zhū luò sòng zhī sūn, luò sòng zhī sūn wén zhī zhān míng, zhān míng wén zhī niè xǔ, niè xǔ wén zhī xū yì, xū yì wén zhī wū ōu, wū ōu wén zhī xuán míng, xuán míng wén zhī cān liáo, cān liáo wén zhī yí shǐ。”

6.6  zǐ sì、 zǐ yú、 zǐ lí、 zǐ lái sì rén xiāng yǔ yù yuē:“ shú néng yǐ wú wéi shǒu, yǐ shēng wéi jǐ, yǐ sǐ wéi kāo? shú zhī sǐ shēng cún wáng zhī yì tǐ zhě, wú yǔ zhī yǒu yǐ!” sì rén xiāng shì ér xiào, mò nì yú xīn, suì xiāng yǔ wéi yǒu。 é ér zǐ yú yǒu bìng, zǐ sì wǎng wèn zhī。 yuē:“ wěi zāi! fú zào wù zhě jiāng yǐ yǔ wéi cǐ jū jū yě!” qū lóu fā bèi, shàng yǒu wǔ guǎn, yí yǐn yú qí, jiān gāo yú dǐng, ɡōu zhuì zhǐ tiān, yīn yáng zhī qì yǒu lì。 qí xīn xián ér wú shì, pián xiān ér jiàn yú jǐng, yuē:“ jiē hū! fú zào wù zhě yòu jiāng yǐ yǔ wéi cǐ jū jū yě!” zǐ sì yuē:“ rǔ wù zhī hū?” yuē:“ wú, yǔ hé wù? jìn jiǎ ér huà yǔ zhī zuǒ bì yǐ wéi jī, yǔ yīn yǐ shí yè。 jìn jiǎ ér huà yǔ zhī yòu bì yǐ wéi tán, yǔ yīn yǐ qiú xiāo zhì。 jìn jiǎ ér huà yǔ zhī kāo yǐ wéi lún, yǐ shén wéi mǎ, yǔ yīn ér chéng zhī, qǐ gèng jià zāi? qiě fú dé zhě shí yě, shī zhě shùn yě。 ān shí ér chǔ shùn, āi lè bù néng rù yě。 cǐ gǔ zhī suǒ wèi xuán xiè yě。 ér bù néng zì xiè zhě, wù yǒu jié zhī。 qiě fú wù bú shèng tiān, jiǔ yǐ, wú yòu hé wù yān?” é ér zǐ lái yǒu bìng, chuǎn chuǎn rán jiāng sǐ, qí qī zǐ huán ér qì zhī。 lí wǎng wèn zhī, yuē:“ zhà! bì! wú dàn huà!” yǐ qí hù, yǔ zhī yù yuē:“ wěi zāi zào huà! yòu jiāng xī yǐ rǔ wéi? jiāng xī yǐ rǔ shì? yǐ rǔ wéi shǔ gān hū? yǐ rǔ wéi chóng bì hū?” zǐ lái yuē:“ fù mǔ yú zǐ, dōng xī nán běi, wéi mìng zhī cóng。 yīn yáng yú rén, bú chì yú fù mǔ。 bǐ jìn wú sǐ, ér wǒ bù tīng, wǒ zé hàn yǐ, bǐ hé zuì yān? fú dà kuài, zài wǒ yǐ xíng, láo wǒ yǐ shēng, yì wǒ yǐ lǎo, xī wǒ yǐ sǐ。 gù shàn wú shēng zhě, nǎi suǒ yǐ shàn wú sǐ yě。 jīn dà yě zhù jīn, jīn yǒng yuè, yuē:‘ wǒ qiě bì wéi mò yé!’ dà yě bì yǐ wéi bù xiáng zhī jīn。 jīn yí fàn rén zhī xíng, ér yuē:‘ rén ěr rén ěr!’ fú zào huà zhě bì yǐ wéi bù xiáng zhī rén。 jīn yì yǐ tiān dì wéi dà lú, yǐ zào huà wéi dà yě, wū hū wǎng ér bù kě zāi?” chéng rán mèi, jù rán jiào, fā rán hàn chū。

6.7  zǐ sāng hù、 mèng zǐ fǎn、 zǐ qín zhāng sān rén xiāng yǔ yǒu, yuē:“ shú néng xiāng yǔ yú wú xiāng yǔ, xiāng wéi yú wú xiāng wéi? shú néng dēng tiān yóu wù, náo tiāo wú jí, xiāng wàng yǐ shēng, wú suǒ zhōng qióng?” sān rén xiāng shì ér xiào, mò nì yú xīn, suì xiāng yǔ yǒu。 mò rán yǒu jiàn, ér zǐ sāng hù sǐ, wèi zàng。 kǒng zǐ wén zhī, shǐ zǐ gòng wǎng dài shì yān。 huò biān qǔ, huò gǔ qín, xiāng hé ér gē yuē:“ jiē lái sāng hù hū! jiē lái sāng hù hū! ér yǐ fǎn qí zhēn, ér wǒ yóu wéi rén yī!” zǐ gòng qū ér jìn, yuē:“ gǎn wèn: lín shī ér gē, lǐ hū?” èr rén xiāng shì ér xiào, yuē:“ shì wū zhī lǐ yì?” zǐ gòng fǎn yǐ gào kǒng zǐ, yuē:“ bǐ hé rén zhě yé? xiū xíng wú yǒu, ér wài qí xíng hái。 lín shī ér gē, yán sè bú biàn。 wú yǐ mìng zhī。 bǐ hé rén zhě yé?” kǒng zǐ yuē:“ bǐ, yóu fāng zhī wài zhě yě。 ér qiū, yóu fāng zhī nèi zhě yě。 wài nèi bù xiāng jí, ér qiū shǐ rǔ wǎng diào zhī, qiū zé lòu yǐ! bǐ fāng qiě yǔ zào wù zhě wéi rén, ér yóu hū tiān dì zhī yí qì。 bǐ yǐ shēng wéi fù zhuì xuán yóu, yǐ sǐ wéi jué huàn kuì yōng。 fú ruò rán zhě, yòu wū zhī sǐ shēng xiān hòu zhī suǒ zài? jiǎ yú yì wù, tuō yú tóng tǐ, wàng qí gān dǎn, yí qí ěr mù, fǎn fù zhōng shǐ, bù zhī duān ní, máng rán páng huáng hū chén gòu zhī wài, xiāo yáo hū wú wéi zhī yè。 bǐ yòu wū néng kuì kuì rán, wéi shì sú zhī lǐ, yǐ guàn zhòng rén zhī ěr mù zāi?” zǐ gòng yuē:“ rán zé fū zǐ hé fāng zhī yī?” yuē:“ qiū, tiān zhī lù mín yě。 suī rán, wú yǔ rǔ gòng zhī。” zǐ gòng yuē:“ gǎn wèn qí fāng?” kǒng zǐ yuē:“ yú xiāng zào hū shuǐ, rén xiāng zào hū dào。 xiāng zào hū shuǐ zhě, chuān chí ér yǎng jǐ。 xiāng zào hū dào zhě, wú shì ér shēng dìng。 gù yuē: yú xiāng wàng hū jiāng hú, rén xiāng wàng hū dào shù。” zǐ gòng yuē:“ gǎn wèn jī rén?” yuē:“ jī rén zhě, jī yú rén ér móu yú tiān。 gù yuē: tiān zhī xiǎo rén, rén zhī jūn zǐ。 rén zhī jūn zǐ, tiān zhī xiǎo rén yě。”

6.8  yán huí wèn zhòng ní, yuē:“ mèng sūn cái, qí mǔ sǐ, kū qì wú tì, zhōng xīn bù qī, jū sāng bù āi。 wú shì sān zhě, yǐ shàn sāng gài lǔ guó。 gù yǒu wú qí shí ér dé qí míng zhě hū? huí yī guài zhī。” zhòng ní yuē:“ fú mèng sūn shì, jìn zhī yǐ, jìn yú zhī yǐ。 wéi jiǎn zhī ér bù dé, fú yǐ yǒu suǒ jiǎn yǐ。 mèng sūn shì, bù zhī suǒ yǐ shēng, bù zhī suǒ yǐ sǐ, bù zhī jiù xiān, bù zhī jiù hòu, ruò huà wéi wù, yǐ dài qí suǒ bù zhī zhī huà yǐ hū! qiě fāng jiāng huà, wū zhī bú huà zāi? fāng jiāng bú huà, wū zhī yǐ huà zāi? wú tè yǔ rǔ, qí mèng wèi shǐ jiào zhě yé? qiě bǐ yǒu hài xíng ér wú sǔn xīn, yǒu dàn zhái ér wú qíng sǐ。 mèng sūn shì tè jiào, rén kū yì kū。 shì zì qí suǒ yǐ rénɡ, qiě yě xiāng yǔ‘ wú zhī’ ěr yǐ。 yōng jù zhī wú suǒ wèi‘ wú zhī’ hū? qiě rǔ mèng wéi niǎo ér lì hū tiān, mèng wéi yú ér mò yú yuān。 bù shí jīn zhī yán zhě, qí jiào zhě hū? qí mèng zhě hū? zào shì bù jí xiào, xiàn xiào bù jí pái。 ān pái ér qù huà, nǎi rù yú liáo tiān yī。”

6.9  yì ér zǐ xiàn xǔ yóu, xǔ yóu yuē:“ yáo hé yǐ zī rǔ?” yì ér zǐ yuē:“ yáo wèi wǒ:‘ rǔ bì gōng fú rén yì, ér míng yán shì fēi。’” xǔ yóu yuē:“ ér xī lái wéi zhǐ? fú yáo jì yǐ qíng rǔ yǐ rén yì, ér yì rǔ yǐ shì fēi yǐ, rǔ jiāng hé yǐ yóu fú yáo dàng zì huī zhuǎn xǐ zhī tú hū?” yì ér zǐ yuē:“ suī rán, wú yuàn yóu yú qí fān。” xǔ yóu yuē:“ bù rán。 fú máng zhě wú yǐ yù hū méi mù yán sè zhī hǎo, gǔ zhě wú yǐ yù hū qīng huáng fǔ fú zhī ɡuàn。” yì ér zǐ yuē:“ fú wú zhuāng zhī shī qí měi, jù liáng zhī shī qí lì, huáng dì zhī wáng qí zhī, jiē zài lú chuí zhī jiān ěr。 yōng jù zhī fú zào wù zhě zhī bù xī wǒ qíng ér bǔ wǒ yì, shǐ wǒ chéng chéng yǐ suí xiān shēng yé?” xǔ yóu yuē:“ yī! wèi kě zhī yě。 wǒ wèi rǔ yán qí dà lüè: wú shī hū! wú shī hū! jī wàn wù ér bù wéi yì, zé jí wàn shì ér bù wéi rén, zhǎnɡ yú shàng gǔ ér bù wéi lǎo, fù zài tiān dì、 kè diāo zhòng xíng ér bù wéi qiǎo。 cǐ suǒ yóu yǐ!”

6.10  yán huí yuē:“ huí yì yǐ。” zhòng ní yuē:“ hé wèi yě?” yuē:“ huí wàng rén yì yǐ。” yuē:“ kě yǐ, yóu wèi yě。” tā rì fù xiàn, yuē:“ huí yì yǐ。” yuē:“ hé wèi yě?” yuē:“ huí wàng lǐ yuè yǐ。” yuē:“ kě yǐ, yóu wèi yě。” tā rì fù xiàn, yuē:“ huí yì yǐ。” yuē:“ hé wèi yě?” yuē:“ huí zuò wàng yǐ。” zhòng ní cù rán yuē:“ hé wèi zuò wàng?” yán huí yuē:“ huī zhī tǐ, chù cōng míng, lí xíng qù zhī, tóng yú dà tōng。 cǐ wèi zuò wàng。” zhòng ní yuē:“ tóng zé wú hào yě, huà zé wú cháng yě。 ér guǒ qí xián hū! qiū yě qǐng cóng ér hòu yě。”

6.11  zǐ yú yǔ zǐ sāng yǒu, ér lín yǔ shí rì。 zǐ yú yuē:“ zǐ sāng dài bìng yǐ。” guǒ fàn ér wǎng sì zhī, zhì zǐ sāng zhī mén。 zé ruò gē ruò kū, gǔ qín yuē:“ fù yé? mǔ yé? tiān hū? rén hū?” yǒu bù rèn qí shēng ér cù jǔ qí shī yān。 zǐ yú rù, yuē:“ zǐ zhī gē shī, hé gù ruò shì?” yuē:“ wú sī fú shǐ wǒ zhì cǐ jí zhě, ér fú dé yě。 fù mǔ qǐ yù wú pín zāi? tiān wú sī fù, dì wú sī zài。 tiān dì qǐ sī pín wǒ zāi? qiú qí wéi zhī zhě, ér bù dé yě, rán ér zhì cǐ jí zhě, mìng yě fú!”

zhuāng zǐ nèi piān  yīng dì wáng dì qī

7.1  niè quē wèn yú wáng ní, sì wèn ér sì bù zhī。 niè quē yīn yuè ér dà xǐ, xíng yǐ gào pú yī zǐ。 pú yī zǐ yuē:“ ér nǎi jīn zhī zhī hū! yǒu yú shì bù jí tài shì。 yǒu yú shì, qí yóu zāng rén yǐ yāo rén, yì dé rén yǐ, ér wèi shǐ chū yú fēi rén。 tài shì, qí wò xú xú, qí jiào yú yú, yì yǐ jǐ wéi mǎ, yì yǐ jǐ wéi niú, qí zhī qíng xìn, qí dé shèn zhēn, ér wèi shǐ rù yú fēi rén。”

7.2  jiān wú xiàn kuáng jiē yú。 kuáng jiē yú yuē:“ rì zhōng shǐ hé yǐ yù rǔ?” jiān wú yuē:“ gào wǒ: jūn rén zhě, yǐ jǐ chū jīng shì yì dù rén, shú gǎn bù tīng ér huà zhū?” kuáng jiē yú yuē:“ shì qī dé yě。 qí yú zhì tiān xià yě, yóu shè hǎi záo hé ér shǐ wén fù shān yě。 fú shèng rén zhī zhì yě, zhì wài hū? zhèng ér hòu xíng, què hū néng qí shì zhě ér yǐ yǐ。 qiě niǎo gāo fēi yǐ bì zēng yì zhī hài, xī shǔ shēn xué hū shén qiū zhī xià yǐ bì xūn záo zhī huàn。 ér zēnɡ èr chóng zhī wú zhī!”

7.3  tiān gēn yóu yú yīn yáng, zhì liǎo shuǐ zhī shàng, shì zāo wú míng rén ér wèn yān, yuē:“ qǐng wèn wéi tiān xià?” wú míng rén yuē:“ qù! rǔ bǐ rén yě! hé wèn zhī bú yù yě! yǔ fāng jiāng yǔ zào wù zhě wéi rén, yàn zé yòu chéng fú mǎng miǎo zhī niǎo, yǐ chū liù jí zhī wài, ér yóu wú hé yǒu zhī xiāng, yǐ chǔ kuàng làng zhī yě。 rǔ yòu hé yì yǐ zhì tiān xià gǎn yǔ zhī xīn wéi?” yòu fù wèn。 wú míng rén yuē:“ rǔ yóu xīn yú dàn, hé qì yú mò, shùn wù zì rán, ér wú róng sī yān, ér tiān xià zhì yǐ。”

7.4  yáng zǐ jū xiàn lǎo dān, yuē:“ yǒu rén yú cǐ, xiǎng jí qiáng liáng, wù chè shū míng, xué dào bú juàn。 rú shì zhě, kě bǐ míng wáng hū?” lǎo dān yuē:“ shì yú shèng rén yě, xū yì jì xì, láo xíng chù xīn zhě yě。 qiě yě hǔ bào zhī wén lái tián, yuán jū zhī biàn zhí, lí zhī jū lái jí。 rú shì zhě, kě bǐ míng wáng hū?” yáng zǐ jū cù rán yuē:“ gǎn wèn míng wáng zhī zhì?” lǎo dān yuē:“ míng wáng zhī zhì, gōng gài tiān xià ér sì bú zì jǐ, huà dài wàn wù ér mín fú shì, yǒu mò jǔ míng, shǐ wù zì xǐ, lì hū bú cè, ér yóu yú wú yǒu zhě yě。”

7.5  zhèng yǒu shén wū yuē jì xián, zhī rén zhī sǐ shēng、 cún wáng、 huò fú、 shòu yāo, qī yǐ suì yuè xún rì, ruò shén。 zhèng rén jiàn zhī, jiē qì ér zǒu。 liè zǐ jiàn zhī ér xīn zuì, guī yǐ gào hú zǐ, yuē:“ shǐ wú yǐ fū zǐ zhī dào wéi zhì yǐ, zé yòu yǒu zhì yān zhě yǐ。” hú zǐ yuē:“ wú yǔ rǔ, jì qí wén, wèi jì qí shí。 ér gù dé dào yú? zhòng cí ér wú xióng, ér yòu xī luǎn yān? ér yǐ dào yǔ shì kàng, bì xìn fú, gù shǐ rén dé ér xiànɡ rǔ。 cháng shì yǔ lái, yǐ yǔ shì zhī。” míng rì, liè zǐ yǔ zhī xiàn hú zǐ。 chū ér wèi liè zǐ yuē:“ xī! zǐ zhī xiān shēng sǐ yǐ! fú huó yǐ! bù yǐ xún shǔ yǐ! wú jiàn guài yān, jiàn shī huī yān。” liè zǐ rù, qì tì zhān jīn yǐ gào hú zǐ。 hú zǐ yuē:“ xiàng wú shì zhī yǐ dì wén, méng hū bú zhèn bú zhèng。 shì dài jiàn wú dù dé jī yě。 cháng yòu yǔ lái。” míng rì yòu yǔ zhī xiàn hú zǐ。 chū ér wèi liè zǐ yuē:“ xìng yǐ! zǐ zhī xiān shēng yù wǒ yě, yǒu chōu yǐ! quán rán yǒu shēng yǐ! wú jiàn qí dù quán yǐ。” liè zǐ rù, yǐ gào hú zǐ。 hú zǐ yuē:“ xiàng wú shì zhī yǐ tiān rǎng, míng shí bú rù, ér jī fā yú zhǒng。 shì dài jiàn wú shàn zhě jī yě。 cháng yòu yǔ lái。” míng rì yòu yǔ zhī xiàn hú zǐ。 chū ér wèi liè zǐ yuē:“ zǐ zhī xiān shēng bù qí, wú wú dé ér xiànɡ yān。 shì qí, qiě fù xiànɡ zhī。” liè zǐ rù, yǐ gào hú zǐ。 hú zǐ yuē:“ wú xiàng shì zhī yǐ tài chōng mò shēng。 shì dài jiàn wú héng qì jī yě。 ní huán zhī pán wéi yuān, zhǐ shuǐ zhī pán wéi yuān, liú shuǐ zhī pán wéi yuān。 yuān yǒu jiǔ míng, cǐ chǔ sān yān。 cháng yòu yǔ lái。” míng rì yòu yǔ zhī xiàn hú zǐ。 lì wèi dìng, zì shī ér zǒu。 hú zǐ yuē:“ zhuī zhī!” liè zǐ zhuī zhī bù jí, fǎn yǐ bào hú zǐ, yuē:“ yǐ miè yǐ, yǐ shī yǐ, wú fú jí yǐ。” hú zǐ yuē:“ xiàng wú shì zhī yǐ wèi shǐ chū wú zōng。 wú yǔ zhī xū ér wēi yí, bù zhī qí shuí hé, yīn yǐ wéi tì mí, yīn yǐ wéi bō liú。 gù táo yě。” rán hòu liè zǐ zì yǐ wéi wèi shǐ xué。 ér guī, sān nián bù chū, wèi qí qī cuàn, sì shǐ rú sì rén, yú shì wú yǔ qīn, diāo zhuó fù pǔ, kuài rán dú yǐ qí xíng lì, fēn ér fēng zāi, yī yǐ shì zhōng。

7.6  wú wéi míng shī, wú wéi móu fǔ, wú wéi shì rèn, wú wéi zhì zhǔ。 tǐ jìn wú qióng ér yóu wú zhèn, jìn qí suǒ shòu hū tiān ér wú jiàn dé, yì xū ér yǐ。 zhì rén zhī yòng xīn ruò jìng, bù jiāng bù yíng, yìnɡ ér bù cáng, gù néng shēng wù ér bù shāng。

7.7  nán hǎi zhī dì wéi shū, běi hǎi zhī dì wéi hū, zhōng yāng zhī dì wéi hún dùn。 shū yǔ hū shí xiāng yǔ yù yú hún dùn zhī dì, hún dùn dài zhī shèn shàn。 shū yǔ hū móu bào hún dùn zhī dé, yuē:“ rén jiē yǒu qī qiào, yǐ shì tīng shí xī。 cǐ dú wú yǒu。 cháng shì záo zhī。” rì záo yí qiào, qī rì ér hún dùn sǐ。

zhuāng zǐ wài piān  pián mǔ dì bā

8.1  pián mǔ zhī zhǐ, chū hū xìng zāi, ér chǐ yú dé。 fù zhuì xuán yóu, chū hū xíng zāi, ér chǐ yú xìng。 duō fāng hū rén yì ér yòng zhī zhě, liè yú wǔ zàng zāi, ér fēi dào dé zhī zhèng yě。 shì gù, pián yú zú zhě, lián wú yòng zhī ròu yě。 zhī yú shǒu zhě, shù wú yòng zhī zhǐ yě。 duō fāng pián zhī yú wǔ zàng zhī qíng zhě, yín pì yú rén yì zhī xíng, ér duō fāng yú cōng míng zhī yòng yě。 shì gù, pián yú míng zhě, luàn wǔ sè, yín wén zhāng, qīng huáng fǔ fú zhī huáng huáng, fēi hū? ér lí zhū shì yǐ。 duō yú cōng zhě, luàn wǔ shēng, yín liù lǜ, jīn shí sī zhú、 huáng zhōng dà lǚ zhī shēng, fēi hū? ér shī kuàng shì yǐ。 zhī yú rén zhě, zhuó dé sè xìng yǐ shōu míng shēng, shǐ tiān xià huáng gǔ yǐ fèng bù jí zhī fǎ, fēi hū? ér zēng、 shǐ shì yǐ。 pián yú biàn zhě, léi wǎ、 jié shéng、 cuàn gōu, yóu xīn yú jiān bái tóng yì zhī jiān, ér bì kuǐ yù wú yòng zhī yán, fēi hū? ér yáng、 mò shì yǐ。 gù cǐ jiē duō pián páng zhī zhī dào, fēi tiān xià zhī zhì zhèng yě。

8.2  bǐ zhèng zhèng zhě, bù shī qí xìng mìng zhī qíng。 gù hé zhě bù wéi pián, ér zhī zhě bù wéi qí; cháng zhě bù wéi yǒu yú, duǎn zhě bù wéi bù zú。 shì gù, fú jìng suī duǎn, xù zhī zé yōu; hè jìng suī cháng, duàn zhī zé bēi。 gù xìng cháng fēi suǒ duàn, xìng duǎn fēi suǒ xù, wú suǒ qù yōu yě。 yì rén yì qí fēi rén qíng hū? bǐ rén rén hé qí duō yōu yě! qiě fú pián yú mǔ zhě, jué zhī zé qì; zhī yú shǒu zhě, hé zhī zé tí。 èr zhě, huò yǒu yú yú shù, huò bù zú yú shù, qí yú yōu, yī yě。 jīn shì zhī rén rén, hāo mù ér yōu shì zhī huàn; bù rén zhī rén, jué xìng mìng zhī qíng ér tāo guì fù。 gù yì rén yì qí fēi rén qíng hū! zì sān dài yǐ xià zhě, tiān xià hé qí xiāo xiāo yě! qiě fú dài gōu shéng guī jǔ ér zhèng zhě, shì xuē qí xìng yě。 dài shéng yuē jiāo qī ér gù zhě, shì qīn qí dé yě。 qū zhé lǐ yuè, xǔ yú rén yì, yǐ wèi tiān xià zhī xīn zhě, cǐ shī qí cháng rán yě。 tiān xià yǒu cháng rán。 cháng rán zhě, qū zhě bù yǐ gōu, zhí zhě bù yǐ shéng, yuán zhě bù yǐ guī, fāng zhě bù yǐ jǔ, fù lì bù yǐ jiāo qī, yuē shù bù yǐ mò suǒ。 gù tiān xià yòu rán jiē shēng, ér bù zhī qí suǒ yǐ shēng; tóng yān jiē dé, ér bù zhī qí suǒ yǐ dé。 gù gǔ jīn bú èr, bù kě kuī yě。 zé rén yì yòu xī lián lián rú jiāo qī mò suǒ, ér yóu hū dào dé zhī jiān wéi zāi? shǐ tiān xià huò yě!

8.3  fú xiǎo huò yì fāng, dà huò yì xìng。 hé yǐ zhī qí rán yé? zì yú shì zhāo rén yì yǐ náo tiān xià yě, tiān xià mò bú bēn mìng yú rén yì。 shì fēi yǐ rén yì yì qí xìng yú? gù cháng shì lùn zhī: zì sān dài yǐ xià zhě, tiān xià mò bù yǐ wù yì qí xìng yǐ。 xiǎo rén zé yǐ shēn xùn lì, shì zé yǐ shēn xùn míng, dà fū zé yǐ shēn xùn jiā, shèng rén zé yǐ shēn xùn tiān xià。 gù cǐ shù zi zhě, shì yè bù tóng, míng shēng yì hào, qí yú shāng xìng, yǐ shēn wèi xùn, yī yě。 zāng yǔ gǔ, èr rén xiāng yǔ mù yáng, ér jù wáng qí yáng。 wèn zāng xī shì, zé xié cè dú shū。 wèn gǔ xī shì, zé bó sài yǐ yóu。 èr rén zhě, shì yè bù tóng, qí yú wáng yáng, jūn yě。 bó yí sǐ míng yú shǒu yáng zhī xià, dào zhí sǐ lì yú dōng líng zhī shàng。 èr rén zhě, suǒ sǐ bù tóng, qí yú cán shēng shāng xìng, jūn yě。 xī bì bó yí zhī shì, ér dào zhí zhī fēi hū? tiān xià jìn xùn yě。 bǐ qí suǒ xùn, rén yì yě, zé sú wèi zhī jūn zi; qí suǒ xùn, huò cái yě, zé sú wèi zhī xiǎo rén。 qí xùn, yī yě, zé yǒu jūn zi yān, yǒu xiǎo rén yān。 ruò qí cán shēng sǔn xìng, zé dào zhí yì bó yí yǐ, yòu wū qǔ jūn zi xiǎo rén yú qí jiān zāi?

8.4  qiě fú zhǔ qí xìng hū rén yì zhě, suī tōng rú zēng、 shǐ, fēi wú suǒ wèi zāng yě。 zhǔ qí xìng yú wǔ wèi, suī tōng rú yú ér, fēi wú suǒ wèi zāng yě。 zhǔ qí xìng hū wǔ shēng, suī tōng rú shī kuàng, fēi wú suǒ wèi cōng yě。 zhǔ qí xìng hū wǔ sè, suī tōng rú lí zhū, fēi wú suǒ wèi míng yě。 wú suǒ wèi zāng, fēi rén yì zhī wèi yě, zāng yú qí dé ér yǐ yǐ。 wú suǒ wèi zāng zhě, fēi suǒ wèi rén yì zhī wèi yě, rèn qí xìng mìng zhī qíng ér yǐ yǐ。 wú suǒ wèi cōng zhě, fēi wèi qí wén bǐ yě, zì wén ér yǐ yǐ。 wú suǒ wèi míng zhě, fēi wèi qí jiàn bǐ yě, zì jiàn ér yǐ yǐ。 fú bú zì jiàn ér jiàn bǐ, bú zì dé ér dé bǐ zhě, shì dé rén zhī dé ér bú zì dé qí dé zhě yě, shì rén zhī shì ér bú zì shì qí shì zhě yě。 fú shì rén zhī shì ér bú zì shì qí shì, suī dào zhí yǔ bó yí, shì tóng wéi yín pì yě。 yú kuì hū dào dé, shì yǐ shàng bù gǎn wéi rén yì zhī cāo, ér xià bù gǎn wéi yín pì zhī xíng yě。

zhuāng zǐ wài piān  mǎ tí dì jiǔ

9.1  mǎ, tí kě yǐ jiàn shuāng xuě, máo kě yǐ yù fēng hán, hé cǎo yǐn shuǐ, qiào zú ér lù。 cǐ mǎ zhī zhēn xìng yě, suī yǒu yì tái lù qǐn, wú suǒ yòng zhī。 jí zhì bó lè, yuē:“ wǒ shàn zhì mǎ。” shāo zhī tì zhī, kè zhī luò zhī, lián zhī yǐ jī zhí, biān zhī yǐ zào zhàn。 mǎ zhī sǐ zhě shí èr sān yǐ。 jī zhī kě zhī, chí zhī zhòu zhī, zhěng zhī qí zhī, qián yǒu jué shì zhī huàn, ér hòu yǒu biān cè zhī wēi。 ér mǎ zhī sǐ zhě yǐ guò bàn yǐ。 táo zhě yuē:“ wǒ shàn zhì zhí, yuán zhě zhòng guī, fāng zhě zhòng jǔ。” jiàng rén yuē:“ wǒ shàn zhì mù, qū zhě zhòng gōu, zhí zhě yìng shéng。” fú zhí mù zhī xìng, qǐ yù zhòng guī jǔ gōu shéng zāi? rán qiě shì shì chēng zhī yuē:“ bó lè shàn zhì mǎ, ér táo jiàng shàn zhì zhí mù。” cǐ yì zhì tiān xià zhě zhī guò yě。

9.2  wú yì shàn zhì tiān xià zhě bù rán。 bǐ mín yǒu cháng xìng, zhī ér yī, gēng ér shí, shì wèi tóng dé; yī ér bù dǎng, mìng yuē tiān fàng。 gù zhì dé zhī shì, qí xíng tián tián, qí shì diān diān。 dāng shì shí yě, shān wú xī suì, zé wú zhōu liáng, wàn wù qún shēng, lián zhǔ qí xiāng, qín shòu chéng qún, cǎo mù suì zhǎng。 shì gù qín shòu kě xì jī ér yóu, niǎo què zhī cháo kě pān yuán ér kuī。 fú zhì dé zhī shì, tóng yǔ qín shòu jū, zú yǔ wàn wù bìng, wū hū zhī jūn zi xiǎo rén zāi? tóng hū wú zhī, qí dé bù lí。 tóng hū wú yù, shì wèi sù pǔ。 sù pǔ ér mín xìng dé yǐ。 jí zhì shèng rén, bié xiè wéi rén, dì qí wéi yì, ér tiān xià shǐ yí yǐ。 dàn màn wéi yuè, tì pì wéi lǐ, ér tiān xià shǐ fēn yǐ。 gù chún pǔ bù cán, shú wéi xī zūn? bái yù bù huǐ, shú wéi guī zhāng? dào dé bú fèi, ān qǔ rén yì? qíng xìng bù lí, ān yòng lǐ yuè? wǔ sè bú luàn, shú wéi wén cǎi? wǔ shēng bú luàn, shú yìng liù lǜ?

9.3  fú cán pǔ yǐ wéi qì, gōng jiàng zhī zuì yě。 huǐ dào dé yǐ wéi rén yì, shèng rén zhī guò yě。 fú mǎ, lù jū zé shí cǎo yǐn shuǐ, xǐ zé jiāo jǐng xiāng mí, nù zé fēn bèi xiāng dì。 mǎ zhī yǐ cǐ yǐ。 fú jiā zhī yǐ héng è, qí zhī yǐ yuè tí, ér mǎ zhī jiè nì、 yīn è、 zhì màn、 guǐ xián、 qiè pèi。 gù mǎ zhī zhī ér néng zhì dào zhě, bó lè zhī zuì yě。 fú hè xū shì zhī shí, mín jū bù zhī suǒ wéi, xíng bù zhī suǒ zhī, hán bǔ ér xī, gǔ fù ér yóu。 mín néng yǐ cǐ yǐ。 jí zhì shèng rén qū zhé lǐ yuè yǐ kuāng tiān xià zhī xíng, xuán qǐ rén yì yǐ wèi tiān xià zhī xīn, ér mín nǎi shǐ dì qí hào zhī, zhēng guī yú lì, bù kě zhǐ yě。 cǐ yì shèng rén zhī guò yě。

zhuāng zǐ wài piān  qū qiè dì shí

10.1  jiāng wèi qū qiè tàn náng fā guì zhī dào ér wéi shǒu bèi, zé bì shè jiān téng, gù jiōng jué。 cǐ shì sú zhī suǒ wèi zhì yě。 rán ér jù dào zhì, zé fù guì jiē qiè dān náng ér qū, wéi kǒng jiān téng jiōng jué zhī bú gù yě。 rán zé xiàng zhī suǒ wèi zhì zhě, bù nǎi wèi dà dào jī zhě yě?

10.2  gù cháng shì lùn zhī: shì sú suǒ wèi zhì zhě, yǒu bú wèi dà dào jī zhě hū? suǒ wèi shèng zhě, yǒu bú wèi dà dào shǒu zhě hū? hé yǐ zhī qí rán yé? xī zhě qí guó, lín yì xiāng wàng, jī gǒu zhī yīn xiāng wén, wǎng gǔ zhī suǒ bù, lěi nòu zhī suǒ cì, fāng èr qiān yú lǐ。 hé sì jìng zhī nèi, suǒ yǐ lì zōng miào shè jì, zhì yì wū zhōu lǘ xiāng qū zhě, hé cháng bù fǎ shèng rén zāi? rán ér tián chéng zi, yí dàn shā qí jūn ér dào qí guó。 suǒ dào zhě, qǐ dú qí guó yé? bìng yǔ qí shèng zhì zhī fǎ ér dào zhī。 gù tián chéng zi, yǒu hū dào zéi zhī míng, ér shēn chǔ yáo shùn zhī ān, xiǎo guó bù gǎn fēi, dà guó bù gǎn zhū, shí èr shì yǒu qí guó。 zé shì bù nǎi qiè qí guó, bìng yǔ qí shèng zhì zhī fǎ, yǐ shǒu qí dào zéi zhī shēn hū?

10.3  cháng shì lùn zhī: shì sú zhī suǒ wèi zhì zhì zhě, yǒu bú wèi dà dào jī zhě hū? suǒ wèi zhì shèng zhě, yǒu bú wèi dà dào shǒu zhě hū? hé yǐ zhī qí rán yé? xī zhě lóng féng zhǎn, bǐ gān pōu, cháng hóng yǐ, zǐ xū mí。 gù sì zǐ zhī xián, ér shēn bù miǎn hū lù。 gù zhí zhī tú, wèn yú zhí yuē:“ dào yì yǒu dào hū?” zhí yuē:“ hé shì ér wú yǒu dào yé? fú wàng yì shì zhōng zhī zàng, shèng yě; rù xiān, yǒng yě; chū hòu, yì yě; zhī kě fǒu, zhì yě; fēn jūn, rén yě。 wǔ zhě bú bèi, ér néng chéng dà dào zhě, tiān xià wèi zhī yǒu yě。” yóu shì guān zhī, shàn rén bù dé shèng rén zhī dào, bú lì; zhí bù dé shèng rén zhī dào, bù xíng。 tiān xià zhī shàn rén shǎo, ér bú shàn rén duō, zé shèng rén zhī lì tiān xià yě shǎo, ér hài tiān xià yě duō。 gù yuē:“ chún jié zé chǐ hán, lǔ jiǔ bó ér hán dān wéi。” shèng rén shēng ér dà dào qǐ。

10.4  póu jī shèng rén, zòng shě dào zéi, ér tiān xià shǐ zhì yǐ。 fú chuān jié ér gǔ xū, qiū yí ér yuān sè。 shèng rén yǐ sǐ, zé dà dào bù qǐ, tiān xià píng ér wú gù yǐ。 shèng rén bù sǐ, dà dào bù zhǐ。 suī zhòng shèng rén ér zhì tiān xià, zé shì zhòng lì dào zhí yě。 wéi zhī dǒu hú yǐ liáng zhī, zé bìng yǔ dǒu hú ér qiè zhī; wéi zhī quán héng yǐ chēng zhī, zé bìng yǔ quán héng ér qiè zhī; wéi zhī fú xǐ yǐ xìn zhī, zé bìng yǔ fú xǐ ér qiè zhī; wéi zhī rén yì yǐ jiǎo zhī, zé bìng yǔ rén yì ér qiè zhī。 hé yǐ zhī qí rán yé? bǐ qiè gōu zhě zhū, qiè guó zhě wéi zhū hóu, zhū hóu zhī mén ér yì shì cún yān。 zé shì fēi qiè rén yì shèng zhì yé? gù zhú yú dà dào, jiē zhū hóu, qiè rén yì, bìng dǒu hú quán héng fú xǐ zhī lì zhě, suī yǒu xuān miǎn zhī shǎng, fú néng quàn; fǔ yuè zhī wēi, fú néng jìn。 cǐ zhòng lì dào zhí ér shǐ bù kě jìn zhě, shì nǎi shèng rén zhī guò yě。 gù yuē:“ yú bù kě tuō yú yuān, guó zhī lì qì bù kě yǐ shì rén。”

10.5  bǐ shèng rén zhě, tiān xià zhī lì qì yě, fēi suǒ yǐ míng tiān xià yě。 gù jué shèng qì zhì, dà dào nǎi zhǐ; zhì yù huǐ zhū, xiǎo dào bù qǐ; fén fú pò xǐ, ér mín pǔ bǐ; pǒu dǒu zhé héng, ér mín bù zhēng。 dān cán tiān xià zhī shèng fǎ, ér mín shǐ kě yǔ lùn yì。 zhuó luàn liù lǜ, shuò jué yú sè, sè gǔ kuàng zhī ěr, ér tiān xià shǐ rén hán qí cōng yǐ。 miè wén zhāng, sàn wǔ cǎi, jiāo lí zhū zhī mù, ér tiān xià shǐ rén hán qí míng yǐ。 huǐ jué gōu shéng, ér qì guī jǔ, lì gōng chuí zhī zhǐ, ér tiān xià shǐ rén yǒu qí qiǎo yǐ, gù yuē:“ dà qiǎo ruò zhuō。” xuē zēng、 shǐ zhī xíng, qián yáng、 mò zhī kǒu, rǎng qì rén yì, ér tiān xià zhī dé shǐ xuán tóng yǐ。 bǐ rén hán qí míng, zé tiān xià bú shuò yǐ; rén hán qí cōng, zé tiān xià bú léi yǐ; rén hán qí zhì, zé tiān xià bú huò yǐ; rén hán qí dé, zé tiān xià bú pì yǐ。 bǐ zēng、 shǐ、 yáng、 mò、 shī kuàng、 gōng chuí、 lí zhū zhě, jiē wài lì qí dé, ér yǐ yuè luàn tiān xià zhě yě, fǎ zhī suǒ wú yòng yě。

10.6  zǐ dú bù zhī zhì dé zhī shì hū? xī zhě róng chéng shì、 dà tíng shì、 bó huáng shì、 zhōng yāng shì、 lì lù shì、 lí chù shì、 xuān yuán shì、 hè xū shì、 zūn lú shì、 zhù róng shì、 fú xī shì、 shén nóng shì, dāng shì shí yě, mín jié shéng ér yòng zhī, gān qí shí, měi qí fú, lè qí sú, ān qí jū, lín guó xiāng wàng, jī gǒu zhī yīn xiāng wén, mín zhì lǎo sǐ ér bù xiāng wǎng lái。 ruò cǐ zhī shí, zé zhì zhì yǐ。 jīn suì zhì shǐ mín yán jǐng jǔ zhǒng, yuē mǒu suǒ yǒu xián zhě, yíng liáng ér qù zhī。 zé nèi qì qí qīn, ér wài qù qí zhǔ zhī shì, zú jì jiē hū zhū hóu zhī jìng, chē guǐ jié hū qiān lǐ zhī wài, zé shì shàng hào zhì zhī guò yě。

10.7  shàng chéng hào zhì ér wú dào, zé tiān xià dà luàn yǐ。 hé yǐ zhī qí rán yé? fú gōng nǔ、 bì yì、 jī biàn zhī zhì duō, zé niǎo luàn yú shàng yǐ; gōu ěr、 wǎng gǔ、 zēng gǒu zhī zhì duō, zé yú luàn yú shuǐ yǐ; qiào gé、 luó luò、 jū fú zhī zhì duō, zé shòu luàn yú zé yǐ; zhì zhà jiàn dú、 jí gǔ jiān bái、 jiě gòu tóng yì zhī biàn duō, zé sú huò yú biàn yǐ。 gù tiān xià měi měi dà luàn, zuì zài yú hào zhì。 gù tiān xià jiē zhī qiú qí suǒ bù zhī, ér mò zhī qiú qí suǒ yǐ zhī zhě; jiē zhī fēi qí suǒ bú shàn, ér mò zhī fēi qí suǒ yǐ shàn zhě: shì yǐ dà luàn。 gù shàng bèi rì yuè zhī míng, xià shuò shān chuān zhī jīng, zhōng huī sì shí zhī shī; chuǎn ruǎn zhī chóng, xiāo qiáo zhī wù, mò bù shī qí xìng。 shèn yǐ, fú hào zhì zhī luàn tiān xià yě, zì sān dài yǐ xià zhě shì yǐ! shě fú zhòng zhǒng zhī mín, ér yuè fú yì yì zhī nìng; shì fú tián dàn wú wéi, ér yuè fú zhūn zhūn zhī yì。 zhūn zhūn yǐ, luàn tiān xià yǐ!

zhuāng zǐ wài piān  zài yòu dì shí yī

11.1  wén zài yòu tiān xià, bù wén zhì tiān xià yě。 zài zhī yě zhě, kǒng tiān xià zhī yín qí xìng yě。 yòu zhī yě zhě, kǒng tiān xià zhī qiān qí dé yě。 tiān xià bù yín qí xìng, bù qiān qí dé, yǒu zhì tiān xià zhě zāi? xī yáo zhī zhì tiān xià yě, shǐ tiān xià xīn xīn yān, rén lè qí xìng, shì bù tián yě。 jié zhī zhì tiān xià yě, shǐ tiān xià cuì cuì yān, rén kǔ qí xìng, shì bù yú yě。 fú bù tián bù yú, fēi dé yě。 fēi dé yě ér kě cháng jiǔ zhě, tiān xià wú zhī。

11.2  rén dà xǐ, xié pí yú yáng。 dà nù, xié pí yú yīn。 yīn yáng bìng pí, sì shí bú zhì, hán shǔ zhī hé bù chéng, qí fǎn shāng rén zhī xíng hū! shǐ rén xǐ nù shī wèi, jū chǔ wú cháng, sī lǜ bú zì dé, zhōng dào bù chéng zhāng。 yú shì hū, tiān xià shǐ qiáo jié zhuō zhì, ér hòu yǒu dào zhí、 zēng、 shǐ zhī xíng。 gù jǔ tiān xià yǐ shǎng qí shàn zhě, bù zú; jǔ tiān xià yǐ fá qí è zhě, bù jǐ。 gù tiān xià zhī dà, bù zú yǐ shǎng fá。 zì sān dài yǐ xià zhě, xiōng xiōng yān, zhōng yǐ shǎng fá wéi shì。 bǐ hé xiá ān qí xìng mìng zhī qíng zāi? ér qiě yuè míng yé? shì yín yú sè yě。 yuè cōng yé? shì yín yú shēng yě。 yuè rén yé? shì luàn yú dé yě。 yuè yì yé? shì bèi yú lǐ yě。 yuè lǐ yé? shì xiàng yú jì yě。 yuè yuè yé? shì xiàng yú yín yě。 yuè shèng yé? shì xiàng yú yì yě。 yuè zhì yé? shì xiàng yú cī yě。 tiān xià jiāng ān qí xìng mìng zhī qíng, zhī bā zhě, cún, kě yě, wáng, kě yě。 tiān xià jiāng bù ān qí xìng mìng zhī qíng, zhī bā zhě, nǎi shǐ luán juǎn cāng náng ér luàn tiān xià yě。 ér tiān xià nǎi shǐ zūn zhī xī zhī。 shèn yǐ, tiān xià zhī huò yě! qǐ zhí guò yě ér qù zhī yé! nǎi zhāi jiè yǐ yán zhī, guì zuò yǐ jìn zhī, gǔ gē yǐ wǔ zhī。 wú ruò shì hé zāi? gù jūn zǐ bù dé yǐ ér lín lì tiān xià, mò ruò wú wéi。 wú wéi yě, ér hòu ān qí xìng mìng zhī qíng。 gù guì wéi shēn yú wéi tiān xià, zé kě yǐ tuō tiān xià; ài yǐ shēn wéi tiān xià, zé kě yǐ jì tiān xià。 gù jūn zǐ gǒu néng wú xiè qí wǔ zàng, wú zhuó qí cōng míng, shī jū ér lóng xiàn, yuān mò ér léi shēng, shén dòng ér tiān suí, cóng róng wú wéi, ér wàn wù chuī léi yān。 wú yòu hé xiá zhì tiān xià zāi?

11.3  cuī qú wèn yú lǎo dān yuē:“ bú zhì tiān xià, ān zāng rén xīn?” lǎo dān yuē:“ rǔ shèn wú yīng rén xīn。 rén xīn, pái xià ér jìn shàng , shàng xià qiú shā, chuò yuē róu hū gāng qiáng, lián guì diāo zuó, qí rè jiāo huǒ, qí hán níng bīng, qí jí fǔ yǎng zhī jiān ér zài fǔ sì hǎi zhī wài, qí jū yě yuān ér jìng, qí dòng yě xuán tiān。 fèn jiāo ér bù kě xì zhě, qí wéi rén xīn hū! xī zhě huáng dì shǐ yǐ rén yì yīng rén zhī xīn, yáo shùn yú shì hū gǔ wú bá、 jìng wú máo yǐ yǎng tiān xià zhī xíng, chóu qí wǔ zàng yǐ wéi rén yì, jīn qí xuè qì yǐ guī fǎ dù。 rán yóu yǒu bù shēng yě。 yáo yú shì fàng huān dōu yú chóng shān, tóu sān miáo yú sān wéi, liú gōng gōng yú yōu dū。 cǐ bù shēng tiān xià yě。 fú shī jí sān wáng, ér tiān xià dà hài yǐ。 xià yǒu jié zhí, shàng yǒu zēng shǐ, ér rú mò bì qǐ。 yú shì hū, xǐ nù xiāng yí, yú zhì xiāng qī, shàn pǐ xiāng fēi, dàn xìn xiāng jī, ér tiān xià shuāi yǐ。 dà dé bù tóng, ér xìng mìng làn màn yǐ。 tiān xià hào zhì, ér bǎi xìng qiú jié yǐ。 yú shì hū, jīn jù zhì yān, shéng mò shā yān, chuí záo jué yān。 tiān xià jǐ jǐ dà luàn, zuì zài yīng rén xīn。 gù xián zhě fú chǔ dà shān kān yán zhī xià, ér wàn shèng zhī jūn yōu lì hū miào táng zhī shàng。 jīn shì, shū sǐ zhě xiāng zhěn yě, háng yáng zhě xiāng tuī yě, xíng lù zhě xiāng wàng yě。 ér rú mò nǎi shǐ lí qí rǎng bì hū zhì gù zhī jiān。 yī! shèn yǐ zāi! qí wú kuì ér bù zhī chǐ yě, shèn yǐ! wú wèi zhī shèng zhì zhī bù wéi háng yáng jiē xí yě, rén yì zhī bù wéi zhì gù záo ruì yě! yān zhī zēng shǐ zhī bù wéi jié zhí xiāo shǐ yě! gù yuē: jué shèng qì zhì, ér tiān xià dà zhì。”

11.4  huáng dì lì wéi tiān zǐ, shí jiǔ nián, lìng xíng tiān xià。 wén guǎng chéng zǐ zài yú kōng tóng zhī shàng, gù wǎng xiàn zhī, yuē:“ wǒ wén wú zǐ dá yú zhì dào, gǎn wèn zhì dào zhī jīng? wú yù qǔ tiān dì zhī jīng, yǐ zuǒ wǔ gǔ, yǐ yǎng mín rén。 wú yòu yù guān yīn yáng, yǐ suì qún shēng。 wèi zhī nài hé?” guǎng chéng zǐ yuē:“ ér suǒ yù wèn zhě, wù zhī zhì yě。 ér suǒ yù guān zhě, wù zhī cán yě。 zì ér zhì tiān xià, yún qì bú dài zú ér yǔ, cǎo mù bú dài huáng ér luò, rì yuè zhī guāng yì yǐ huāng yǐ。 ér nìng rén zhī xīn jiǎn jiǎn zhě, yòu xī zú yǐ yǔ zhì dào!” huáng dì tuì, juān tiān xià, zhù tè shì, xí bái máo, xián jū sān yuè, fù wǎng yāo zhī。 guǎng chéng zǐ nán shǒu ér wò。 huáng dì shùn xià fēng, xī xíng ér jìn, zài bài qǐ shǒu, ér wèn yuē:“ wén wú zǐ dá yú zhì dào, gǎn wèn: zhì shēn nài hé ér kě yǐ cháng jiǔ?” guǎng chéng zǐ jué rán ér qǐ, yuē:“ shàn zāi wèn hū! lái, wú yù rǔ zhì dào。 zhì dào zhī jīng, yǎo yǎo míng míng。 zhì dào zhī jí, hūn hūn mò mò。 wú shì wú tīng, bào shén yǐ jìng, xíng jiāng zì zhèng。 bì jìng bì qīng, wú láo rǔ xíng, wú yáo rǔ jīng, nǎi kě yǐ cháng shēng。 mù wú suǒ jiàn, ěr wú suǒ wén, xīn wú suǒ zhī, rǔ shén jiāng shǒu xíng, xíng nǎi cháng shēng。 shèn rǔ nèi, bì rǔ wài, duō zhī wéi bài。 wǒ wèi rǔ suì yú dà míng zhī shàng yǐ, zhì bǐ zhì yáng zhī yuán yě; wèi rǔ rù yú yǎo míng zhī mén yǐ, zhì bǐ zhì yīn zhī yuán yě。 tiān dì yǒu guān, yīn yáng yǒu cáng, shèn shǒu rǔ shēn, wù jiāng zì zhuàng。 wǒ shǒu qí yī, yǐ chǔ qí hé, gù wǒ xiū shēn qiān èr bǎi suì yǐ, wú xíng wèi cháng shuāi。” huáng dì zài bài qǐ shǒu, yuē:“ guǎng chéng zǐ zhī wèi tiān yǐ!” guǎng chéng zǐ yuē:“ lái, yú yù rǔ: bǐ qí wù wú qióng, ér rén jiē yǐ wéi zhōng。 bǐ qí wù wú cè, ér rén jiē yǐ wéi jí。 dé wú dào zhě, shàng wéi huáng ér xià wéi wáng。 shī wú dào zhě, shàng jiàn guāng ér xià wéi tǔ。 jīn fú bǎi chāng, jiē shēng yú tǔ, ér fǎn yú tǔ。 gù yú jiāng qù rǔ, rù wú qióng zhī mén, yǐ yóu wú jí zhī yě。 wú yǔ rì yuè cān guāng, wú yǔ tiān dì wéi cháng。 dāng wǒ, mín hū! yuǎn wǒ, hūn hū! rén qí jìn sǐ, ér wǒ dú cún hū!”

11.5  yún jiàng dōng yóu, guò fú yáo zhī zhī, ér shì zāo hóng méng。 hóng méng fāng jiāng fǔ bì què yuè ér yóu。 yún jiàng jiàn zhī, cháng rán zhǐ, zhì rán lì, yuē:“ sǒu hé rén yé? sǒu hé wéi cǐ?” hóng méng fǔ bì què yuè bú chuò, duì yún jiàng yuē:“ yóu!” yún jiàng yuē:“ zhèn yuàn yǒu wèn yě。” hóng méng yǎng ér shì yún jiàng yuē:“ xū!” yún jiàng yuē:“ tiān qì bù hé, dì qì yù jié。 liù qì bù tiáo, sì shí bù jié。 jīn wǒ yuàn hé liù qì zhī jīng, yǐ yù qún shēng, wèi zhī nài hé?” hóng méng fǔ bì què yuè, diào tóu yuē:“ wú fú zhī! wú fú zhī!” yún jiàng bù dé wèn。 yòu sān nián, dōng yóu, guò yǒu zōng zhī yě, ér shì zāo hóng méng。 yún jiàng dà xǐ, xíng qū ér jìn, yuē:“ tiān wàng zhèn yé? tiān wàng zhèn yé?” zài bài qǐ shǒu, yuàn wén yú hóng méng。 hóng méng yuē:“ fú yóu bù zhī suǒ qiú, chāng kuáng bù zhī suǒ wǎng。 yóu zhě yāng zhǎng, yǐ guān wú wàng。 zhèn yòu hé zhī?” yún jiàng yuē:“ zhèn yě zì yǐ wéi chāng kuáng, ér mín suí yǔ suǒ wǎng。 zhèn yě bù dé yǐ yú mín, jīn zé mín zhī fǎng yě。 yuàn wén yì yán。” hóng méng yuē:“ luàn tiān zhī jīng, nì wù zhī qíng, xuán tiān fú chéng。 jiě shòu zhī qún, ér niǎo jiē yè míng。 zāi jí cǎo mù, huò jí kūn chóng。 yī! zhì rén zhī guò yě!” yún jiàng yuē:“ rán zé wú nài hé?” hóng méng yuē:“ yī! dú zāi!” xiān xiān hū guī yǐ。 yún jiàng yuē:“ wú yù tiān nàn, yuàn wén yì yán。” hóng méng yuē:“ yī! xīn yǎng! rǔ tú chǔ wú wéi, ér wù zì huà。 huī ěr xíng tǐ, tǔ ěr cōng míng, lún yǔ wù wàng, dà tóng hū xìng míng。 jiě xīn shì shén, mò rán wú hún。 wàn wù yún yún, gè fù qí gēn。 gè fù qí gēn ér bù zhī, hún hún dùn dùn, zhōng shēn bù lí。 ruò bǐ zhī zhī, nǎi shì lí zhī。 wú wèn qí míng, wú kuī qí qíng, wù gù zì shēng。” yún jiàng yuē:“ tiān xiáng zhèn yǐ dé, shì zhèn yǐ mò。 gōng shēn qiú zhī, nǎi jīn yě dé。” zài bài qǐ shǒu, qǐ cí ér xíng。

11.6  shì sú zhī rén, jiē xǐ rén zhī tóng hū jǐ, ér wù rén zhī yì yú jǐ yě。 tóng yú jǐ ér yù zhī, yì yú jǐ ér bú yù zhě, yǐ chū hū zhòng wéi xīn yě。 fú yǐ chū hū zhòng wéi xīn zhě, hé cháng chū hū zhòng zāi? yīn zhòng yǐ níng suǒ wén, bù rú zhòng jì zhòng yǐ。 ér yù wéi rén zhī guó zhě, cǐ lǎn hū sān wáng zhī lì, ér bú jiàn qí huàn zhě yě。 cǐ yǐ rén zhī guó jiǎo xìng yě, jǐ hé jiǎo xìng ér bú sàng rén zhī guó hū! qí cún rén zhī guó yě, wú wàn fēn zhī yī; ér sàng rén zhī guó yě, yī bù chéng ér wàn yǒu yú sàng yǐ! bēi fú, yǒu tǔ zhě zhī bù zhī yě! fú yǒu tǔ zhě, yǒu dà wù yě。 yǒu dà wù zhě, bù kě yǐ wù。 wù ér bú wù, gù néng wù wù。 míng hū wù wù zhě zhī fēi wù yě, qǐ dú zhì tiān xià bǎi xìng ér yǐ zāi! chū rù liù hé, yóu hū jiǔ zhōu, dú wǎng dú lái, shì wèi dú yǒu。 dú yǒu zhī rén, shì zhī wèi zhì guì。

11.7  dà rén zhī jiào, ruò xíng zhī yú yǐng, shēng zhī yú xiǎng。 yǒu wèn ér yìng zhī, jìn qí suǒ huái, wéi tiān xià pèi。 chǔ hū wú xiǎng, xíng hū wú fāng。 qiè rǔ shì fù zhī náo náo, yǐ yóu wú duān。 chū rù wú páng, yǔ rì wú shǐ。 sòng lùn xíng qū, hé hū dà tóng。 dà tóng ér wú jǐ。 wú jǐ, wū hū dé yǒu yǒu? dǔ yǒu zhě, xī zhī jūn zǐ。 dǔ wú zhě, tiān dì zhī yǒu。

11.8  jiàn ér bù kě bù rèn zhě, wù yě。 bēi ér bù kě bù yīn zhě, mín yě。 nì ér bù kě bù wéi zhě, shì yě。 cū ér bù kě bù chén zhě, fǎ yě。 yuǎn ér bù kě bù jū zhě, yì yě。 qīn ér bù kě bù guǎng zhě, rén yě。 jié ér bù kě bù jī zhě, lǐ yě。 zhōng ér bù kě bù gāo zhě, dé yě。 yī ér bù kě bú yì zhě, dào yě。 shén ér bù kě bù wéi zhě, tiān yě。 gù shèng rén guān yú tiān ér bú zhù, chéng yú dé ér bú léi, chū yú dào ér bù móu, huì yú rén ér bú shì, bó yú yì ér bù jī, yìng yú lǐ ér bú huì, jiē yú shì ér bù cí, qí yú fǎ ér bú luàn, shì yú mín ér bù qīng, yīn yú wù ér bú qù。 wù zhě, mò zú wéi yě, ér bù kě bù wéi。

11.9  bù míng yú tiān zhě, bù chún yú dé。 bù tōng yú dào zhě, wú zì ér kě。 bù míng yú dào zhě, bēi fú! hé wèi dào? yǒu tiān dào, yǒu rén dào。 wú wéi ér zūn zhě, tiān dào yě。 yǒu wéi ér léi zhě, rén dào yě。 zhǔ zhě, tiān dào yě。 chén zhě, rén dào yě。 tiān dào zhī yǔ rén dào yě, xiāng qù yuǎn yǐ, bù kě bù chá yě。

zhuāng zǐ wài piān  tiān dì dì shí èr

12.1  tiān dì suī dà, qí huà jūn yě。 wàn wù suī duō, qí zhì yī yě。 rén zú suī zhòng, qí zhǔ jūn yě。 jūn, yuán yú dé ér chéng yú tiān。 gù yuē: xuán gǔ zhī jūn tiān xià, wú wéi yě, tiān dé ér yǐ yǐ。 yǐ dào guān yán, ér tiān xià zhī jūn zhèng。 yǐ dào guān fèn, ér jūn chén zhī yì míng。 yǐ dào guān néng, ér tiān xià zhī guān zhì。 yǐ dào fàn guān, ér wàn wù zhī yìng bèi。 gù tōng yú tiān dì zhě, dé yě。 xíng yú wàn wù zhě, dào yě。 shàng zhì rén zhě, shì yě。 néng yǒu suǒ yì zhě, jì yě。 jì jiān yú shì, shì jiān yú yì, yì jiān yú dé, dé jiān yú dào, dào jiān yú tiān。 gù yuē:“ gǔ zhī xù tiān xià zhě, wú yù ér tiān xià zú, wú wéi ér wàn wù huà, yuān jìng ér bǎi xìng dìng。”《 jì》 yuē:“ tōng yú yī ér wàn shì bì, wú xīn dé ér guǐ shén fú。”

12.2  fū zǐ yuē:“ fú dào, fù zài wàn wù zhě yě, yáng yáng hū dà zāi! jūn zǐ bù kě yǐ bù kū xīn yān。 wú wéi wéi zhī zhī wèi tiān, wú wéi yán zhī zhī wèi dé, ài rén lì wù zhī wèi rén, bù tóng tóng zhī zhī wèi dà, xíng bù yá yì zhī wèi kuān, yǒu wàn bù tóng zhī wèi fù, gù zhí dé zhī wèi jì, dé chéng zhī wèi lì, xún yú dào zhī wèi bèi, bù yǐ wù cuò zhì zhī wèi wán。 jūn zǐ míng yú cǐ shí zhě, zé tāo hū qí shì xīn zhī dà yě, pèi hū qí wéi wàn wù shì yě。 ruò rán zhě, cáng jīn yú shān, cáng zhū yú yuān。 bú lì huò cái, bú jìn guì fù。 bú lè shòu, bù āi yāo。 bù róng tōng, bù chǒu qióng。 bù jū yí shì zhī lì yǐ wéi jǐ sī fèn, bù yǐ wàng tiān xià wèi jǐ chǔ xiǎn。 xiǎn zé míng。 wàn wù yì fǔ, sǐ shēng tóng zhuàng。”

12.3  fū zǐ yuē:“ fú dào, yuān hū qí jū yě, liáo hū qí qīng yě。 jīn shí bù dé wú yǐ míng。 gù jīn shí yǒu shēng, bù kǎo bù míng。 wàn wù shú néng dìng zhī? fú wáng dé zhī rén, sù shì ér chǐ tōng yú shì, lì zhī běn yuán ér zhī tōng yú shén, gù qí dé guǎng。 qí xīn zhī chū, yǒu wù cǎi zhī。 gù xíng fēi dào bù shēng, shēng fēi dé bù míng。 cún xíng qióng shēng, lì dé míng dào, fēi wáng dé zhě yé? dàng dàng hū, hū rán chū, bó rán dòng, ér wàn wù cóng zhī hū! cǐ wèi wáng dé zhī rén。 shì hū míng míng, tīng hū wú shēng。 míng míng zhī zhōng, dú jiàn xiǎo yān。 wú shēng zhī zhōng, dú wén hé yān。 gù shēn zhī yòu shēn, ér néng wù yān。 shén zhī yòu shén, ér néng jīng yān。 gù qí yǔ wàn wù jiē yě, zhì wú ér gōng qí qiú, shí chěng ér yāo qí sù, dà xiǎo, cháng duǎn, xiū yuǎn。”

12.4  huáng dì yóu hū chì shuǐ zhī běi, dēng hū kūn lún zhī qiū, ér nán wàng, huán guī, yí qí xuán zhū。 shǐ zhī suǒ zhī ér bù dé, shǐ lí zhū suǒ zhī ér bù dé, shǐ chī gòu suǒ zhī ér bù dé yě, nǎi shǐ xiàng wǎng, xiàng wǎng dé zhī。 huáng dì yuē:“ yì zāi! xiàng wǎng nǎi kě yǐ dé zhī hū!”

12.5  yáo zhī shī yuē xǔ yóu, xǔ yóu zhī shī yuē niè quē, niè quē zhī shī yuē wáng ní, wáng ní zhī shī yuē pī yī。 yáo wèn yú xǔ yóu yuē:“ niè quē kě yǐ pèi tiān hū? wú jiè wáng ní yǐ yāo zhī。” xǔ yóu yuē:“ dài zāi jí hū tiān xià! niè quē zhī wéi rén yě, cōng míng ruì zhì, jǐ shuò yǐ mǐn, qí xìng guò rén, ér yòu nǎi yǐ rén shòu tiān。 bǐ shěn hū jìn guò, ér bù zhī guò zhī suǒ yóu shēng。 yǔ zhī pèi tiān hū? bǐ qiě chéng rén ér wú tiān, fāng qiě běn shēn ér yì xíng, fāng qiě zūn zhī ér huǒ chí, fāng qiě wéi xù shǐ, fāng qiě wéi wù gāi, fāng qiě sì gù ér wù yìng, fāng qiě yìng zhòng yí, fāng qiě yǔ wù huà, ér wèi shǐ yǒu héng。 fú hé zú yǐ pèi tiān hū? suī rán, yǒu zú yǒu zǔ, kě yǐ wéi zhòng fù, ér bù kě yǐ wéi zhòng fù fù。 zhì luàn zhī lǜ yě, běi miàn zhī huò yě, nán miàn zhī zéi yě。”

12.6  yáo guān hū huà。 huá fēng rén yuē:“ xī! shèng rén! qǐng zhù shèng rén! shǐ shèng rén shòu!” yáo yuē:“ cí。”“ shǐ shèng rén fù!” yáo yuē:“ cí。”“ shǐ shèng rén duō nán zǐ!” yáo yuē:“ cí。” fēng rén yuē:“ shòu、 fù、 duō nán zǐ, rén zhī suǒ yù yě。 rǔ dú bú yù, hé yé?” yáo yuē:“ duō nán zǐ zé duō jù, fù zé duō shì, shòu zé duō rǔ。 shì sān zhě, fēi suǒ yǐ yǎng dé yě, gù cí。” fēng rén yuē:“ shǐ yě, wǒ yǐ rǔ wéi shèng rén yé。 jīn rán, jūn zǐ yě。 tiān shēng wàn mín, bì shòu zhī zhí。 duō nán zǐ ér shòu zhī zhí, zé hé jù zhī yǒu? fù ér shǐ rén fēn zhī, zé hé shì zhī yǒu? fú shèng rén, chún jū ér kòu shí, niǎo xíng ér wú zhāng, tiān xià yǒu dào zé yǔ wù jiē chāng, tiān xià wú dào zé xiū dé jiù xián, qiān suì yàn shì, qù ér shàng xiān, chéng bǐ bái yún, zhì yú dì xiāng。 sān huàn mò zhì, shēn cháng wú yāng。 zé hé rǔ zhī yǒu?” fēng rén qù zhī。 yáo suí zhī, yuē:“ qǐng wèn……” fēng rén yuē:“ tuì yǐ!”

12.7  yáo zhì tiān xià, bó chéng zǐ gāo lì wéi zhū hóu。 yáo shòu shùn, shùn shòu yǔ, bó chéng zǐ gāo cí wéi zhū hóu ér gēng。 yǔ wǎng jiàn zhī, zé gēng zài yě。 yǔ qū jiù xià fēng, lì ér wèn yān, yuē:“ xī yáo zhì tiān xià, wú zǐ lì wéi zhū hóu。 yáo shòu shùn, shùn shòu yǔ, ér wú zǐ cí wéi zhū hóu ér gēng。 gǎn wèn: qí gù hé yě?” zǐ gāo yuē:“ xī yáo zhì tiān xià, bù shǎng ér mín quàn, bù fá ér mín wèi。 jīn zǐ shǎng fá ér mín qiě bù rén, dé zì cǐ shuāi, xíng zì cǐ lì, hòu shì zhī luàn zì cǐ shǐ yǐ! fū zǐ hé xíng yé? wú luò wú shì!” yì yì hū gēng ér bú gù。

12.8  tài chū yǒu wú。 wú yǒu wú míng, yī zhī suǒ qǐ, yǒu yī ér wèi xíng。 wù dé yǐ shēng, wèi zhī dé。 wèi xíng zhě yǒu fēn, jū rán wú jiàn, wèi zhī mìng。 liú dòng ér shēng wù, wù chéng shēng lǐ, wèi zhī xíng。 xíng tǐ bǎo shén, gè yǒu yí zé, wèi zhī xìng。 xìng xiū fǎn dé, dé zhì tóng yú chū。 tóng nǎi xū, xū nǎi dà。 hé huì míng。 huì míng hé, yǔ tiān dì wéi hé。 qí hé mín mín, ruò yú ruò hūn。 shì wèi xuán dé, tóng hū dà shùn。

12.9  fū zǐ wèn yú lǎo dān, yuē:“ yǒu rén zhì dào, ruò xiāng fǎng, kě bù kě, rán bù rán。 biàn zhě yǒu yán yuē:‘ lí jiān bái, ruò xuán yǔ。’ ruò shì, zé kě wèi shèng rén hū?” lǎo dān yuē:“ shì xū yì jì xì, láo xíng chù xīn zhě yě。 zhí liú zhī gǒu chéng sī, yuán jū zhī biàn zì shān lín lái。 qiū, yǔ gào ruò ér suǒ bù néng wén, yǔ ér suǒ bù néng yán: fán yǒu shǒu yǒu zhǐ wú xīn wú ěr zhě zhòng, yǒu xíng zhě yǔ wú xíng wú zhuàng ér jiē cún zhě jìn wú。 qí dòng zhǐ yě, qí sǐ shēng yě, qí fèi qǐ yě, cǐ yòu fēi qí suǒ yǐ yě。 yǒu zhì zài rén。 wàng hū wù, wàng hū tiān, qí míng wéi wàng jǐ。 wàng jǐ zhī rén, shì zhī wèi rù yú tiān。”

12.10  jiǎng lǘ miǎn xiàn jì chè, yuē:“ lǔ jūn wèi miǎn yě yuē:‘ qǐng shòu jiào。’ cí bú huò mìng, jì yǐ gào yǐ, wèi zhī zhòng fǒu, qǐng cháng jiàn zhī。 wú wèi lǔ jūn yuē:‘ bì fú gōng jiǎn, bá chū gōng zhōng zhī shǔ, ér wú ē sī, mín shú gǎn bù jí?’” jì chè jú jú rán xiào, yuē:“ ruò fū zǐ zhī yán, yú dì wáng zhī dé, yóu táng láng zhī nǔ bì yǐ dāng chē yì, zé bì bù shēng rèn yǐ。 qiě ruò shì, zé qí zì wéi chǔ wēi, qí guàn tái duō wù, jiāng wǎng tóu jì zhě zhòng。” jiǎng lǘ miǎn xì xì rán jīng, yuē:“ miǎn yě máng ruò yú fū zǐ zhī suǒ yán yǐ! suī rán, yuàn xiān shēng zhī yán qí fēng yě。” jì chè yuē:“ dà shèng zhī zhì tiān xià yě, yáo dàng mín xīn, shǐ zhī chéng jiào yì sú, jǔ miè qí zéi xīn, ér jiē jìn qí dú zhì, ruò xìng zhī zì wéi, ér mín bù zhī qí suǒ yóu rán。 ruò rán zhě, qǐ kuàng yáo shùn zhī jiào, mín míng xìng rán tì zhī zāi? yù tóng hū dé ér xīn jū yǐ!”

12.11  zǐ gòng nán yóu yú chǔ, fǎn yú jìn, guò hàn yīn, jiàn yí zhàng rén, fāng jiāng wéi pǔ qí, záo suì ér rù jǐng, bào wèng ér chū guàn, hú hú rán yòng lì shèn duō ér jiàn gōng guǎ。 zǐ gòng yuē:“ yǒu xiè yú cǐ, yí rì jìn bǎi qí, yòng lì shèn guǎ ér jiàn gōng duō。 fū zǐ bú yù hū?” wéi pǔ zhě yǎng ér shì zhī, yuē:“ nài hé?” yuē:“ záo mù wéi jī, hòu zhòng qián qīng, qiè shuǐ ruò chōu, shuò rú yì tāng, qí míng wéi gāo。” wéi pǔ zhě fèn rán zuò sè ér xiào, yuē:“ wú wén zhī wú shī: yǒu jī xiè zhě bì yǒu jī shì, yǒu jī shì zhě bì yǒu jī xīn。 jī xīn cún yú xiōng zhōng zé chún bái bú bèi, chún bái bú bèi zé shén shēng bú dìng。 shén shēng bú dìng zhě, dào zhī suǒ bú zài yě。 wú fēi bù zhī, xiū ér bù wéi yě。” zǐ gòng mán rán cán, fǔ ér bú duì。 yǒu jiàn, wéi pǔ zhě yuē:“ zǐ xī wéi zhě yé?” yuē:“ kǒng qiū zhī tú yě。” wéi pǔ zhě yuē:“ zǐ fēi fú bó xué yǐ nǐ shèng, wū yú yǐ gài zhòng, dú xián āi gē, yǐ mài míng shēng yú tiān xià zhě hū? rǔ fāng jiāng wàng rǔ shén qì, huī rǔ xíng hái, ér shù jī hū! ér shēn zhī bù néng zhì, ér hé xiá zhì tiān xià hū? zǐ wǎng yǐ, wú fá wú shì!”

12.12  zǐ gòng bēi zōu shī sè, xū xū rán bú zì dé, xíng sān shí lǐ ér hòu yù。 qí dì zǐ yuē:“ xiàng zhī rén, hé wéi zhě yé? fū zǐ hé gù jiàn zhī biàn róng shī sè, zhōng rì bú zì fǎn yé?” yuē:“ shǐ wú yǐ wéi tiān xià yì rén ěr, bù zhī fù yǒu fú rén yě。 wú wén zhī fū zǐ: shì qiú kě, gōng qiú chéng, yòng lì shǎo, jiàn gōng duō zhě, shèng rén zhī dào。 jīn tú bù rán。 zhí dào zhě dé quán, dé quán zhě xíng quán, xíng quán zhě shén quán。 shén quán zhě, shèng rén zhī dào yě。 tuō shēng yǔ mín bìng xíng, ér bù zhī qí suǒ zhī。 máng hū chún bèi zāi! gōng lì jī qiǎo, bì wàng fú rén zhī xīn。 ruò fú rén zhě, fēi qí zhì, bù zhī; fēi qí xīn, bù wéi。 suī yǐ tiān xià yù zhī, dé qí suǒ wèi, áo rán bú gù; yǐ tiān xià fēi zhī, shī qí suǒ wèi, tǎng rán bú shòu。 tiān xià zhī fēi yù, wú yì sǔn yān。 shì wèi quán dé zhī rén zāi! wǒ zhī wèi fēng bō zhī mín!” fǎn yú lǔ, yǐ gào kǒng zǐ。 kǒng zǐ yuē:“ bǐ jiǎ xiū hún dùn shì zhī shù zhě yě。 shí qí yī, bù zhī qí èr; zhì qí nèi, ér bú zhì qí wài。 fú míng bái rù sù, wú wéi fù pǔ, tǐ xìng bào shén, yǐ yóu shì sú zhī jiān zhě, rǔ jiāng gù jīng yé? qiě hún dùn shì zhī shù, yǔ yǔ rǔ hé zú yǐ shí zhī zāi!”

12.13  zhūn máng jiāng dōng zhī dà hè, shì yù yuàn fēng yú dōng hǎi zhī bīn。 yuàn fēng yuē:“ zǐ jiāng xī zhī?” yuē:“ jiāng zhī dà hè。” yuē:“ xī wéi yān?” yuē:“ fú dà hè zhī wéi wù yě, zhù yān ér bù mǎn, zhuó yān ér bù jié。 wú jiāng yóu yān。” yuàn fēng yuē:“ fū zǐ wú yì yú héng mù zhī mín hū? yuàn wén shèng zhì。” zhūn máng yuē:“ shèng zhì hū? guān shī ér bù shī qí yí, bá jǔ ér bù shī qí néng, bì jiàn qí qíng shì ér xíng qí suǒ wéi, xíng yán zì wéi ér tiān xià huà, shǒu náo yí zhǐ, sì fāng zhī mín mò bú jù zhì。 cǐ zhī wèi shèng zhì。”“ yuàn wén dé rén。” yuē:“ dé rén zhě, jū wú sī, xíng wú lǜ, bù cáng shì fēi měi è; sì hǎi zhī nèi, gòng lì zhī zhī wéi yuè, gòng jǐ zhī zhī wéi ān; chāo hū ruò yīng ér zhī shī qí mǔ yě, tǎng hū ruò xíng ér shī qí dào yě; cái yòng yǒu yú ér bù zhī qí suǒ zì lái, yǐn shí qǔ zú ér bù zhī qí suǒ cóng。 cǐ wèi dé rén zhī róng。”“ yuàn wén shén rén。” yuē:“ shàng shén chéng guāng, yǔ xíng miè wáng。 cǐ wèi zhào kuàng。 zhì mìng jìn qíng, tiān dì lè, ér wàn shì xiāo wáng, wàn wù fù qíng。 cǐ zhī wèi hùn míng。”

12.14  mén wú guǐ yǔ chì zhāng mǎn jī guān yú wǔ wáng zhī shī。 chì zhāng mǎn jī yuē:“ bù jí yǒu yú shì hū! gù lí cǐ huàn yě!” mén wú guǐ yuē:“ tiān xià jūn zhì, ér yǒu yú shì zhì zhī yé? qí luàn ér hòu zhì zhī yú?” chì zhāng mǎn jī yuē:“ tiān xià jūn zhì zhī wéi yuàn, ér hé jì yǐ yǒu yú shì wéi? yǒu yú shì zhī yào yáng yě, tū ér shī dì, bìng ér qiú yī。 xiào zǐ cāo yào yǐ xiū cí fù, qí sè jiāo rán。 shèng rén xiū zhī。 zhì dé zhī shì, bú shàng xián, bù shǐ néng, shàng rú biāo zhī, mín rú yě lù, duān zhèng ér bù zhī yǐ wéi yì, xiāng ài ér bù zhī yǐ wéi rén, shí ér bù zhī yǐ wéi zhōng, dàng ér bù zhī yǐ wéi xìn, chǔn dòng ér xiāng shǐ, bù yǐ wéi cì。 shì gù, xíng ér wú jì, shì ér wú zhuàn。”

12.15  xiào zǐ bù yú qí qīn, zhōng chén bù chǎn qí jūn, chén zǐ zhī shèng yě。 qīn zhī suǒ yán ér rán, suǒ xíng ér shàn, zé shì sú wèi zhī bú xiào zǐ。 jūn zhī suǒ yán ér rán, suǒ xíng ér shàn, zé shì sú wèi zhī bú xiào chén。 ér wèi zhī cǐ qí bì rán yé? shì sú zhī suǒ wèi rán ér rán zhī, suǒ wèi shàn ér shàn zhī, zé bú wèi zhī dǎo yú zhī rén yě。 rán zé sú gù yán yú qīn ér zūn yú jūn yé? wèi jǐ dǎo yú zé bó rán zuò sè, wèi jǐ zhòng rén zé fú rán zuò sè。 ér zhōng shēn dǎo yú yě, zhōng shēn zhòng rén yě, hé pì shì cí jù zhòng yě。 shì zhōng shǐ běn mò bù xiāng zuò。 chuí yī cháng, shè cǎi sè, dòng róng mào, yǐ mèi yí shì, ér bú zì wèi dǎo yú; yǔ fú rén zhī wéi tú, tōng shì fēi, ér bú zì wèi zhòng rén。 yú zhī zhì yě。 zhī qí yú zhě, fēi dà yú yě。 zhī qí huò zhě, fēi dà huò yě。 dà huò zhě, zhōng shēn bú jiě。 dà yú zhě, zhōng shēn bù líng。 sān rén xíng ér yì rén huò, suǒ shì zhě yóu kě zhì yě, huò zhě shǎo yě; èr rén huò, zé láo ér bú zhì, huò zhě shèng yě。 ér jīn yě yǐ tiān xià huò, yǔ suī yǒu qí xiàng, bù kě dé yě。 bú yì bēi hū!《 dà shēng》 bú rù yú lǐ ěr,《 zhé yáng》《 huáng huā》 zé hé rán ér xiào。 shì gù gāo yán bù zhǐ yú zhòng rén zhī xīn。 zhì yán bù chū, sú yán shèng yě。 yǐ èr fǒu zhōng huò, ér suǒ shì bù dé yǐ。 ér jīn yě yǐ tiān xià huò, yǔ suī yǒu qí xiàng, qí yōng kě dé yé? zhī qí bù kě dé yě ér qiǎng zhī, yòu yì huò yě。 gù mò ruò shì zhī ér bù tuī。 bù tuī, shuí qí bì yōu? lì zhī rén, yè bàn shēng qí zǐ, jù qǔ huǒ ér shì zhī, jí jí rán wéi kǒng qí sì jǐ yě。

12.16  bǎi nián zhī mù, pò wéi xī zūn, qīng huáng ér wén zhī, qí duàn zài gōu zhōng。 bǐ xī zūn yú gōu zhōng zhī duàn, zé měi è yǒu jiàn yǐ, qí yú shī xìng, yī yě。 zhí yǔ zēng、 shǐ, xíng yì yǒu jiàn yǐ, rán qí shī xìng, jūn yě。 qiě fú shī xìng yǒu wǔ: yī yuē wǔ sè luàn mù, shǐ mù bù míng; èr yuē wǔ shēng luàn ěr, shǐ ěr bù cōng; sān yuē wǔ xiù xūn bí, kùn zōng zhòng sǎng; sì yuē wǔ wèi zhuó kǒu, shǐ kǒu lì shuǎng; wǔ yuē qù shě gǔ xīn, shǐ xìng fēi yáng。 cǐ wǔ zhě, jiē shēng zhī hài yě。 ér yáng、 mò nǎi shǐ lí qí, zì yǐ wéi dé, fēi wú suǒ wèi dé yě。 fú dé zhě kùn, kě yǐ wéi dé hū? zé jiū xiāo zhī zài yú lóng yě, yì kě yǐ wéi dé yǐ。 qiě fú qù shě shēng sè yǐ chái qí nèi, pí biàn、 yù guān、 jìn hù、 shēn xiū yǐ yuē qí wài; nèi zhī yíng yú chái shān, wài zhòng mò zhuó, huǎn huǎn rán zài mò zhuó zhī zhōng, ér zì yǐ wéi dé, zé shì zuì rén jiāo bì lì zhǐ, ér hǔ bào zài yú náng jiàn, yì kě yǐ wéi dé yǐ!

zhuāng zǐ wài piān  tiān dào dì shí sān

13.1  tiān dào yùn ér wú suǒ jī, gù wàn wù chéng。 dì dào yùn ér wú suǒ jī, gù tiān xià guī。 shèng dào yùn ér wú suǒ jī, gù hǎi nèi fú。 míng yú tiān, tōng yú shèng, liù tōng sì bì, yú dì wáng zhī dé zhě, qí zì wéi yě, mèi rán wú bú jìng zhě yǐ。 shèng rén zhī jìng yě, fēi yuē jìng yě shàn gù jìng yě, wàn wù wú zú yǐ náo xīn zhě, gù jìng yě。 shuǐ jìng, zé míng zhú xū méi, píng zhòng zhǔn, dà jiàng qǔ fǎ yān。 shuǐ jìng yóu míng, ér kuàng jīng shén? shèng rén zhī xīn, jìng hū! tiān dì zhī jiàn yě, wàn wù zhī jìng yě。

13.2  fú xū jìng tián dàn、 jì mò wú wéi zhě, tiān dì zhī píng, ér dào dé zhī zhì, gù dì wáng shèng rén xiū yān。 xiū zé xū。 xū zé shí, shí zhě lún yǐ。 xū zé jìng。 jìng zé dòng, dòng zé dé yǐ。 jìng zé wú wéi。 wú wéi yě, zé rèn shì zhě zé yǐ。 wú wéi zé yú yú。 yú yú zhě, yōu huàn bù néng chǔ, nián shòu zhǎng yǐ。 fú xū jìng tián dàn、 jì mò wú wéi zhě, wàn wù zhī běn yě。 míng cǐ yǐ nán xiàng, yáo zhī wéi jūn yě。 míng cǐ yǐ běi miàn, shùn zhī wéi chén yě。 yǐ cǐ chǔ shàng, dì wáng tiān zǐ zhī dé yě。 yǐ cǐ chǔ xià, xuán shèng sù wàng zhī dào yě。 yǐ cǐ tuì jū ér xián yóu, jiāng hǎi shān lín zhī shì fú。 yǐ cǐ jìn wéi ér fǔ shì, zé gōng dà míng xiǎn ér tiān xià yī yě。 jìng ér shèng, dòng ér wàng, wú wéi yě ér zūn, pǔ sù ér tiān xià mò néng yǔ zhī zhēng měi。 fú míng bai yú tiān dì zhī dé zhě, cǐ zhī wèi dà běn dà zōng, yǔ tiān hé zhě yě。 suǒ yǐ jūn tiáo tiān xià, yǔ rén hé zhě yě。 yǔ rén hé zhě, wèi zhī rén lè。 yǔ tiān hé zhě, wèi zhī tiān lè。 zhuāng zǐ yuē:“‘ wú shī hū! wú shī hū! jī wàn wù ér bù wéi lì, zé jí wàn shì ér bù wéi rén, zhǎng yú shàng gǔ ér bù wéi shòu, fù zài tiān dì、 kè diāo zhòng xíng ér bù wéi qiǎo。’ cǐ zhī wèi tiān lè。 gù yuē:‘ zhī tiān lè zhě, qí shēng yě tiān xíng, qí sǐ yě wù huà, jìng ér yǔ yīn tóng dé, dòng ér yǔ yáng tóng bō。’ gù zhī tiān lè zhě, wú tiān yuàn, wú rén fēi, wú wù léi, wú guǐ zé。 gù yuē:‘ qí dòng yě tiān, qí jìng yě dì, yì xīn dìng ér wàng tiān xià。 qí guǐ bú suì, qí hún bù pí, yì xīn dìng ér wàn wù fú。’ yán yǐ xū jìng, tuī yú tiān dì, tōng yú wàn wù。 cǐ zhī wèi tiān lè。 tiān lè zhě, shèng rén zhī xīn yǐ xù tiān xià yě。”

13.3  fú dì wáng zhī dé, yǐ tiān dì wéi zōng, yǐ dào dé wéi zhǔ, yǐ wú wéi wéi cháng。 wú wéi yě, zé yòng tiān xià ér yǒu yú。 yǒu wéi yě, zé wèi tiān xià yòng ér bù zú。 gù gǔ zhī rén, guì fú wú wéi yě。 shàng wú wéi yě, xià yì wú wéi yě, shì xià yǔ shàng tóng dé; xià yǔ shàng tóng dé, zé bù chén。 xià yǒu wéi yě, shàng yì yǒu wéi yě, shì shàng yǔ xià tóng dào; shàng yǔ xià tóng dào, zé bù zhǔ。 shàng bì wú wéi ér yòng tiān xià, xià bì yǒu wéi wèi tiān xià yòng。 cǐ bú yì zhī dào yě。 gù gǔ zhī wàng tiān xià zhě, zhì suī luò tiān dì, bú zì lǜ yě; biàn suī diāo wàn wù, bú zì shuō yě; néng suī qióng hǎi nèi, bú zì wéi yě。 tiān bù chǎn ér wàn wù huà, dì bù zhǎng ér wàn wù yù, dì wáng wú wéi ér tiān xià gōng。 gù yuē:“ mò shén yú tiān, mò fù yú dì, mò dà yú dì wáng, gù yuē: dì wáng zhī dé pèi tiān dì。” cǐ chéng tiān dì, chí wàn wù, ér yòng rén qún zhī dào yě。

13.4  běn zài yú shàng, mò zài yú xià, yào zài yú zhǔ, xiáng zài yú chén。 sān jūn wǔ bīng zhī yùn, dé zhī mò yě; shǎng fá lì hài, wǔ xíng zhī bì, jiào zhī mò yě; lǐ fǎ shù dù, xíng míng bǐ xiáng, zhì zhī mò yě; zhōng gǔ zhī yīn, yǔ máo zhī róng, yuè zhī mò yě; kū qì cuī dié, lóng shài zhī fú, āi zhī mò yě。 cǐ wǔ mò zhě, xū jīng shén zhī yùn, xīn shù zhī dòng, rán hòu cóng zhī zhě yě。 mò xué zhě, gǔ rén yǒu zhī, ér fēi suǒ yǐ xiān yě。 jūn xiān ér chén cóng, fù xiān ér zǐ cóng, xiōng xiān ér dì cóng, zhǎng xiān ér shào cóng, nán xiān ér nǚ cóng, fū xiān ér fù cóng。 fú zūn bēi xiān hòu, tiān dì zhī xíng yě, gù shèng rén qǔ xiàng yān。 tiān zūn dì bēi, shén míng zhī wèi yě。 chūn xià xiān, qiū dōng hòu, sì shí zhī xù yě。 wàn wù huà zuò, méng qū yǒu zhuàng, shèng shuāi zhī shài, biàn huà zhī liú yě。 fú tiān dì, zhì shén, ér yǒu zūn bēi xiān hòu zhī xù, ér kuàng rén dào hū! zōng miào shàng qīn, cháo tíng shàng zūn, xiāng dǎng shàng chǐ, xíng shì shàng xián, dà dào zhī xù yě。 yǔ dào ér fēi qí xù zhě, fēi qí dào yě。 yǔ dào ér fēi qí dào zhě, ān qǔ dào? shì gù gǔ zhī míng dà dào zhě, xiān míng tiān ér dào dé cì zhī, dào dé yǐ míng ér rén yì cì zhī, rén yì yǐ míng ér fèn shǒu cì zhī, fèn shǒu yǐ míng ér xíng míng cì zhī, xíng míng yǐ míng ér yīn rèn cì zhī, yīn rèn yǐ míng ér yuán xǐng cì zhī, yuán xǐng yǐ míng ér shì fēi cì zhī, shì fēi yǐ míng ér shǎng fá cì zhī, shǎng fá yǐ míng, ér yú zhì chǔ yí, guì jiàn lǚ wèi, rén xián bú xiào xí qíng。 bì fēn qí néng, bì yóu qí míng。 yǐ cǐ shì shàng, yǐ cǐ xù xià, yǐ cǐ zhì wù, yǐ cǐ xiū shēn。 zhì móu bú yòng, bì guī qí tiān。 cǐ zhī wèi tài píng, zhì zhī zhì yě。 gù shū yuē:“ yǒu xíng yǒu míng。” xíng míng zhě, gǔ rén yǒu zhī, ér fēi suǒ yǐ xiān yě。 gǔ zhī yǔ dà dào zhě, wǔ biàn ér xíng míng kě jǔ, jiǔ biàn ér shǎng fá kě yán yě。 zhòu ér yǔ xíng míng, bù zhī qí běn yě。 zhòu ér yǔ shǎng fá, bù zhī qí shǐ yě。 dào dào ér yán, wǔ dào ér shuō zhě, rén zhī suǒ zhì yě, ān néng zhì rén? zhòu ér yǔ xíng míng shǎng fá, cǐ yǒu zhī zhì zhī jù, fēi zhī zhì zhī dào, kě yòng yú tiān xià, bù zú yǐ yòng tiān xià。 cǐ zhī wèi biàn shì, yì qū zhī rén yě。 lǐ fǎ shù dù, xíng míng bǐ xiáng, gǔ rén yǒu zhī, cǐ xià zhī suǒ yǐ shì shàng, fēi shàng zhī suǒ yǐ xù xià yě。

13.5  xī zhě shùn wèn yú yáo yuē:“ tiān wáng zhī yòng xīn hé rú?” yáo yuē:“ wú bú ào wú gào, bú fèi qióng mín。 kǔ sǐ zhě, jiā rú zǐ ér āi fù rén。 cǐ wú suǒ yǐ yòng xīn yǐ。” shùn yuē:“ měi zé měi yǐ, ér wèi dà yě。” yáo yuē:“ rán zé hé rú?” shùn yuē:“ tiān dé ér chū níng, rì yuè zhào ér sì shí xíng, ruò zhòu yè zhī yǒu jīng, yún xíng ér yǔ shī yǐ。” yáo yuē:“ jiāo jiāo rǎo rǎo hū! zǐ, tiān zhī hé yě。 wǒ, rén zhī hé yě。” fú tiān dì zhě, gǔ zhī suǒ dà yě, ér huáng dì、 yáo、 shùn zhī suǒ gòng měi yě。 gù gǔ zhī wàng tiān xià zhě, xī wéi zāi? tiān dì ér yǐ yǐ!

13.6  kǒng zǐ xī cáng shū yú zhōu shì, zǐ lù móu yuē:“ yóu wén zhōu zhī zhēng zàng shǐ yǒu lǎo dān zhě, miǎn ér guī jū。 fū zǐ yù cáng shū, zé shì wǎng yīn yān。” kǒng zǐ yuē:“ shàn。” wǎng xiàn lǎo dān, ér lǎo dān bù xǔ, yú shì fān shí èr jīng yǐ shuō。 lǎo dān zhōng qí shuō, yuē:“ tài màn, yuàn wén qí yào。” kǒng zǐ yuē:“ yào zài rén yì。” lǎo dān yuē:“ qǐng wèn: rén yì, rén zhī xìng yé?” kǒng zǐ yuē:“ rán。 jūn zǐ bù rén zé bù chéng, bú yì zé bù shēng。 rén yì, zhēn rén zhī xìng yě, yòu jiāng xī wéi yǐ?” lǎo dān yuē:“ qǐng wèn: hé wèi rén yì?” kǒng zǐ yuē:“ zhōng xīn wù kǎi, jiān ài wú sī。 cǐ rén yì zhī qíng yě。” lǎo dān yuē:“ yī! jī hū hòu yán! fú jiān ài, bú yì yū hū! wú sī yān, nǎi sī yě。 fū zǐ ruò yù shǐ tiān xià wú shī qí mù hū? zé tiān dì gù yǒu cháng yǐ, rì yuè gù yǒu míng yǐ, xīng chén gù yǒu liè yǐ, qín shòu gù yǒu qún yǐ, shù mù gù yǒu lì yǐ。 fū zǐ yì fǎng dé ér xíng, xún dào ér qū, yǐ zhì yǐ, yòu hé jié jié hū jiē rén yì, ruò jī gǔ ér qiú wáng zǐ yān? yī! fū zǐ luàn rén zhī xìng yě!”

13.7  shì chéng qǐ xiàn lǎo zǐ ér wèn yuē:“ wú wén: fū zǐ, shèng rén yě, wú gù bù cí yuǎn dào ér lái yuàn xiàn, bǎi shè zhòng jiǎn ér bù gǎn xī。 jīn wú guān zǐ, fēi shèng rén yě。 shǔ rǎng yǒu yú shū, ér qì mò, bù rén yě。 shēng shú bú jìn yú qián, ér jī liǎn wú yá。” lǎo zǐ mò rán bú yìng。 shì chéng qǐ míng rì fù xiàn, yuē:“ xī zhě wú yǒu cì yú zǐ, jīn wú xīn zhèng xì yǐ。 hé gù yě?” lǎo zǐ yuē:“ fú qiǎo zhì shén shèng zhī rén, wú zì yǐ wéi tuō yān。 xī zhě zǐ hū wǒ niú yě, ér wèi zhī niú; hū wǒ mǎ yě, ér wèi zhī mǎ。 gǒu yǒu qí shí, rén yǔ zhī míng, ér fú shòu, zài shòu qí yāng。 wú fú yě héng fú, wú fēi yǐ fú yǒu fú。” shì chéng qǐ yàn xíng bì yǐng, lǚ xíng suì jìn, ér wèn:“ xiū shēn ruò hé?” lǎo zǐ yuē:“ ér róng yá rán, ér mù chōng rán, ér sǎng kuí rán, ér kǒu hǎn rán, ér zhuàng yì rán, sì jì mǎ ér zhǐ yě。 dòng ér chí, fā yě jī, chá ér shěn, zhì qiǎo ér dǔ yú tài。 fán yǐ wéi bú xìn。 biān jìng yǒu rén yān, qí míng wéi qiè。”

13.8  lǎo zǐ yuē:“ fú dào, yú dà bù zhōng, yú xiǎo bù yí, gù wàn wù bèi, guǎng guǎng hū qí wú bù róng yě, yuān hū qí bù kě cè yě。 xíng dé rén yì, shén zhī mò yě。 fēi zhì rén, shú néng dìng zhī? fú zhì rén, yǒu shì, bú yì dà hū! ér bù zú yǐ wéi zhī léi; tiān xià fèn bǐng, ér bù yǔ zhī xié; shěn hū wú jiǎ, ér bù yǔ lì qiān; jí wù zhī zhēn, néng shǒu qí běn。 gù wài tiān dì, yí wàn wù, ér shén wèi cháng yǒu suǒ kùn yě。 tōng hū dào, hé hū dé, tuì rén yì, bìn lǐ yuè, zhì rén zhī xīn yǒu suǒ dìng yǐ。”

13.9  shì zhī suǒ guì dào zhě, shū yě。 shū bú guò yǔ, yǔ yǒu guì yě。 yǔ zhī suǒ guì zhě, yì yě。 yì yǒu suǒ suí。 yì zhī suǒ suí zhě, bù kě yǐ yán chuán yě。 ér shì yīn guì yán chuán shū, shì suī guì zhī zāi, yóu bù zú guì yě, wèi qí guì fēi qí guì yě。 gù shì ér kě jiàn zhě, xíng yǔ sè yě; tīng ér kě wén zhě, míng yǔ shēng yě。 bēi fú! shì rén yǐ xíng sè míng shēng wéi zú yǐ dé bǐ zhī qíng! fú xíng sè míng shēng guǒ bù zú yǐ dé bǐ zhī qíng, zé zhī zhě bù yán, yán zhě bù zhī, ér shì qǐ shí zhī zāi?

13.10  huán gōng dú shū yú táng shàng, lún biǎn zhuó lún yú táng xià, shì chuí záo ér shàng, wèn huán gōng yuē:“ gǎn wèn: gōng zhī suǒ dú zhě, hé yán yé?” gōng yuē:“ shèng rén zhī yán yě。” yuē:“ shèng rén zài hu?” gōng yuē:“ yǐ sǐ yǐ。” yuē:“ rán zé jūn zhī suǒ dú zhě, gǔ rén zhī zāo pò yǐ fú!” huán gōng yuē:“ guǎ rén dú shū, lún rén ān dé yì hū? yǒu shuō zé kě, wú shuō zé sǐ!” lún biǎn yuē:“ chén yě yǐ chén zhī shì guān zhī。 zhuó lún, xú zé gān ér bú gù, jí zé kǔ ér bú rù, bù xú bù jí, dé zhī yú shǒu ér yìng yú xīn, kǒu bù néng yán, yǒu shù cún yān yú qí jiān。 chén bù néng yǐ yù chén zhī zǐ, chén zhī zǐ yì bù néng shòu zhī yú chén, shì yǐ xíng nián qī shí ér lǎo zhuó lún。 gǔ zhī rén yú! qí bù kě chuán yě, sǐ yǐ! rán zé jūn zhī suǒ dú zhě, gǔ rén zhī zāo pò yǐ yǐ!”

zhuāng zǐ wài piān  tiān yùn dì shí sì

14.1 “ tiān qí yùn hū? dì qí chǔ hū? rì yuè qí zhēng yú suǒ hū? shú zhǔ zhāng shì? shú wéi gāng shì? shú jū wú shì, tuī ér xíng shì? yì zhě qí yǒu jī jiān ér bù dé yǐ yé? yì zhě qí yùn zhuǎn ér bù néng zì zhǐ yé? yún zhě wéi yǔ hū? yǔ zhě wéi yún hū? shú lóng shī shì? shú jū wú shì, yín lè ér quàn shì? fēng qǐ běi fāng, yì xī yì dōng, yǒu shàng páng huáng。 shú xū xī shì? shú jū wú shì ér pī fú shì? gǎn wèn hé gù?” wū xián chāo yuē:“ lái! wú yù rǔ。 tiān yǒu liù jí wǔ cháng, dì wáng shùn zhī zé zhì, nì zhī zé xiōng。 jiǔ luò zhī shì, zhì chéng dé bèi, jiān zhào xià tǔ, tiān xià zài zhī。 cǐ wèi shàng huáng。”

14.2  shāng tài zǎi dàng wèn rén yú zhuāng zǐ。 zhuāng zǐ yuē:“ hǔ láng, rén yě。” yuē:“ hé wèi yě?” zhuāng zǐ yuē:“ fù zǐ xiāng qīn, hé wèi bù rén?” yuē:“ qǐng wèn zhì rén?” zhuāng zǐ yuē:“ zhì rén wú qīn。” tài zǎi yuē:“ dàng wén zhī:‘ wú qīn zé bú ài, bú ài zé bú xiào。’ wèi zhì rén bú xiào, kě hū?” zhuāng zǐ yuē:“ bù rán。 fú zhì rén, shàng yǐ, xiào gù bù zú yǐ yán zhī。 cǐ fēi guò xiào zhī yán yě, bù jí xiào zhī yán yě。 fú nán xíng zhě, zhì yú yǐng, běi miàn ér bú jiàn míng shān。 shì hé yě zé? qù zhī yuǎn yě。 gù yuē: yǐ jìng xiào, yì; yǐ ài xiào, nán。 yǐ ài xiào, yì; ér wàng qīn, nán。 wàng qīn, yì; shǐ qīn wàng wǒ, nán。 shǐ qīn wàng wǒ, yì; jiān wàng tiān xià, nán。 jiān wàng tiān xià, yì; shǐ tiān xià jiān wàng wǒ, nán。 fú dé yí yáo shùn, ér bù wéi yě; lì zé shī yú wàn shì, tiān xià mò zhī yě。 qǐ zhí tài xī ér yán rén xiào hū zāi? fú xiào tì rén yì, zhōng xìn zhēn lián, cǐ jiē zì miǎn yǐ yì qí dé zhě yě, bù zú duō yě。 gù yuē: zhì guì, guó jué bìng yān; zhì fù, guó cái bìng yān; zhì yuàn, míng yù bìng yān。 shì yǐ dào bù yú。”

14.3  běi mén chéng wèn yú huáng dì yuē:“ dì zhāng《 xián chí》 zhī yuè yú dòng tíng zhī yě, wú shǐ wén zhī jué, fù wén zhī dài, zú wén zhī ér huò, dàng dàng mò mò, nǎi bú zì dé。” dì yuē:“ rǔ dài qí rán zāi! wú zòu zhī yǐ rén, huī zhī yǐ tiān, xíng zhī yǐ lǐ yì, jiàn zhī yǐ tài qīng。 sì shí dié qǐ, wàn wù xún shēng; yí shèng yì shuāi, wén wǔ lún jīng; yì qīng yì zhuó, yīn yáng tiáo hé; liú guāng qí shēng, zhé chóng shǐ zuò。 wú jīng zhī yǐ léi tíng, qí zú wú wěi, qí shǐ wú shǒu; yì sǐ yì shēng, yí fèn yì qǐ; suǒ cháng wú qióng, ér yī bù kě dài。 rǔ gù jué yě。 wú yòu zòu zhī yǐ yīn yáng zhī hé, zhú zhī yǐ rì yuè zhī míng; qí shēng néng duǎn néng cháng, néng róu néng gāng; biàn huà qí yī, bù zhǔ gù cháng; zài gǔ mǎn gǔ, zài kēng mǎn kēng; tú xì shǒu shén, yǐ wù wéi liáng; qí shēng huī chuò, qí míng gāo míng。 shì gù guǐ shén shǒu qí yōu, rì yuè xīng chén xíng qí jì。 wú zhǐ zhī yú yǒu qióng, liú zhī yú wú zhǐ。 zǐ yù lǜ zhī ér bù néng zhī yě, wàng zhī ér bù néng jiàn yě, zhú zhī ér bù néng jí yě, tǎng rán lì yú sì xū zhī dào, yǐ yú gǎo wú ér yín:‘ mù zhī qióng hū suǒ yù jiàn, lì qū hū suǒ yù zhú, wú jì bù jí yǐ yǐ, xíng chōng kōng xū, nǎi zhì wēi yí。’ rǔ wēi yí, gù dài。 wú yòu zòu zhī yǐ wú dài zhī shēng, tiáo zhī yǐ zì rán zhī mìng, gù ruò hùn zhú cóng shēng, lín lè ér wú xíng, bù huī ér bú yè, yōu hūn ér wú shēng, dòng yú wú fāng, jū yú yǎo míng, huò wèi zhī sǐ, huò wèi zhī shēng, huò wèi zhī shí, huò wèi zhī róng, xíng liú sàn xǐ, bù zhǔ cháng shēng。 shì yí zhī, jī yú shèng rén。 shèng yě zhě, dá yú qíng ér suì yú mìng yě。 tiān jī bù zhāng, ér wǔ guān jiē bèi。 cǐ zhī wèi tiān lè, wú yán ér xīn yuè。 gù yǒu biāo shì wéi zhī sòng yuē:‘ tīng zhī bù wén qí shēng, shì zhī bú jiàn qí xíng, chōng mǎn tiān dì, bāo guǒ liù jí。’ rǔ yù tīng zhī ér wú jiē yān, ér gù huò yě。 yuè yě zhě, shǐ yú jué, jué gù suì; wú yòu cì zhī yǐ dài, dài gù dùn; zú zhī yú huò, huò gù yú; yú gù dào, dào kě zài ér yǔ zhī jù yě。”

14.4  kǒng zǐ xī yóu yú wèi。 yán yuān wèn shī jīn yuē:“ yǐ fū zǐ zhī xíng, wéi xī rú?” shī jīn yuē:“ xī hū! ér fū zǐ qí qióng zāi!” yán yuān yuē:“ hé yě?” shī jīn yuē:“ fú chú gǒu zhī wèi chén yě, chéng yǐ qiè yǎn, jīn yǐ wén xiù, shī zhù zhāi jiè yǐ jiāng zhī。 jí qí yǐ chén yě, xíng zhě jiàn qí shǒu jí, sū zhě qǔ ér cuàn zhī ér yǐ。 jiāng fù qǔ ér chéng yǐ qiè yǎn, jīn yǐ wén xiù, yóu jū qǐn wò qí xià, bǐ bù dé mèng, bì qiě shuò mǐ yān。 jīn ér fū zǐ, yì qǔ xiān wáng yǐ chén chú gǒu, jù dì zǐ yóu jū qǐn wò qí xià。 gù fá shù yú sòng, xuē jì yú wèi, qióng yú shāng、 zhōu。 shì fēi qí mèng yé? wéi yú chén、 cài zhī jiān, qī rì bù huǒ shí, sǐ shēng xiāng yǔ lín。 shì fēi qí mǐ yé? fú shuǐ xíng mò rú yòng zhōu, ér lù xíng mò rú yòng chē。 yǐ zhōu zhī kě xíng yú shuǐ yě, ér qiú tuī zhī yú lù, zé mò shì bù xíng xún cháng。 gǔ jīn fēi shuǐ lù yú? zhōu、 lǔ fēi zhōu chē yú? jīn qí xíng zhōu yú lǔ, shì yóu tuī zhōu yú lù yě, láo ér wú gōng, shēn bì yǒu yāng。 bǐ wèi zhī fú wú fāng zhī zhuàn, yìng wù ér bù qióng zhě yě。 qiě zǐ dú bú jiàn fú jié gāo zhě hū? yǐn zhī zé fǔ, shě zhī zé yǎng。 bǐ, rén zhī suǒ yǐn, fēi yǐn rén yě, gù fǔ yǎng ér bù dé zuì yú rén。 gù fú sān huáng wǔ dì zhī lǐ yì fǎ dù, bù jīn yú tóng ér jīn yú zhì。 gù pì sān huáng wǔ dì zhī lǐ yì fǎ dù, qí yóu zhā lí jú yòu yé? qí wèi xiāng fǎn, ér jiē kě yú kǒu。 gù lǐ yì fǎ dù zhě, yìng shí ér biàn zhě yě。 jīn qǔ yuán jū ér yì yǐ zhōu gōng zhī fú, bǐ bì hé niè wǎn liè, jìn qù ér hòu qiè。 guān gǔ jīn zhī yì, yóu yuán jū zhī yì hū zhōu gōng yě。 gù xī shī bìng xīn ér pín qí lǐ, qí lǐ zhī chǒu rén jiàn ér měi zhī, guī yì pěng xīn ér pín qí lǐ。 qí lǐ zhī fù rén jiàn zhī, jiān bì mén ér bù chū; pín rén jiàn zhī, qiè qī zǐ ér qù zhī zǒu。 bǐ zhī měi pín, ér bù zhī pín zhī suǒ yǐ měi。 xī hū! ér fū zǐ qí qióng zāi!”

14.5  kǒng zǐ xíng nián wǔ shí yǒu yī, ér bù wén dào, nǎi nán zhī pèi, xiàn lǎo dān。 lǎo dān yuē:“ zǐ lái hū! wú wén: zǐ, běi fāng zhī xián zhě yě。 zǐ yì dé dào hū?” kǒng zǐ yuē:“ wèi dé yě。” lǎo zǐ yuē:“ zǐ wū hū qiú zhī zāi?” yuē:“ wú qiú zhī yú shù dù, wǔ nián ér wèi dé yě。” lǎo zǐ yuē:“ zǐ yòu wū hū qiú zhī zāi?” yuē:“ wú qiú zhī yú yīn yáng, shí yǒu èr nián ér wèi dé。” lǎo zǐ yuē:“ rán。 shǐ dào ér kě xiàn, zé rén mò bú xiàn zhī yú qí jūn; shǐ dào ér kě jìn, zé rén mò bú jìn zhī yú qí qīn; shǐ dào ér kě yǐ gào rén, zé rén mò bú gào qí xiōng dì; shǐ dào ér kě yǐ yǔ rén, zé rén mò bù yǔ qí zǐ sūn。 rán ér bù kě zhě, wú tā yě, zhōng wú zhǔ ér bù zhǐ, wài wú zhèng ér bù xíng。 yóu zhōng chū zhě, bú shòu yú wài, shèng rén bù chū; yóu wài rù zhě, wú zhǔ yú zhōng , shèng rén bù yǐn。 míng, gōng qì yě, bù kě duō qǔ。 rén yì, xiān wáng zhī jù lú yě, zhǐ kě yǐ yí sù, ér bù kě jiǔ chǔ, gòu ér duō zé。 gǔ zhī zhì rén, jiǎ dào yú rén, tuō sù yú yì, yǐ yóu xiāo yáo zhī xū, shí yú gǒu jiǎn zhī tián, lì yú bú dài zhī pǔ。 xiāo yáo, wú wéi yě; gǒu jiǎn, yì yǎng yě; bú dài, wú chū yě。 gǔ zhě wèi shì cǎi zhēn zhī yóu。 yǐ fù wéi shì zhě, bù néng ràng lù; yǐ xiǎn wéi shì zhě, bù néng ràng míng; qīn quán zhě, bù néng yǔ rén bǐng。 cāo zhī zé lì, shě zhī zé bēi, ér yì wú suǒ jiàn, yǐ kuī qí suǒ bù xiū zhě, shì tiān zhī lù mín yě。 yuàn、 ēn、 qǔ、 yǔ、 jiàn、 jiào、 shēng、 shā, bā zhě zhèng zhī qì yě。 wéi xún dà biàn, wú suǒ yān zhě, wéi néng yòng zhī。 gù yuē:‘ zhèng zhě, zhèng yě。’ qí xīn yǐ wéi bù rán zhě, tiān mén fú kāi yǐ。”

14.6  kǒng zǐ xiàn lǎo dān ér yǔ rén yì。 lǎo dān yuē:“ fú bō kāng mí mù, zé tiān dì sì fāng yì wèi yǐ; wén méng zā fū, zé tōng xī bú mèi yǐ。 fú rén yì cǎn rán, nǎi fèn wú xīn, luàn mò dà yān! wú zǐ shǐ tiān xià wú shī qí pǔ, wú zǐ yì fǎng fēng ér dòng, zǒng dé ér lì yǐ, yòu xī jié rán ruò fù jiàn gǔ ér qiú wáng zǐ zhě yé? fú hú bú rì yù ér bái, wū bú rì qián ér hēi。 hēi bái zhī pǔ, bù zú yǐ wéi biàn。 míng yù zhī guàn, bù zú yǐ wéi guǎng。 quán hé, yú xiāng yǔ chǔ yú lù, xiāng xǔ yǐ shī, xiāng rú yǐ mò, bú ruò xiāng wàng yú jiāng hú。”

14.7  kǒng zǐ xiàn lǎo dān guī, sān rì bù tán。 dì zǐ wèn yuē:“ fū zǐ xiàn lǎo dān, yì qiāng hé guī zāi?” kǒng zǐ yuē:“ wú nǎi jīn yú shì hū jiàn lóng。 lóng, hé ér chéng tǐ, sàn ér chéng zhāng , chéng hū yún qì, ér yǎng hū yīn yáng。 yǔ kǒu zhāng ér bù néng xié。 yǔ yòu hé guī lǎo dān zāi?” zǐ gòng yuē:“ rán zé rén gù yǒu shī jū ér lóng xiàn, léi shēng ér yuān mò, fā dòng rú tiān dì zhě hū? cì yì kě dé ér guān hū?” suì yǐ kǒng zǐ shēng xiàn lǎo dān。 lǎo dān fāng jiāng jū táng, ér yìng wēi yuē:“ yǔ nián yùn ér wǎng yǐ, zǐ jiāng hé yǐ jiè wǒ hū?” zǐ gòng yuē:“ fú sān wáng wǔ dì zhī zhì tiān xià bù tóng, qí xì shēng míng, yī yě。 ér xiān shēng dú yǐ wéi fēi shèng rén。 rú hé zāi?” lǎo dān yuē:“ xiǎo zǐ shǎo jìn! zǐ hé yǐ wèi bù tóng?” duì yuē:“ yáo shòu shùn, shùn shòu yǔ, yǔ yòng lì, ér tāng yòng bīng, wén wáng shùn zhòu ér bù gǎn nì, wǔ wáng nì zhòu ér bù kěn shùn。 gù yuē bù tóng。” lǎo dān yuē:“ xiǎo zǐ shǎo jìn! yú yù rǔ sān huáng wǔ dì zhī zhì tiān xià。 huáng dì zhī zhì tiān xià, shǐ mín xīn yī。 mín yǒu qí qīn sǐ, bù kū, ér mín bù fēi yě。 yáo zhī zhì tiān xià, shǐ mín xīn qīn。 mín yǒu wèi qí qīn, shài qí shài, ér mín bù fēi yě。 shùn zhī zhì tiān xià, shǐ mín xīn jìng。 mín yùn fù shí yuè shēng zǐ, zǐ shēng wǔ yuè ér néng yán, bú zhì hū hái ér shǐ shuí, zé rén shǐ yǒu yāo yǐ。 yǔ zhī zhì tiān xià, shǐ mín xīn biàn。 rén yǒu xīn ér bīng yǒu shùn, shā dào fēi shā rén, zì wéi zhǒng ér tiān xià réng, shì yǐ tiān xià dà hài, rú mò jiē qǐ。 qí zuò shǐ yǒu lún, ér jīn hū fù nǚ。 hé yán zāi? yú yù rǔ: sān huáng wǔ dì zhī zhì tiān xià, míng yuē zhì zhī, ér luàn mò shèn yān! sān huáng zhī zhì, shàng bèi rì yuè zhī míng, xià kuí shān chuān zhī jīng, zhōng huī sì shí zhī shī。 qí zhì cǎn yú lì chài zhī wěi、 xiān guī zhī shòu, mò dé ān qí xìng mìng zhī qíng zhě。 ér yóu zì yǐ wéi shèng rén, bù kě chǐ hū? qí wú chǐ yě!” zǐ gòng cù cù rán, lì bù ān。

14.8  kǒng zǐ wèi lǎo dān yuē:“ qiū zhì《 shī》《 shū》《 lǐ》《 yuè》《 yì》《 chūn qiū》 liù jīng, zì yǐ wéi jiǔ yǐ, shú zhī qí gù yǐ, yǐ gān zhě qī shí èr jūn, lùn xiān wáng zhī dào, ér míng zhōu、 zhào zhī jì, yì jūn wú suǒ gōu yòng。 shèn yǐ fú! rén zhī nán shuō yě! dào zhī nán míng yé!” lǎo zǐ yuē:“ xìng yǐ, zǐ zhī bú yù zhì shì zhī jūn yě! fú liù jīng, xiān wáng zhī chén jì yě, qǐ qí suǒ yǐ jì zāi? jīn zǐ zhī suǒ yán, yóu jì yě。 fú jì, lǚ zhī suǒ chū, ér jì qǐ lǚ zāi? fú bái yì zhī xiāng shì, móu zǐ bú yùn ér fēng huà。 chóng, xióng míng yú shàng fēng, cí yìng yú xià fēng, ér fēng huà。 lèi, zì wéi cí xióng, gù fēng huà。 xìng bù kě yì, mìng bù kě biàn, shí bù kě zhǐ, dào bù kě yōng。 gǒu dé yú dào, wú zì ér bù kě; shī yān zhě, wú zì ér kě。” kǒng zǐ bù chū, sān yuè fù xiàn, yuē:“ qiū dé zhī yǐ。 wū què rú, yú fū mò, xì yāo zhě huà, yǒu dì ér xiōng tí。 jiǔ yǐ fú, qiū bù yǔ huà wéi rén! bù yǔ huà wéi rén, ān néng huà rén?” lǎo zǐ yuē:“ kě, qiū dé zhī yǐ!”

zhuāng zǐ wài piān  kè yì dì shí wǔ

15.1  kè yì shàng xíng, lí shì yì sú, gāo lùn yuàn fěi, wèi kàng ér yǐ yǐ。 cǐ shān gǔ zhī shì, fēi shì zhī rén, kū gǎo fù yuān zhě zhī suǒ hào yě。 yǔ rén yì zhōng xìn, gōng jiǎn tuī ràng, wèi xiū ér yǐ yǐ。 cǐ píng shì zhī shì, jiào huì zhī rén, yóu jū xué zhě zhī suǒ hào yě。 yǔ dà gōng, lì dà míng, lǐ jūn chén, zhèng shàng xià, wèi zhì ér yǐ yǐ。 cǐ cháo tíng zhī shì, zūn zhǔ qiáng guó zhī rén, zhì gōng bìng jiān zhě zhī suǒ hào yě。 jiù sǒu zé, chǔ xián kuàng, diào yú xián chǔ, wú wéi ér yǐ yǐ。 cǐ jiāng hǎi zhī shì, bì shì zhī rén, xián xiá zhě zhī suǒ hào yě。 chuī xǔ hū xī, tǔ gù nà xīn, xióng jīng niǎo shēn, wèi shòu ér yǐ yǐ。 cǐ dǎo yǐn zhī shì, yǎng xíng zhī rén, péng zǔ shòu kǎo zhě zhī suǒ hào yě。

15.2  ruò fú bú kè yì ér gāo, wú rén yì ér xiū, wú gōng míng ér zhì, wú jiāng hǎi ér xián, bù dǎo yǐn ér shòu, wú bú wàng yě, wú bù yǒu yě, dàn rán wú jí, ér zhòng měi cóng zhī。 cǐ tiān dì zhī dào, shèng rén zhī dé yě。 gù yuē: fú tián dàn jì mò, xū wú wú wéi, cǐ tiān dì zhī píng, ér dào dé zhī zhì yě, gù yuē shèng rén xiū。 xiū yān zé píng yì yǐ, píng yì zé tián dàn yǐ。 píng yì tián dàn, zé yōu huàn bù néng rù, xié qì bù néng xí, gù qí dé quán ér shén bù kuī。 gù yuē: shèng rén zhī shēng yě tiān xíng, qí sǐ yě wù huà。 jìng ér yǔ yīn tóng dé, dòng ér yǔ yáng tóng bō; bù wéi fú xiān, bù wéi huò shǐ; gǎn ér hòu yìng, pò ér hòu dòng, bù dé yǐ ér hòu qǐ; qù zhì yǔ gù, xún tiān zhī lǐ。 gù wú tiān zāi, wú wù léi, wú rén fēi, wú guǐ zé。 qí shēng ruò fú, qí sǐ ruò xiū; bù sī lǜ, bú yù móu; guāng yǐ ér bú yào, xìn yǐ ér bù qī。 qí qǐn bú mèng, qí jiào wú yōu; qí shén chún cuì, qí hún bù pí。 xū wú tián dàn, nǎi hé tiān dé。

15.3  gù yuē: bēi lè zhě, dé zhī xié。 xǐ nù zhě, dào zhī guò。 hào wù zhě, dé zhī shī。 gù xīn bù yōu lè, dé zhī zhì yě。 yī ér bú biàn, jìng zhī zhì yě。 wú suǒ yú wù, xū zhī zhì yě。 bù yǔ wù jiāo, dàn zhī zhì yě。 wú suǒ yú nì, cuì zhī zhì yě。 gù yuē: xíng láo ér bù xiū zé bì, jīng yòng ér bù yǐ zé láo, láo zé jié。 shuǐ zhī xìng, bù zá zé qīng, mò dòng zé píng, yù bì ér bù liú, yì bù néng qīng。 tiān dé zhī xiàng yě。 gù yuē: chún cuì ér bù zá, jìng yī ér bú biàn, dàn ér wú wéi, dòng ér yǐ tiān xíng。 cǐ yǎng shén zhī dào yě。 fú yǒu hán、 yuè zhī jiàn zhě, xiá ér cáng zhī, bù gǎn yòng yě, bǎo zhī zhì yě。 jīng shén sì dá bìng liú, wú suǒ bù jí, shàng jì yú tiān, xià pán yú dì, huà yù wàn wù, bù kě wéi xiàng, qí míng wéi tóng dì。

15.4  chún sù zhī dào, wéi shén shì shǒu。 shǒu ér wù shī, yǔ shén wéi yī。 yī zhī jīng tōng, hé yú tiān lún。 yě yǔ yǒu zhī yuē:“ zhòng rén zhòng lì, lián shì zhòng míng, xián shì shàng zhì, shèng rén guì jīng。” gù sù yě zhě, wèi qí wú suǒ yǔ zá yě; chún yě zhě, wèi qí bù kuī qí shén yě。 néng tǐ chún sù, wèi zhī zhēn rén。

zhuāng zǐ wài piān  shàn xìng dì shí liù

16.1  shàn xìng yú sú, sú xué yǐ qiú fù qí chū; gǔ yù yú sú, sī yǐ qiú zhì qí míng。 wèi zhī bì méng zhī mín。 gǔ zhī zhì dào zhě, yǐ tián yǎng zhī。 shēng ér wú yǐ zhī wéi yě, wèi zhī yǐ zhī yǎng tián。 zhī yǔ tián jiāo xiāng yǎng, ér hé lǐ chū qí xìng。 fú dé, hé yě。 dào, lǐ yě。 dé wú bù róng, rén yě。 dào wú bù lǐ, yì yě。 yì míng ér wù qīn, zhōng yě。 zhōng chún shí ér fǎn hū qíng, yuè yě。 xìn xíng róng tǐ ér shùn hū wén, lǐ yě。 lǐ yuè biàn xíng, zé tiān xià luàn yǐ。 bǐ zhèng ér méng jǐ, dé dé zé bú mào, mào zé wù bì shī qí xìng yě。

16.2  gǔ zhī rén, zài hùn máng zhī zhōng, yǔ yí shì ér dé dàn mò yān。 dāng shì shí yě, yīn yáng hé jìng, guǐ shén bù rǎo, sì shí dé jié, wàn wù bù shāng, qún shēng bù yāo。 rén suī yǒu zhī, wú suǒ yòng zhī。 cǐ zhī wèi zhì yī。 dāng shì shí yě, mò zhī wéi ér cháng zì rán。 dài dé xià shuāi, jí suì rén、 fú xī shǐ wéi tiān xià, shì gù shùn ér bù yī。 dé yòu xià shuāi, jí shén nóng、 huáng dì shǐ wéi tiān xià, shì gù ān ér bú shùn。 dé yòu xià shuāi, jí táng、 yú shǐ wéi tiān xià, xīng zhì huà zhī liú, jiāo chún sàn pǔ, lí dào yǐ shàn, xiǎn dé yǐ xíng, rán hòu qù xìng ér cóng yú xīn。 xīn yǔ xīn shí, zhī ér bù zú yǐ dìng tiān xià, rán hòu fù zhī yǐ wén, yì zhī yǐ bó。 wén miè zhì, bó nì xīn, rán hòu mín shǐ huò luàn, wú yǐ fǎn qí xìng ér fù qí chū。 yóu shì guān zhī, shì sàng dào yǐ, dào sàng shì yǐ, shì yǔ dào jiāo xiāng sàng yě。

16.3  dào zhī rén hé yóu xīng hū shì? shì yì hé yóu xīng hū dào zāi? dào wú yǐ xīng hū shì, shì wú yǐ xīng hū dào, suī shèng rén bú zài shān lín zhī zhōng, qí dé yǐn yǐ。 yǐn gù bú zì yǐn。 gǔ zhī suǒ wèi yǐn shì zhě, fēi fú qí shēn ér fú xiàn yě, fēi bì qí yán ér bù chū yě, fēi cáng qí zhī ér bù fā yě, shí mìng dà miù yě。 dāng shí mìng ér dà xíng hū tiān xià, zé fǎn yī wú jì。 bù dāng shí mìng ér dà qióng hū tiān xià, zé shēn gēn níng jí ér dài。 cǐ cún shēn zhī dào yě。 gǔ zhī xíng shēn zhě, bù yǐ biàn shì zhī, bù yǐ zhī qióng tiān xià, bù yǐ zhī qióng dé, wēi rán chǔ qí suǒ, ér fǎn qí xìng yǐ, yòu hé wéi zāi? dào gù bù xiǎo xíng, dé gù bù xiǎo shí。 xiǎo shí shāng dé, xiǎo xíng shāng dào。 gù yuē:“ zhèng jǐ ér yǐ yǐ。”

16.4  lè quán zhī wèi dé zhì。 gǔ zhī suǒ wèi dé zhì zhě, fēi xuān miǎn zhī wèi yě, wèi qí wú yǐ yì qí lè ér yǐ yǐ。 jīn zhī suǒ wèi dé zhì zhě, xuān miǎn zhī wèi yě。 xuān miǎn zài shēn, fēi xìng mìng yě, wù zhī tǎng lái jì yě。 jì zhī, qí lái, bù kě yù; qí qù, bù kě zhǐ。 gù bú wèi xuān miǎn sì zhì, bú wèi qióng yuē qū sú。 qí lè, bǐ yǔ cǐ tóng, gù wú yōu ér yǐ yǐ。 jīn jì qù zé bù lè, yóu shì guān zhī, suī lè, wèi cháng bù huāng yě。 gù yuē:“ sàng jǐ yú wù, shī xìng yú sú zhě, wèi zhī dào zhì zhī mín。”

zhuāng zǐ wài piān  qiū shuǐ dì shí qī

17.1  qiū shuǐ shí zhì, bǎi chuān guàn hé, jīng liú zhī dà, liǎng sì zhǔ yá zhī jiān, bú biàn niú mǎ。 yú shì yān, hé bó xīn rán zì xǐ, yǐ tiān xià zhī měi, wéi jìn zài jǐ。 shùn liú ér dōng xíng, zhì yú běi hǎi, dōng miàn ér shì, bú jiàn shuǐ duān。 yú shì yān, hé bó shǐ xuán qí miàn mù, wàng yáng xiàng ruò ér tàn, yuē:“ yě yǔ yǒu zhī yuē: wén dào bǎi, yǐ wéi mò jǐ ruò zhě, wǒ zhī wèi yě。 qiě fú wǒ cháng wén shǎo zhòng ní zhī wén ér qīng bó yí zhī yì zhě, shǐ wú fú xìn。 jīn wǒ dǔ zǐ zhī nán qióng yě。 wú fēi zhì yú zǐ zhī mén, zé dài yǐ! wú cháng jiàn xiào yú dà fāng zhī jiā!” běi hǎi ruò yuē:“ jǐng wā bù kě yǐ yù yú hǎi zhě, jū yú xū yě。 xià chóng bù kě yǐ yù yú bīng zhě, dǔ yú shí yě。 qū shì bù kě yǐ yù yú dào zhě, shù yú jiào yě。 jīn ěr chū yú yá sì, guān yú dà hǎi, nǎi zhī ěr chǒu, ěr jiāng kě yǔ yù dà lǐ yǐ。 tiān xià zhī shuǐ, mò dà yú hǎi, wàn chuān guī zhī, bù zhī hé shí zhǐ, ér bù yíng; wěi lǘ xiè zhī, bù zhī hé shí yǐ, ér bù xū; chūn qiū bú biàn, shuǐ hàn bù zhī。 cǐ qí guò jiāng hé zhī liú, bù kě wéi liàng shǔ。 ér wú wèi cháng yǐ cǐ zì duō zhě, zì yǐ bì xíng yú tiān dì, ér shòu qì yú yīn yáng, wú zài tiān dì zhī jiān, yóu xiǎo shí xiǎo mù zhī zài dà shān yě。 fāng cún hū jiàn shǎo, yòu xī yǐ zì duō? jì sì hǎi zhī zài tiān dì zhī jiān yě, bú sì lěi kǒng zhī zài dà zé hū? jì zhōng guó zhī zài hǎi nèi, bú sì tí mǐ zhī zài tài cāng hū? hào wù zhī shù wèi zhī wàn, rén chǔ yī yān。 rén zú jiǔ zhōu, gǔ shí zhī suǒ shēng, zhōu chē zhī suǒ tōng, rén chǔ yī yān。 cǐ qí bǐ wàn wù yě, bú sì háo mò zhī zài yú mǎ tǐ hū? wǔ dì zhī suǒ lián, sān wáng zhī suǒ zhēng, rén rén zhī suǒ yōu, rèn shì zhī suǒ láo, jìn cǐ yǐ。 bó yí cí zhī yǐ wéi míng, zhòng ní yǔ zhī yǐ wéi bó。 cǐ qí zì duō yě, bú sì ěr xiàng zhī zì duō yú shuǐ hū?”

17.2  hé bó yuē:“ rán zé wú dà tiān dì ér xiǎo háo mò, kě hū?” běi hǎi ruò yuē:“ fǒu。 fú wù, liàng wú qióng, shí wú zhǐ, fèn wú cháng , zhōng shǐ wú gù。 shì gù, dà zhī guān yú yuǎn jìn, gù xiǎo ér bù guǎ, dà ér bù duō, zhī liàng wú qióng。 zhèng xiàng jīn gù, gù yáo ér bú mèn, duō ér bù qí, zhī shí wú zhǐ。 chá hū yíng xū, gù dé ér bù xǐ, shī ér bù yōu, zhī fèn zhī wú cháng yě。 míng hū tǎn tú, gù shēng ér bú yuè, sǐ ér bú huò, zhī zhōng shǐ zhī bù kě gù yě。 jì rén zhī suǒ zhī, bú ruò qí suǒ bù zhī; qí shēng zhī shí, bú ruò wèi shēng zhī shí。 yǐ qí zhì xiǎo, qiú qióng qí zhì dà zhī yù, shì gù mí luàn ér bù néng zì dé yě。 yóu cǐ guān zhī, yòu hé yǐ zhī háo mò zhī zú yǐ dìng zhì xì zhī ní? yòu hé yǐ zhī tiān dì zhī zú yǐ qióng zhì dà zhī yù?”

17.3  hé bó yuē:“ shì zhī yì zhě jiē yuē:‘ zhì jīng wú xíng, zhì dà bù kě wéi。’ shì xìn qíng hū?” běi hǎi ruò yuē:“ fú zì xì shì dà zhě bú jìn, zì dà shì xì zhě bù míng。 fú jīng, xiǎo zhī wēi yě; fú, dà zhī yīn yě。 gù yì biàn, cǐ shì zhī yǒu yě。 fú jīng cū zhě, qī yú yǒu xíng zhě yě。 wú xíng zhě, shù zhī suǒ bù néng fēn yě; bù kě wéi zhě, shù zhī suǒ bù néng qióng yě。 kě yǐ yán lùn zhě, wù zhī cū yě; kě yǐ yì zhì zhě, wù zhī jīng yě。 yán zhī suǒ bù néng lùn, yì zhī suǒ bù néng chá zhì zhě, bù qī jīng cū yān。 shì gù dà rén zhī xíng: bù chū hū hài rén, bù duō rén ēn; dòng bú wèi lì, bú jiàn mén lì; huò cái fú zhēng, bù duō cí ràng; shì yān bú jiè rén, bù duō shí hū lì, bú jiàn tān wū; xíng shū hū sú, bù duō pì yì; wéi zài cóng zhòng, bú jiàn nìng chǎn; shì zhī jué lù bù zú yǐ wéi quàn, lù chǐ bù zú yǐ wéi rǔ。 zhī shì fēi zhī bù kě wéi fēn、 xì dà zhī bù kě wéi ní。 wén yuē:‘ dào rén bù wén, zhì dé bù dé, dà rén wú jǐ。’ yuē fèn zhī zhì yě。”

17.4  hé bó yuē:“ ruò wù zhī wài, ruò wù zhī nèi, wū zhì ér ní guì jiàn? wū zhì ér ní xiǎo dà?” běi hǎi ruò yuē:“ yǐ dào guān zhī, wù wú guì jiàn。 yǐ wù guān zhī, zì guì ér xiāng jiàn。 yǐ sú guān zhī, guì jiàn bú zài jǐ。 yǐ chā guān zhī, yīn qí suǒ dà ér dà zhī, zé wàn wù mò bú dà; yīn qí suǒ xiǎo ér xiǎo zhī, zé wàn wù mò bù xiǎo。 zhī tiān dì zhī wéi tí mǐ yě, zhī háo mò zhī wéi qiū shān yě, zé chā shù dǔ yǐ。 yǐ gōng guān zhī, yīn qí suǒ yǒu ér yǒu zhī, zé wàn wù mò bù yǒu; yīn qí suǒ wú ér wú zhī, zé wàn wù mò bù wú。 zhī dōng xī zhī xiāng fǎn ér bù kě yǐ xiāng wú, zé gōng fèn dìng yǐ。 yǐ qù guān zhī, yīn qí suǒ rán ér rán zhī, zé wàn wù mò bù rán; yīn qí suǒ fēi ér fēi zhī, zé wàn wù mò bù fēi。 zhī yáo jié zhī zì rán ér xiāng fēi, zé qù cāo dǔ yǐ。 xī zhě yáo shùn ràng ér dì, zhī、 kuài ràng ér jué; tāng、 wǔ zhēng ér wàng, bái gōng zhēng ér miè。 yóu cǐ guān zhī, zhēng ràng zhī lǐ, yáo jié zhī xíng, guì jiàn yǒu shí, wèi kě yǐ wéi cháng yě。 liáng lǐ kě yǐ chōng chéng, ér bù kě yǐ zhì xué, yán shū qì yě。 qí jì huá liú, yí rì ér chí qiān lǐ, bǔ shǔ bù rú lí shēng, yán shū jì yě。 chī xiū yè cuō zǎo, chá háo mò, zhòu chū, chēn mù ér bú jiàn qiū shān, yán shū xìng yě。 gù yuē: gài shī shì ér wú fēi, shī zhì ér wú luàn hū! shì wèi míng tiān dì zhī lǐ、 wàn wù zhī qíng zhě yě。 shì yóu shī tiān ér wú dì, shī yīn ér wú yáng, qí bù kě xíng, míng yǐ。 rán qiě yǔ ér bù shě, fēi yú zé wū yě。 dì wáng shū shàn, sān dài shū jì。 chà qí shí, nì qí sú zhě, wèi zhī cuàn fū。 dāng qí shí, shùn qí sú zhě, wèi zhī yì zhī tú。 mò mò hū, hé bó! rǔ wū zhī guì jiàn zhī mén、 xiǎo dà zhī jiā!”

17.5  hé bó yuē:“ rán zé wǒ hé wéi hū? hé bù wéi hū? wú cí shòu qù shě, wú zhōng nài hé?” běi hǎi ruò yuē:“ yǐ dào guān zhī: hé guì hé jiàn? shì wèi fǎn yǎn。 wú jū ér zhì, yǔ dào dà jiǎn。 hé shǎo hé duō? shì wèi xiè shī。 wú yī ér xíng, yǔ dào cēn cī。 yán hū ruò guó zhī yǒu jūn, qí wú sī dé; yóu yóu hū ruò jì zhī yǒu shè, qí wú sī fú; fàn fàn hū qí ruò sì fāng zhī wú qióng, qí wú suǒ zhěn yù; jiān huái wàn wù, qí shú chéng yì? shì wèi wú fāng。 wàn wù yì qí, shú duǎn shú cháng? dào wú zhōng shǐ, wù yǒu sǐ shēng, bú shì qí chéng。 yì xū yì mǎn, bú wèi hū qí xíng。 nián bù kě jǔ, shí bù kě zhǐ。 xiāo xi yíng xū, zhōng zé yǒu shǐ。 shì suǒ yǐ yǔ dà yì zhī fāng, lùn wàn wù zhī lǐ yě。 wù zhī shēng yě, ruò zhòu ruò chí, wú dòng ér bú biàn, wú shí ér bù yí。 hé wéi hū? hé bù wéi hū? fú gù jiāng zì huà。”

17.6  hé bó yuē:“ rán zé hé guì yú dào yé?” běi hǎi ruò yuē:“ zhī dào zhě bì dá yú lǐ, dá yú lǐ zhě bì míng yú quán, míng yú quán zhě bù yǐ wù hài jǐ。 zhì dé zhě, huǒ fú néng rè, shuǐ fú néng nì, hán shǔ fú néng hài, qín shòu fú néng zéi。 fēi wèi qí bó zhī yě, yán chá hū ān wēi, níng yú huò fú, jǐn yú qù jiù, mò zhī néng hài yě。 gù yuē:‘ tiān zài nèi, rén zài wài, dé zài hu tiān。’ zhī tiān rén zhī xíng, běn hū tiān, wèi hū dé, zhí zhú ér qū shēn, fǎn yào ér yǔ jí。” yuē:“ hé wèi tiān? hé wèi rén?” běi hǎi ruò yuē:“ niú mǎ sì zú, shì wèi tiān。 luò mǎ shǒu, chuān niú bí, shì wèi rén。 gù yuē:‘ wú yǐ rén miè tiān, wú yǐ gù miè mìng, wú yǐ dé xùn míng。 jǐn shǒu ér wù shī, shì wèi fǎn qí zhēn。’”

17.7  kuí lián xián, xián lián shé, shé lián fēng, fēng lián mù, mù lián xīn。 kuí wèi xián yuē:“ wú yǐ yì zú chěn chuō ér xíng, yǔ wú rú yǐ。 jīn zǐ zhī shǐ wàn zú, dú nài hé?” xián yuē:“ bù rán。 zǐ bú jiàn fú tuò zhě hū? pēn zé dà zhě rú zhū, xiǎo zhě rú wù, zá ér xià zhě, bù kě shēng shǔ yě。 jīn yǔ dòng wú tiān jī, ér bù zhī qí suǒ yǐ rán。” xián wèi shé yuē:“ wú yǐ zhòng zú xíng, ér bù jí zǐ zhī wú zú, hé yě?” shé yuē:“ fú tiān jī zhī suǒ dòng, hé kě yì yé? wú ān yòng zú zāi?” shé wèi fēng yuē:“ yǔ dòng wú jí xié ér xíng, zé yǒu sì yě。 jīn zǐ péng péng rán qǐ yú běi hǎi, péng péng rán rù yú nán hǎi, ér sì wú yǒu, hé yě?” fēng yuē:“ rán。 yǔ péng péng rán qǐ yú běi hǎi, ér rù yú nán hǎi yě。 rán ér zhǐ wǒ zé shēng wǒ, qiū wǒ yì shēng wǒ。 suī rán, fú zhé dà mù、 fēi dà wū zhě, wéi wǒ néng yě。” gù yǐ zhòng xiǎo bù shēng wéi dà shēng yě。 wéi dà shēng zhě, wéi shèng rén néng zhī。

17.8  kǒng zǐ yóu yú kuāng, sòng rén wéi zhī shù zā, ér xián gē bú chuò。 zǐ lù rù xiàn, yuē:“ hé fū zǐ zhī yú yě?” kǒng zǐ yuē:“ lái, wú yù rǔ。 wǒ huì qióng, jiǔ yǐ, ér bù miǎn, mìng yě; qiú tōng, jiǔ yǐ, ér bù dé, shí yě。 dāng yáo shùn, ér tiān xià wú qióng rén, fēi zhī dé yě; dāng jié zhòu, ér tiān xià wú tōng rén, fēi zhī shī yě。 shí shì shì rán。 fú shuǐ xíng bú bì jiāo lóng zhě, yú fǔ zhī yǒng yě。 lù xíng bú bì sì hǔ zhě, liè fū zhī yǒng yě。 bái rèn jiāo yú qián, shì sǐ ruò shēng zhě, liè shì zhī yǒng yě。 zhī qióng zhī yǒu mìng, zhī tōng zhī yǒu shí, lín dà nàn ér bú jù zhě, shèng rén zhī yǒng yě。 yóu, chǔ yǐ, wú mìng yǒu suǒ zhì yǐ!” wú jǐ hé, jiāng jiǎ zhě jìn, cí yuē:“ yǐ wéi yáng hǔ yě, gù wéi zhī。 jīn fēi yě, qǐng cí ér tuì。”

17.9  gōng sūn lóng wèn yú wèi móu yuē:“ lóng shào xué xiān wáng zhī dào, zhǎng ér míng rén yì zhī xíng, hé tóng yì, lí jiān bái, rán bù rán, kě bù kě, kùn bǎi jiā zhī zhī, qióng zhòng kǒu zhī biàn, wú zì yǐ wéi zhì dá yǐ。 jīn wú wén zhuāng zǐ zhī yán, máng yān yì zhī。 bù zhī lùn zhī bù jí yú? zhī zhī fú ruò yú? jīn wú wú suǒ kāi wú huì。 gǎn wèn qí fāng?” gōng zǐ móu yìn jī tài xī, yǎng tiān ér xiào yuē:“ zǐ dú bù wén fú kǎn jǐng zhī wā hū? wèi dōng hǎi zhī biē yuē:‘ wú lè yú! wú tiào liáng hū jǐng gàn zhī shàng, rù xiū hū quē zhòu zhī yá, fù shuǐ zé jiē yē chí yí, jué ní zé mò zú miè fū, huán gān xiè yǔ kē dǒu, mò wú néng ruò yě! qiě fú shàn yí hè zhī shuǐ, ér kuà zhì kǎn jǐng zhī lè, cǐ yì zhì yǐ。 fū zǐ xī bù shí lái rù guān hū?’ dōng hǎi zhī biē, zuǒ zú wèi rù, ér yòu xī yǐ zhí yǐ, yú shì qūn xún ér què, gào zhī hǎi yuē:‘ fú qiān lǐ zhī yuǎn, bù zú yǐ jǔ qí dà; qiān rèn zhī gāo, bù zú yǐ jí qí shēn; yǔ zhī shí, shí nián jiǔ lǎo, ér shuǐ fú wèi jiā yì; tāng zhī shí, bā nián qī hàn, ér yá bú wèi jiā sǔn。 fú bú wèi qǐng jiǔ tuī yí, bù yǐ duō shǎo jìn tuì zhě, cǐ yì dōng hǎi zhī dà lè yě。’ yú shì kǎn jǐng zhī wā wén zhī, tì tì rán jīng, guī guī rán zì shī yě。 qiě fú zhī bù zhī shì fēi zhī jìng, ér yóu yù guān yú zhuāng zǐ zhī yán, shì yóu shǐ wén fù shān、 shāng qú chí hé yě, bì bù shēng rèn yǐ。 qiě fú zhī bù zhī lùn jí miào zhī yán, ér zì shì yì shí zhī lì zhě, shì fēi kǎn jǐng zhī wā yú? qiě bǐ fāng cǐ huáng quán ér dēng tài huáng, wú nán wú běi, shì rán sì xiè, lún yú bú cè; wú dōng wú xī, shǐ yú xuán míng, fǎn yú dà tōng。 zǐ nǎi guī guī rán, ér qiú zhī yǐ chá, suǒ zhī yǐ biàn。 shì zhí yòng guǎn kuī tiān, yòng zhuī zhǐ dì yě, bú yì xiǎo hū! zǐ wǎng yǐ! qiě zǐ dú bù wén fú shòu líng yú zǐ zhī xué xíng yú hán dān yú? wèi dé guó néng, yòu shī qí gù xíng yǐ, zhí pú fú ér guī ěr。 jīn zǐ bú qù, jiāng wàng zǐ zhī gù, shī zǐ zhī yè!” gōng sūn lóng kǒu qù ér bù hé, shé jǔ ér bú xià, nǎi yì ér zǒu。

17.10  zhuāng zǐ diào yú bǔ shuǐ。 chǔ wáng shǐ dà fū èr rén wǎng xiān yān, yuē:“ yuàn yǐ jìng nèi léi yǐ!” zhuāng zǐ chí gān bú gù, yuē:“ wú wén chǔ yǒu shén guī, sǐ yǐ sān qiān suì yǐ, wáng jīn sì ér cáng zhī miào táng zhī shàng。 cǐ guī zhě, nìng qí sǐ wéi liú gǔ ér guì hū? nìng qí shēng ér yè wěi yú tú zhōng hū?” èr dà fū yuē:“ nìng shēng ér yè wěi tú zhōng。” zhuāng zǐ yuē:“ wǎng yǐ! wú jiāng yè wěi yú tú zhōng。”

17.11  huì zǐ xiàng liáng, zhuāng zǐ wǎng jiàn zhī。 huò wèi huì zǐ yuē:“ zhuāng zǐ lái, yù dài zǐ xiàng。” yú shì huì zǐ kǒng, sōu yú guó zhōng, sān rì sān yè。 zhuāng zǐ wǎng jiàn zhī, yuē:“ nán fāng yǒu niǎo, qí míng yuān chú。 zǐ zhī zhī hū? fú yuān chú, fā yú nán hǎi, ér fēi yú běi hǎi, fēi wú tóng bù zhǐ, fēi liàn shí bù shí, fēi lǐ quán bù yǐn。 yú shì chī dé fǔ shǔ, yuān chú guò zhī, yǎng ér shì zhī, yuē:‘ hè!’ jīn zǐ yù yǐ zǐ zhī liáng guó ér hè wǒ yé?”

17.12  zhuāng zǐ yǔ huì zǐ yóu yú háo liáng zhī shàng。 zhuāng zǐ yuē:“ tiáo yú chū yóu cóng róng, shì yú lè yě。” huì zǐ yuē:“ zǐ fēi yú, ān zhī yú zhī lè?” zhuāng zǐ yuē:“ zǐ fēi wǒ, ān zhī wǒ bù zhī yú zhī lè?” huì zǐ yuē:“ wǒ fēi zǐ, gù bù zhī zǐ yǐ。 zǐ gù fēi yú yě, zǐ zhī bù zhī yú zhī lè, quán yǐ!” zhuāng zǐ yuē:“ qǐng xún qí běn。 zǐ yuē‘ rǔ ān zhī yú lè’ yún zhě, jì yǐ zhī wú zhī zhī, ér wèn wǒ。 wǒ zhī zhī háo shàng yě。”

zhuāng zǐ wài piān  zhì lè dì shí bā

18.1  tiān xià yǒu zhì lè wú yǒu zāi? yǒu kě yǐ huó shēn zhě wú yǒu zāi? jīn xī wéi xī jù? xī bì xī chǔ? xī jiù xī qù? xī lè xī wù? fú tiān xià zhī suǒ zūn zhě, fù、 guì、 shòu、 shàn yě; suǒ lè zhě, shēn ān、 hòu wèi、 měi fú、 hǎo sè、 yīn shēng yě; suǒ xià zhě, pín、 jiàn、 yāo、 è yě; suǒ kǔ zhě, shēn bù dé ān yì, kǒu bù dé hòu wèi, xíng bù dé měi fú, mù bù dé hǎo sè, ěr bù dé yīn shēng。 ruò bù dé zhě, zé dà yōu yǐ jù。 qí wèi xíng yě yì yú zāi! fú fù zhě, kǔ shēn jí zuò, duō jī cái ér bù dé jìn yòng。 qí wèi xíng yě yì wài yǐ! fú guì zhě, yè yǐ jì rì, sī lǜ shàn pǐ。 qí wèi xíng yě yì s! rén zhī shēng yě, yǔ yōu jù shēng, shòu zhě hūn hūn, jiǔ yōu, bù sǐ, hé zhī kǔ yě! qí wèi xíng yě yì yuǎn yǐ! liè shì wéi tiān xià jiàn shàn yǐ, wèi zú yǐ huó shēn。 wú wèi zhī shàn zhī chéng shàn yé? chéng bú shàn yé? ruò yǐ wéi shàn yǐ, bù zú huó shēn; yǐ wéi bú shàn yǐ, zú yǐ huó rén。 gù yuē:“ zhōng jiàn bù tīng, zūn xún wù zhēng。” gù fú zǐ xū zhēng zhī, yǐ cán qí xíng; bù zhēng, míng yì bù chéng。 chéng yǒu shàn wú yǒu zāi? jīn sú zhī suǒ wéi, yǔ qí suǒ lè, wú yòu wèi zhī lè zhī guǒ lè yé? guǒ bú lè yé? wú guān fú sú zhī suǒ lè jǔ qún qù zhě, qìng qìng rán rú jiāng bù dé yǐ, ér jiē yuē lè zhě, wú wèi zhī lè yě, yì wèi zhī bú lè yě。 guǒ yǒu lè wú yǒu zāi? wú yǐ wú wéi chéng lè yǐ, yòu sú zhī suǒ dà kǔ yě。 gù yuē:“ zhì lè wú lè, zhì yù wú yù。” tiān xià shì fēi, guǒ wèi kě dìng yě。 suī rán, wú wéi kě yǐ dìng shì fēi。 zhì lè huó shēn, wéi wú wéi jī cún。 qǐng cháng shì yán zhī: tiān wú wéi yǐ zhī qīng, dì wú wéi yǐ zhī níng。 gù liǎng wú wéi xiāng hé, wàn wù jiē huà。 máng hū hū hū, ér wú cóng chū hū! hū hū máng hū, ér wú yǒu xiàng hū! wàn wù zhí zhí, jiē cóng wú wéi zhí。 gù yuē:“ tiān dì, wú wéi yě, ér wú bù wéi yě。” rén yě, shú néng dé wú wéi zāi?

18.2  zhuāng zǐ qī sǐ, huì zǐ diào zhī。 zhuāng zǐ zé fāng jī jù gǔ pén ér gē。 huì zǐ yuē:“ yǔ rén jū, zhǎng zǐ, lǎo shēn, sǐ, bù kū yì zú yǐ, yòu gǔ pén ér gē, bú yì shèn hū!” zhuāng zǐ yuē:“ bù rán。 shì qí shǐ sǐ yě, wǒ dú hé néng wú kǎi rán? chá qí shǐ, ér běn wú shēng。 fēi tú wú shēng yě, ér běn wú xíng。 fēi tú wú xíng yě, ér běn wú qì。 zá hū máng hū zhī jiān, biàn ér yǒu qì, qì biàn ér yǒu xíng, xíng biàn ér yǒu shēng, jīn yòu biàn ér zhī sǐ。 shì xiāng yǔ wéi chūn qiū dōng xià sì shí xíng yě。 rén qiě yǎn rán qǐn yú jù shì, ér wǒ jiào jiào rán suí ér kū zhī。 zì yǐ wéi bù tōng hū mìng, gù zhǐ yě。”

18.3  zhī lí shū yǔ gǔ jiè shū guān yú míng bó zhī qiū, kūn lún zhī xū, huáng dì zhī suǒ xiū。 é ér liǔ shēng qí zuǒ zhǒu, qí yì jué jué rán wù zhī。 zhī lí shū yuē:“ zǐ wù zhī hū?” gǔ jiè shū yuē:“ wú, yǔ hé wù? shēng zhě, jiǎ jiè yě。 jiǎ zhī ér shēng, shēng zhě chén gòu yě。 sǐ shēng wéi zhòu yè。 qiě wú yǔ zǐ guān huà, ér huà jí wǒ, wǒ yòu hé wù yān?”

18.4  zhuāng zǐ zhī chǔ, jiàn kōng dú lóu, xiāo rán yǒu xíng。 qiào yǐ mǎ chuí, yīn ér wèn zhī, yuē:“ fū zǐ tān shēng shī lǐ ér wéi cǐ hū? jiāng zǐ yǒu wáng guó zhī shì, fǔ yuè zhī zhū, ér wéi cǐ hū? jiāng zǐ yǒu bú shàn zhī xíng, kuì yí fù mǔ qī zǐ zhī chǒu, ér wéi cǐ hū? jiāng zǐ yǒu dòng něi zhī huàn, ér wéi cǐ hū? jiāng zǐ zhī chūn qiū gù jí cǐ hū?” yú shì yǔ zú, yuán dú lóu, zhěn ér wò。 yè bàn, dú lóu xiàn mèng yuē:“ zǐ zhī tán zhě, sì biàn shì。 zhū zǐ suǒ yán, jiē shēng rén zhī léi yě, sǐ zé wú cǐ yǐ。 zǐ yù wén sǐ zhī shuō hū?” zhuāng zǐ yuē:“ rán。” dú lóu yuē:“ sǐ, wú jūn yú shàng, wú chén yú xià, yì wú sì shí zhī shì, cóng rán yǐ tiān dì wéi chūn qiū, suī nán miàn wáng lè, bù néng guò yě。” zhuāng zǐ bú xìn, yuē:“ wú shǐ sī mìng fù shēng zǐ xíng, wéi zǐ gǔ ròu jī fū, fǎn zǐ fù mǔ、 qī zǐ、 lǘ lǐ、 zhī shí。 zǐ yù zhī hū?” dú lóu shēn pín cù ān yuē:“ wú ān néng qì nán miàn wáng lè, ér fù wéi rén jiān zhī láo hū?”

18.5  yán yuān dōng zhī qí, kǒng zǐ yǒu yōu sè。 zǐ gòng xià xí ér wèn yuē:“ xiǎo zǐ gǎn wèn: huí dōng zhī qí, fū zǐ yǒu yōu sè, hé yé?” kǒng zǐ yuē:“ shàn zāi rǔ wèn! xī zhě guǎn zǐ yǒu yán, qiū shèn shàn zhī, yuē:‘ zhǔ xiǎo zhě bù kě yǐ huái dà, gěng duǎn zhě bù kě yǐ jí shēn。’ fú ruò shì zhě, yǐ wéi mìng yǒu suǒ chéng, ér xíng yǒu suǒ shì yě, fú bù kě sǔn yì。 wú kǒng huí yǔ qí hóu yán yáo、 shùn、 huáng dì zhī dào, ér chóng yǐ suì rén、 shén nóng zhī yán, bǐ jiāng nèi qiú yú jǐ ér bù dé。 bù dé zé huò。 rén huò zé sǐ。 qiě rǔ dú bù wén yé? xī zhě hǎi niǎo zhǐ yú lǔ jiāo, lǔ hóu yù ér shāng zhī yú miào, zòu《 jiǔ sháo》 yǐ wéi yuè, jù tài láo yǐ wéi shàn。 niǎo nǎi xuàn shì yōu bēi, bù gǎn shí yì luán, bù gǎn yǐn yì bēi, sān rì ér sǐ。 cǐ yǐ jǐ yǎng yǎng niǎo yě, fēi yǐ niǎo yǎng yǎng niǎo yě。 fú yǐ niǎo yǎng yǎng niǎo zhě, yí qī zhī shēn lín, yóu zhī tán lù, fú zhī jiāng hú, shí zhī qiū tiáo, suí háng liè ér zhǐ, wēi yí ér chǔ。 bǐ wéi rén yán zhī wù wén, xī yǐ fú náo náo wéi hū?《 xián chí》《 jiǔ sháo》 zhī yuè, zhāng zhī dòng tíng zhī yě, niǎo wén zhī ér fēi, shòu wén zhī ér zǒu, yú wén zhī ér xià rù, rén zú wén zhī, xiāng yǔ huán ér guān zhī。 yú chǔ shuǐ ér shēng, rén chǔ shuǐ ér sǐ。 bǐ bì xiāng yǔ yì, qí hào wù gù yì yě。 gù xiān shèng bù yī qí néng, bù tóng qí shì。 míng zhǐ yú shí, yì shè yú shì。 shì zhī wèi tiáo dá ér fú chí。”

18.6  liè zǐ xíng shí yú dào, cóng jiàn bǎi suì dú lóu, qiān péng ér zhǐ zhī, yuē:“ wéi yǔ yǔ rǔ, zhī ér wèi cháng sǐ, wèi cháng shēng yě。 rǔ guǒ yǎng hū? yǔ guǒ huān hū? zhǒng yǒu jī, dé shuǐ zé wéi jì, dé shuǐ tǔ zhī jì zé wéi wā pín zhī yī, shēng yú líng tún zé wéi líng xì。 líng xì dé yù qī zé wéi wū zú。 wū zú zhī gēn wéi qí cáo, qí yè wéi hú dié。 hú dié xū yě huà ér wéi chóng , shēng yú zào xià, qí zhuàng ruò tuō, qí míng wéi qú duō。 qú duō qiān rì wéi niǎo, qí míng wéi gān yú gǔ。 qián yú gǔ zhī mò wéi sī mí。 sī mí wéi shí xī。 yí lù shēng hū shí xī。 huáng kuàng shēng hū jiǔ yóu。 mào ruì shēng hū fǔ quán。 yáng xī bì hū bù sǔn jiǔ zhú shēng qīng níng。 qīng níng shēng chéng。 chéng shēng mǎ。 mǎ shēng rén。 rén yòu fǎn rù yú jī。 wàn wù jiē chū yú jī, jiē rù yú jī。”

zhuāng zǐ wài piān  dá shēng dì shí jiǔ

19.1  dá shēng zhī qíng zhě, bú wù shēng zhī suǒ wú yǐ wéi。 dá mìng zhī qíng zhě, bú wù zhī zhī suǒ wú nài hé。 yǎng xíng bì xiān zhī wù, wù yǒu yú ér xíng bù yǎng zhě yǒu zhī yǐ。 yǒu shēng bì xiān wú lí xíng, xíng bù lí ér shēng wáng zhě yǒu zhī yǐ。 shēng zhī lái, bù néng què; qí qù, bù néng zhǐ。 bēi fú! shì zhī rén yǐ wéi yǎng xíng zú yǐ cún shēng! ér yǎng xíng guǒ bù zú yǐ cún shēng, zé shì xī zú wéi zāi! suī bù zú wéi, ér bù kě bù wéi zhě, qí wéi bù miǎn yǐ! fú yù miǎn wéi xíng zhě, mò rú qì shì。 qì shì zé wú léi, wú léi zé zhèng píng, zhèng píng zé yǔ bǐ gēng shēng, gēng shēng zé jī yǐ。 shì xī zú qì ér shēng xī zú yí? qì shì zé xíng bù láo, yí shēng zé jīng bù kuī。 fú xíng quán jīng fù, yǔ tiān wéi yī。 tiān dì zhě, wàn wù zhī fù mǔ yě。 hé zé chéng tǐ, sàn zé chéng shǐ。 xíng jīng bù kuī, shì wèi néng yí。 jīng ér yòu jīng, fǎn yǐ xiàng tiān。

19.2  zǐ liè zǐ wèn guān yǐn yuē:“ zhì rén qián xíng bú zhì, dǎo huǒ bú rè, xíng hū wàn wù zhī shàng ér bú lì。 qǐng wèn hé yǐ zhì yú cǐ?” guān yǐn yuē:“ shì chún qì zhī shǒu yě, fēi zhì qiǎo guǒ gǎn zhī liè。 jū, yǔ yù rǔ: fán yǒu mào xiàng shēng sè zhě, jiē wù yě。 wù yǔ wù hé yǐ xiāng yuǎn? fú xī zú yǐ zhì hū xiān? shì sè ér yǐ, zé wù zhī。 zào hū bù xíng, ér zhǐ hū wú suǒ huà。 fú dé shì ér qióng zhī zhě, wù yān dé ér zhǐ yān? bǐ jiāng chǔ hū bù yín zhī dù, ér cáng hū wú duān zhī jì, yóu hū wàn wù zhī suǒ zhōng shǐ。 yī qí xìng, yǎng qí qì, hé qí dé, yǐ tōng hū wù zhī suǒ zào。 fú ruò shì zhě, qí tiān shǒu quán, qí shén wú xì, wù xī zì rù yān? fú zuì zhě zhī zhuì chē, suī jí, bù sǐ。 gǔ jié yǔ rén tóng, ér fàn hài yǔ rén yì, qí shén quán yě。 chéng yì bù zhī yě, zhuì yì bù zhī yě。 sǐ shēng jīng jù bú rù hū qí xiōng zhōng, shì gù wù wù ér bù zhé。 bǐ dé quán yú jiǔ ér yóu ruò shì, ér kuàng dé quán yú tiān hū! shèng rén cáng yú tiān, gù mò zhī néng shāng yě。” fù chóu zhě bù zhé mò、 gān, suī yǒu zhì xīn zhě, bú yuàn piāo wǎ, shì yǐ tiān xià píng jūn。 gù wú gōng zhàn zhī luàn, wú shā lù zhī xíng zhě, yóu cǐ dào yě。 bù kāi rén zhī tiān, ér kāi tiān zhī tiān。 kāi tiān zhě dé shēng, kāi rén zhě zéi shēng。 bú yǎn qí tiān, bù hū yú rén, mín jī hū yǐ qí zhēn。

19.3  zhòng ní shì chǔ, chū yú lín zhōng, jiàn gōu lóu zhě chéng tiáo, yóu duō zhī yě。 zhòng ní yuē:“ zǐ qiǎo hū! yǒu dào yé?” yuē:“ wǒ yǒu dào yě。 wǔ liù yuè, léi wán èr ér bú zhuì, zé shī zhě zī zhū。 léi sān ér bú zhuì, zé shī zhě shí yī。 léi wǔ ér bú zhuì, yóu duō zhī yě。 wú chǔ shēn yě, ruò jué zhū jū。 wú zhí bì yě, ruò gǎo mù zhī zhī。 suī tiān dì zhī dà, wàn wù zhī duō, ér wéi tiáo yì zhī zhī。 wú bù fǎn bú cè, bù yǐ wàn wù yì tiáo zhī yì, hé wéi ér bù dé?” kǒng zǐ gù wèi dì zǐ yuē:“ yòng zhì bù fēn, nǎi níng yú shén, qí gōu lóu zhàng rén zhī wèi hū!”

19.4  yán yuān wèn zhòng ní yuē:“ wú cháng jì hū shāng shēn zhī yuān, jīn rén cāo zhōu ruò shén。 wú wèn yān, yuē:‘ cāo zhōu kě xué yé?’ yuē:‘ kě。 shàn yóu zhě shù néng。 ruò nǎi fú mò rén, zé wèi cháng jiàn zhōu ér biàn cāo zhī yě。’ wú wèn yān, ér bù wú gào。 gǎn wèn: hé wèi yě?” zhòng ní yuē:“ shàn yóu zhě shù néng, wàng shuǐ yě。 ruò nǎi fú mò rén zhī wèi cháng jiàn zhōu ér biàn cāo zhī yě, bǐ shì yuān ruò líng, shì zhōu zhī fù, yóu qí què yě。 fù què wàn fāng chén hū qián, ér bù dé rù qí shè, wū wǎng ér bù xiá?” yǐ wǎ zhù zhě qiǎo, yǐ gōu zhù zhě dàn, yǐ huáng jīn zhù zhě hūn。 qí qiǎo yī yě, ér yǒu suǒ jīn, zé zhòng wài yě。 fán wài zhòng zhě nèi zhuō。

19.5  tián kāi zhī xiàn zhōu wēi gōng, wēi gōng yuē:“ wú wén zhù shèn xué shēng。 wú zǐ yǔ zhù shèn yóu, yì hé wén yān?” tián kāi zhī yuē:“ kāi zhī cāo fú huì yǐ shì mén tíng, yì hé wén yú fū zǐ?” wēi gōng yuē:“ tián zǐ wú ràng, guǎ rén yuàn wén zhī。” kāi zhī yuē:“ wén zhī fū zǐ yuē:‘ shàn yǎng shēng zhě, ruò mù yáng rán, shì qí hòu zhě ér biān zhī。’” wēi gōng yuē:“ hé wèi yě?” tián kāi zhī yuē:“ lǔ yǒu shàn bào zhě, yán jū ér shuǐ yǐn, bù yǔ mín gòng lì, xíng nián qī shí ér yóu yǒu yīng ér zhī sè, bú xìng yù è hǔ, è hǔ shā ér shí zhī。 yǒu zhāng yì zhě, gāo mén、 xuán bó, wú bù zǒu yě, xíng nián sì shí ér yǒu nèi rè zhī bìng yǐ sǐ。 bào yǎng qí nèi ér hǔ shí qí wài, yì yǎng qí wài ér bìng gōng qí nèi。 cǐ èr zǐ zhě, jiē bù biān qí hòu zhě yě。 zhòng ní yuē:‘ wú rù ér cáng, wú chū ér yáng chái, lì qí zhōng yāng。 sān zhě ruò dé, qí míng bì jí。’”

19.6  fú wèi tú zhě, shí shā yì rén, zé fù zǐ xiōng dì xiāng jiè yě, bì shèng zú tú ér hòu gǎn chū yān, bú yì zhì hū! rén zhī suǒ qǔ wèi zhě, rèn xí zhī shàng, yǐn shí zhī jiān, ér bù zhī wèi zhī jiè zhě, guò yě!

19.7  zhù zōng rén xuán duān yǐ lín láo cè, shuō zhì yuē:“ rǔ xī wù sǐ? wú jiāng sān yuè huàn rǔ, shí rì jiè, sān rì zhāi, jiè bái máo, jiā rǔ jiān kāo hū diāo zǔ zhī shàng, zé rǔ wéi zhī hū?” wèi zhì móu yuē:“ bù rú sì yǐ kāng zāo, ér cuò zhī láo cè zhī zhōng。” zì wèi móu, zé gǒu shēng yǒu xuān miǎn zhī zūn, sǐ dé yú zhuàn chūn zhī shàng, jù lóu zhī zhōng, zé wéi zhī。 wèi zhì móu zé qù zhī, zì wèi móu zé qǔ zhī。 suǒ yì zhì zhě, hé yě?

19.8  huán gōng tián yú zé, guǎn zhòng yù, jiàn guǐ yān。 gōng fǔ guǎn zhòng zhī shǒu, yuē:“ zhòng fù hé jiàn?” duì yuē:“ chén wú suǒ jiàn。” gōng fǎn, xī yí wéi bìng, shù rì bù chū。 qí shì yǒu huáng zǐ gào áo zhě, yuē:“ gōng zé zì shāng, guǐ wū néng shāng gōng? fú fèn chù zhī qì, sàn ér bù fǎn, zé wéi bù zú; shàng ér bú xià, zé shǐ rén shàn nù; xià ér bú shàng, zé shǐ rén shàn wàng; bú shàng bú xià, zhōng shēn dāng xīn, zé wéi bìng。” huán gōng yuē:“ rán zé yǒu guǐ hū?” yuē:“ yǒu。 chén yǒu lǚ, zào yǒu jì。 hù nèi zhī fán rǎng, léi tíng chǔ zhī。 dōng běi fāng zhī xià zhě, péi ē wā lóng yuè zhī。 xī běi fāng zhī xià zhě, zé yì yáng chǔ zhī。 shuǐ yǒu wǎng xiàng, qiū yǒu shēn, shān yǒu kuí, yě yǒu páng huáng, zé yǒu wēi yí。” gōng yuē:“ qǐng wèn: wēi yí zhī zhuàng, hé rú?” huáng zǐ yuē:“ wēi yí, qí dà rú gǔ, qí cháng rú yuán, zǐ yī ér zhū guān, qí wéi wù yě è。 wén léi、 chē zhī shēng, zé pěng qí shǒu ér lì。 jiàn zhī zhě, dài hū bà。” huán gōng shèn rán ér xiào, yuē:“ cǐ guǎ rén zhī suǒ jiàn zhě yě。” yú shì zhèng yī guān, yǔ zhī zuò, bù zhōng rì, ér bù zhī bìng zhī qù yě。

19.9  jì shěng zǐ wèi wáng yǎng dòu jī。 shí rì ér wèn:“ jī yǐ hū?” yuē:“ wèi yě, fāng xū jiāo ér shì qì。” shí rì yòu wèn。 yuē:“ wèi yě, yóu yìng xiǎng jǐng。” shí rì yòu wèn。 yuē:“ wèi yě, yóu jí shì ér shèng qì。” shí rì yòu wèn。 yuē:“ jī yǐ! jī suī yǒu míng zhě, yǐ wú biàn yǐ, wàng zhī sì mù jī yǐ, qí dé quán yǐ。 yì jī wú gǎn yìng zhě, fǎn zǒu yǐ。”

19.10  kǒng zǐ guān yú lǚ liáng, xuán shuǐ sān shí rèn, liú mò sì shí lǐ。 yuán tuó yú biē zhī suǒ bù néng yóu yě, jiàn yí zhàng fū yóu zhī。 yǐ wéi yǒu kǔ ér yù sǐ yě, shǐ dì zǐ bàng liú ér zhěng zhī。 shù bǎi bù ér chū, pī fà xíng gē ér yóu yú táng xià。 kǒng zǐ cóng ér wèn yān, yuē:“ wú yǐ zǐ wéi guǐ, chá zǐ zé rén yě。 qǐng wèn: dǎo shuǐ yǒu dào hū?” yuē:“ wú。 wú wú dào。 wú shǐ hū gù, zhǎng hū xìng, chéng hū mìng。 yǔ qí jù rù, yǔ yù xié chū, cóng shuǐ zhī dào, ér bù wéi sī yān。 cǐ wú suǒ yǐ dǎo zhī yě。” kǒng zǐ yuē:“ hé wèi shǐ hū gù, zhǎng hū xìng, chéng hū mìng?” yuē:“ wú shēng yú líng ér ān yú líng, gù yě。 zhǎng yú shuǐ ér ān yú shuǐ, xìng yě。 bù zhī wú suǒ yǐ rán ér rán, mìng yě。”

19.11  zǐ qìng xuē mù wéi jù, jù chéng, jiàn zhě jīng yóu guǐ shén。 lǔ hóu jiàn ér wèn yān, yuē:“ zǐ hé shù yǐ wéi yān?” duì yuē:“ chén, gōng rén, hé shù zhī yǒu? suī rán, yǒu yī yān。 chén jiāng wéi jù, wèi cháng gǎn yǐ hào qì yě, bì zhāi yǐ jìng xīn。 zhāi sān rì, ér bù gǎn huái qìng shǎng jué lù。 zhāi wǔ rì, bù gǎn huái fēi yù qiǎo zhuō。 zhāi qī rì, zhé rán wàng wú yǒu sì zhī xíng tǐ yě。 dāng shì shí yě, wú gōng cháo, qí qiǎo zhuān ér wài gǔ xiāo。 rán hòu rù shān lín, guān tiān xìng。 xíng qū zhì yǐ, rán hòu chéng xiàn jù, rán hòu jiā shǒu yān。 bù rán zé yǐ。 zé yǐ tiān hé tiān。 qì zhī suǒ yǐ yí shén zhě, qí shì yú?”

19.12  dōng yě jì yǐ yù xiàn zhuāng gōng, jìn tuì zhòng shéng, zuǒ yòu xuán zhòng guī。 zhuāng gōng yǐ wéi wén fú guò yě, shǐ zhī gōu bǎi ér fǎn。 yán hé yù zhī, rù xiàn yuē:“ jì zhī mǎ jiāng bài。” gōng mì ér bú yìng。 shǎo yān, guǒ bài ér fǎn。 gōng yuē:“ zǐ hé yǐ zhī zhī?” yuē:“ qí mǎ lì jié yǐ, ér yóu qiú yān, gù yuē bài。”

19.13  gōng chuí xuán ér gài jǔ, zhǐ yǔ wù huà, ér bù yǐ xīn jī, gù qí líng tái yī ér bú zhì。 wàng zú, jù zhī shì yě。 wàng yāo, dài zhī shì yě。 zhī wàng shì fēi, xīn zhī shì yě。 bú nèi biàn, bú wài cóng, shì huì zhī shì yě。 shǐ hū shì ér wèi cháng bú shì zhě, wàng shì zhī shì yě。

19.14  yǒu sūn xiū zhě, zhǒng mén ér dù zǐ biǎn qìng zǐ, yuē:“ xiū jū xiāng bú jiàn wèi bù xiū, lín nàn bú jiàn wèi bù yǒng。 rán ér tián yuán bú yù suì, shì jūn bú yù shì, bìn yú xiāng lǐ, zhú yú zhōu bù。 zé hú zuì hū tiān zāi? xiū wū yù cǐ mìng yě?” biǎn zǐ yuē:“ zǐ dú bù wén fú zhì rén zhī zì xíng yé? wàng qí gān dǎn, yí qí ěr mù, máng rán páng huáng hū chén gòu zhī wài, xiāo yáo hū wú shì zhī yè。 shì wèi wéi ér bú shì, zhǎng ér bù zǎi。 jīn rǔ shì zhì yǐ jīng yú, xiū shēn yǐ míng wū, zhāo zhāo hū ruò jiē rì yuè ér xíng yě。 rǔ dé quán ér xíng qū, jù ér jiǔ qiào, wú zhōng dào yāo yú lóng máng bǒ jiǎn, ér bì yú rén shù, yì xìng yǐ! yòu hé xiá hū tiān zhī yuàn zāi! zǐ wǎng yǐ!” sūn zǐ chū。 biǎn zǐ rù, zuò yǒu jiàn, yǎng tiān ér tàn。 dì zǐ wèn yuē:“ xiān shēng hé wèi tàn hū?” biǎn zǐ yuē:“ xiàng zhě xiū lái, wú gào zhī yǐ zhì rén zhī dé。 wú kǒng qí jīng ér suì zhì yú huò yě。” dì zǐ yuē:“ bù rán。 sūn zǐ zhī suǒ yán shì yé? xiān shēng zhī suǒ yán fēi yé? fēi gù bù néng huò shì。 sūn zǐ suǒ yán fēi yé? xiān shēng suǒ yán shì yé? bǐ gù huò ér lái yǐ, yòu xī zuì yān?” biǎn zǐ yuē:“ bù rán。 xī zhě yǒu niǎo zhǐ yú lǔ jiāo, lǔ jūn yuè zhī, wèi jù tài láo yǐ xiǎng zhī, zòu《 jiǔ sháo》 yǐ lè zhī。 niǎo nǎi shǐ yōu bēi xuàn shì, bù gǎn yǐn shí。 cǐ zhī wèi yǐ jǐ yǎng yǎng niǎo yě。 ruò fú yǐ niǎo yǎng yǎng niǎo zhě, yí qī zhī shēn lín, fú zhī jiāng hú, sì zhī yǐ wēi yí, zé píng lù ér yǐ yǐ。 jīn xiū, kuǎn qǐ guǎ wén zhī mín yě。 wú gào yǐ zhì rén zhī dé, pì zhī ruò zài xī yǐ chē mǎ, lè yàn yǐ zhōng gǔ yě。 bǐ yòu wū néng wú jīng hū zāi?”

zhuāng zǐ wài piān  shān mù dì èr shí

20.1  zhuāng zǐ xíng yú shān zhōng, jiàn dà mù, zhī yè shèng mào, fá mù zhě zhǐ qí páng ér bù qǔ yě。 wèn qí gù。 yuē:“ wú suǒ kě yòng。” zhuāng zǐ yuē:“ cǐ mù yǐ bù cái dé zhōng qí tiān nián fú!” chū yú shān, shè yú gù rén zhī jiā。 gù rén xǐ, mìng shù zǐ shā yàn ér pēng zhī。 shù zǐ qǐng yuē:“ qí yī néng míng, qí yī bù néng míng。 qǐng xī shā?” zhǔ rén yuē:“ shā bù néng míng zhě。” míng rì, dì zǐ wèn yú zhuāng zǐ yuē:“ zuó rì shān zhōng zhī mù, yǐ bù cái, dé zhōng qí tiān nián。 jīn zhǔ rén zhī yàn, yǐ bù cái, sǐ。 xiān shēng jiāng hé chǔ?” zhuāng zǐ xiào yuē:“ zhōu jiāng chǔ fú cái yǔ bù cái zhī jiān。 cái yǔ bù cái zhī jiān, sì zhī ér fēi yě, gù wèi miǎn hū léi。 ruò fú chéng dào dé ér fú yóu, zé bù rán。 wú yù wú zǐ, yì lóng yì shé; yǔ shí jù huà, ér wú kěn zhuān wéi; yí shàng yí xià, yǐ hé wéi liàng; fú yóu hū wàn wù zhī zǔ, wù wù ér bú wù yú wù。 zé hú kě dé ér léi yé? cǐ shén nóng、 huáng dì zhī fǎ zé yě。 ruò fú wàn wù zhī qíng, rén lún zhī zhuàn, zé bù rán。 hé zé lí, chéng zé huǐ, lián zé cuò, zūn zé yì, yǒu wéi zé kuī, xián zé móu, bú xiào zé qī。 hú kě dé ér bì hū zāi? bēi fú! dì zǐ zhì zhī, qí wéi dào dé zhī xiāng hū!”

20.2  shì nán yí liáo xiàn lǔ hóu, lǔ hóu yǒu yōu sè。 shì nán zǐ yuē:“ jūn yǒu yōu sè, hé yě?” lǔ hóu yuē:“ wú xué xiān wáng zhī dào, xiū xiān jūn zhī yè, wú jìng guǐ zūn xián, qīn ér xíng zhī, wú xū yú lí jū, rán bù miǎn yú huàn, wú shì yǐ yōu。” shì nán zǐ yuē:“ jūn zhī chú huàn zhī shù, qiǎn yǐ! fú fēng hú wén bào, qī yú shān lín, fú yú yán xué, jìng yě。 yè xíng zhòu jū, jiè yě。 suī jī kě yǐn yuē, yóu qiě xū shū yú jiāng hú zhī shàng ér qiú shí yān, dìng yě。 rán qiě bù miǎn yú wǎng luó jī pì zhī huàn。 shì hé zuì zhī yǒu zāi? qí pí wéi zhī zāi yě。 jīn lǔ guó, dú fēi jūn zhī pí yé? wú yuàn jūn, kū xíng qù pí, xǐ xīn qù yù, ér yóu yú wú rén zhī yě。 nán yuè yǒu yì yān, míng wéi jiàn dé zhī guó, qí mín yú ér pǔ, shǎo sī ér guǎ yù, zhī zuò ér bù zhī cáng, yǔ ér bù qiú qí bào, bù zhī yì zhī suǒ shì, bù zhī lǐ zhī suǒ jiāng , chāng kuáng wàng xíng, nǎi dǎo hū dà fāng, qí shēng kě lè, qí sǐ kě zàng。 wú yuàn jūn, qù guó juān sú, yǔ dào xiāng fǔ ér xíng。” jūn yuē:“ bǐ qí dào, yuǎn ér xiǎn, yòu yǒu jiāng shān, wǒ wú zhōu chē, nài hé?” shì nán zǐ yuē:“ jūn wú xíng jù, wú liú jū, yǐ wéi jūn chē。” jūn yuē:“ bǐ qí dào, yōu yuǎn ér wú rén, wú shuí yǔ wéi lín? wú wú liáng, è wú shí, ān dé ér zhì yān?” shì nán zǐ yuē:“ shǎo jūn zhī fèi, guǎ jūn zhī yù, suī wú liáng, ér nǎi zú。 jūn qí shè yú jiāng ér fú yú hǎi, wàng zhī ér bú jiàn qí yá, yù wǎng ér bù zhī qí suǒ qióng。 sòng jūn zhě jiē zì yá ér fǎn。 jūn zì cǐ yuǎn yǐ! gù yǒu rén zhě léi, jiàn yǒu yú rén zhě yōu。 gù yáo fēi yǒu rén, fēi jiàn yǒu yú rén yě。 wú yuàn: qù jūn zhī léi, chú jūn zhī yōu, ér dú yǔ dào yóu yú dà mò zhī guó。”

20.3  fāng zhōu ér jì yú hé, yǒu xū chuán lái chù zhōu, suī yǒu biǎn xīn zhī rén, bú nù。 yǒu yì rén zài qí shàng, zé hū zhāng xī zhī。 yì hū ér bù wén, zài hū ér bù wén, yú shì sān hū yé, zé bì yǐ è shēng suí zhī。 xiàng bú nù ér jīn yě nù, xiàng yě xū ér jīn yě shí。 rén néng xū jǐ yǐ yóu shì, qí shú néng hài zhī?

20.4  běi gōng shē wèi wèi líng gōng fù liǎn yǐ wéi zhōng, wéi tán hū guō mén zhī wài, sān yuè ér chéng shàng xià zhī xuán。 wáng zǐ qìng jì jiàn ér wèn yān, yuē:“ zǐ hé shù zhī shè?” shē yuē:“ yī zhī jiān, wú gǎn shè yě。 shē wén zhī:‘ jì diāo jì zuó, fù guī yú pǔ。’ tóng hū qí wú shí, tǎng hū qí dài yí; cuì hū máng hū, qí sòng wǎng ér yíng lái; lái zhě wù jìn, wǎng zhě wù zhǐ; cóng qí qiáng liáng, suí qí qū fù, yīn qí zì qióng。 gù zhāo xī fù liǎn, ér háo máo bú cuò。 ér kuàng yǒu dà tú zhě hū!”

20.5  kǒng zǐ wéi yú chén、 cài zhī jiān, qī rì bù huǒ shí。 tài gōng rén wǎng diào zhī, yuē:“ zǐ jī sǐ hū?” yuē:“ rán。”“ zǐ wù sǐ hū?” yuē:“ rán。” rén yuē:“ yǔ cháng yán bù sǐ zhī dào。 dōng hǎi yǒu niǎo yān, qí míng yuē yì dài。 qí wéi niǎo yě, fēn fēn zhì zhì, ér sì wú néng, yǐn yuán ér fēi, pò xié ér qī, jìn bù gǎn wéi qián, tuì bù gǎn wéi hòu, shí bù gǎn xiān cháng, bì qǔ qí xù, shì gù qí háng liè bú chì, ér wài rén zú bù dé hài, shì yǐ miǎn yú huàn。 zhí mù xiān fá, gān jǐng xiān jié。 zǐ qí yì zhě, shì zhī yǐ jīng yú, xiū shēn yǐ míng wū, zhāo zhāo hū rú jiē rì yuè ér xíng, gù bù miǎn yě。 xī wú wén zhī dà chéng zhī rén yuē:‘ zì fá zhě wú gōng, gōng chéng zhě huī, míng chéng zhě kuī。’ shú néng qù gōng yǔ míng, ér huán yǔ zhòng rén? dào liú ér bù míng jū, de xíng ér bù míng chǔ; chún chún cháng cháng, nǎi bì yú kuáng; xuē jì juān shì, bú wèi gōng míng。 shì gù wú zé yú rén, rén yì wú zé yān。 zhì rén bù wén。 zǐ hé xǐ zāi?” kǒng zǐ yuē:“ shàn zāi!” cí qí jiāo yóu, qù qí dì zǐ, táo yú dà zé, yì qiú hè, shí shù lì, rù shòu bú luàn qún, rù niǎo bú luàn háng。 niǎo shòu bú wù, ér kuàng rén hū!

20.6  kǒng zǐ wèn zǐ sāng hù yuē:“ wú zài zhú yú lǔ, fá shù yú sòng, xuē jì yú wèi, qióng yú shāng、 zhōu, wéi yú chén、 cài zhī jiān。 wú fàn cǐ shù huàn, qīn jiāo yì shū, tú yǒu yì sàn, hé yú?” zǐ sāng hù yuē:“ zǐ dú bù wén jiǎ rén zhī wáng yú? lín huí qì qiān jīn zhī bì, fù chì zǐ ér qū。 huò yuē:‘ wèi qí bù yú? chì zǐ zhī bù guǎ yǐ。 wèi qí léi yú? chì zǐ zhī léi duō yǐ。 qì qiān jīn zhī bì, fù chì zǐ ér qū, hé yě?’ lín huí yuē:‘ bǐ yǐ lì hé, cǐ yǐ tiān zhǔ yě。’ fú yǐ lì hé zhě, pò qióng huò huàn hài, xiāng qì yě。 yǐ tiān zhǔ zhě, pò qióng huò huàn hài, xiāng shōu yě。 fú xiāng shōu zhī yǔ xiāng qì, yì yuǎn yǐ。 qiě jūn zǐ zhī jiāo dàn ruò shuǐ, xiǎo rén zhī jiāo gān ruò lǐ。 jūn zǐ dàn yǐ qīn, xiǎo rén gān yǐ jué。 bǐ wú gù yǐ hé zhě, zé wú gù yǐ lí。” kǒng zǐ yuē:“ jìng wén mìng yǐ!” xú xíng xiáng yáng ér guī, jué xué juān shū。 dì zǐ wú yì yú qián, qí ài yì jiā jìn。 yì rì, sāng hù yòu yuē:“ shùn zhī jiāng sǐ, zhēn líng yǔ yuē:‘ rǔ jiè zhī zāi! xíng mò ruò yuán, qíng mò ruò shuài。’ yuán zé bù lí, shuài zé bù láo。 bù lí bù láo, zé bù qiú wén yǐ dài xíng。 bù qiú wén yǐ dài xíng, gù bú dài wù。”

20.7  zhuāng zǐ yì dà bù ér bǔ zhī, zhèng jié xì lǚ, ér guò wèi wáng。 wèi wáng yuē:“ hé xiān shēng zhī bèi yé?” zhuāng zǐ yuē:“ pín yě, fēi bèi yě。 shì yǒu dào dé bù néng xíng, bèi yě。 yī bì lǚ chuān, pín yě, fēi bèi yě。 cǐ suǒ wèi fēi zāo shí yě。 wáng dú bú jiàn fú téng yuán hū? qí dé nán zǐ yù zhāng yě, lǎn màn qí zhī, ér wàng zhǎng qí jiān, suī yì、 féng méng, bù néng pì nì yě; jí qí dé zhè jí zhǐ gǒu zhī jiān yě, wēi xíng cè shì, zhèn dòng dào lì。 cǐ jīn gǔ fēi yǒu jiā jí ér bù róu yě, chǔ shì bú biàn, wèi zú yǐ chěng qí néng yě。 jīn chǔ hūn shàng luàn xiàng zhī jiān, ér yù wú bèi, xī kě dé yé? cǐ bǐ gān zhī xiàn xīn, zhēng yě fú!”

20.8  kǒng zǐ qióng yú chén、 cài zhī jiān, qī rì bù huǒ shí, zuǒ jù gǎo mù, yòu jī gǎo zhī, ér gē biāo shì zhī fēng。 yǒu qí jù ér wú qí shù, yǒu qí shēng ér wú gōng jué, mù shēng yǔ rén shēng, lí rán yǒu dàng yú rén zhī xīn。 yán huí duān gǒng xuán mù ér kuī zhī。 zhòng ní kǒng qí guǎng jǐ ér zào dà yě, ài jǐ ér zào āi yě, yuē:“ huí, wú shòu tiān sǔn yì, wú shòu rén yì nán。 wú shǐ ér fēi zú yě, rén yǔ tiān yī yě。 fú jīn zhī gē zhě, qí shuí hū?” huí yuē:“ gǎn wèn wú shòu tiān sǔn yì?” zhòng ní yuē:“ jī kě hán shǔ, qióng zhì bù xíng, tiān dì zhī xíng yě, yùn wù zhī xiè yě。 yán yǔ zhī xié shì zhī wèi yě。 wéi rén chén zhě, bù gǎn qù zhī。 zhí chén zhī dào yóu ruò shì, ér kuàng hū suǒ yǐ dài tiān hū?”“ hé wèi wú shòu rén yì nán?” zhòng ní yuē:“ shǐ yòng sì dá, jué lù bìng zhì ér bù qióng。 wù zhī suǒ lì, nǎi fēi jǐ yě。 wú mìng yǒu zài wài zhě yě。 jūn zǐ bù wéi dào, xián rén bù wéi qiè。 wú ruò qǔ zhī, hé zāi? gù yuē: niǎo mò zhì yú yì ér, mù zhī suǒ bù yí chǔ, bù jǐ shì; suī luò qí shí, qì zhī ér zǒu; qí wèi rén yě, ér xí zhū rén jiān shè jì cún yān ěr。”“ hé wèi wú shǐ ér fēi zú?” zhòng ní yuē:“ huà qí wàn wù, ér bù zhī qí shàn zhī zhě, yān zhī qí suǒ zhōng? yān zhī qí suǒ shǐ? zhèng ér dài zhī ér yǐ ěr。”“ hé wèi rén yǔ tiān yī yé?” zhòng ní yuē:“ yǒu rén, tiān yě。 yǒu tiān, yì tiān yě。 rén zhī bù néng yǒu tiān, xìng yě。 shèng rén yàn rán, tǐ shì ér zhōng yǐ。”

20.9  zhuāng zhōu yóu hū diāo líng zhī yě, dǔ yí yì què, zì nán fāng lái zhě, yì guǎng qī chǐ, mù dà yùn cùn, gǎn zhōu zhī sǎng, ér jí yú lì lín。 zhuāng zhōu yuē:“ cǐ hé niǎo zāi? yì yīn bú shì, mù dà bù dǔ!” qiān cháng jué bù, zhí tán ér liú zhī。 dǔ yì chán, fāng dé měi yīn ér wàng qí shēn。 táng láng zhí yì ér bó zhī, jiàn dé ér wàng qí xíng。 yì què cóng ér lì zhī, jiàn lì ér wàng qí zhēn。 zhuāng zhōu chù rán, yuē:“ yī! wù gù xiāng lèi, èr lèi xiāng zhào yě!” juān tán ér fǎn zǒu, yú rén zhú ér suì zhī。 zhuāng zhōu fǎn rù, sān yuè bù tíng。 lìn jū cóng ér wèn zhī:“ fū zǐ hé wèi qǐng jiān shèn bù tíng hū?” zhuāng zhōu yuē:“ wú shǒu xíng ér wàng shēn, guān yú zhuó shuǐ ér mí yú qīng yuān。 qiě wú wén zhū fū zǐ yuē:‘ rù qí sú, cóng qí sú。’ jīn wú yóu yú diāo líng ér wàng wú shēn; yì què gǎn wú sǎng, yóu yú lì lín ér wàng zhēn; lì lín yú rén yǐ wú wéi lù。 wú suǒ yǐ bù tíng yě。”

20.10  yáng zǐ zhī sòng, sù yú nì lǚ。 nì lǚ rén yǒu qiè èr rén, qí yì rén měi, qí yì rén è, è zhě guì ér měi zhě jiàn。 yáng zǐ wèn qí gù。 nì lǚ xiǎo zǐ duì yuē:“ qí měi zhě zì měi, wú bù zhī qí měi yě。 qí è zhě zì è, wú bù zhī qí è yě。” yáng zǐ yuē:“ dì zǐ jì zhī: xíng xián ér qù zì xián zhī xíng, ān wǎng ér bú ài zāi?”

zhuāng zǐ wài piān  tián zǐ fāng dì èr shí yī

21.1  tián zǐ fāng shì zuò yú wèi wén hóu, shuò chēng xī gōng。 wén hóu yuē:“ xī gōng, zǐ zhī shī yé?” zǐ fāng yuē:“ fēi yě, wú zé zhī lǐ rén yě。 chēng dào shuò dàng, gù wú zé chēng zhī。” wén hóu yuē:“ rán zé zǐ wú shī yé?” zǐ fāng yuē:“ yǒu。” yuē:“ zǐ zhī shī shuí yé?” zǐ fāng yuē:“ dōng guō shùn zǐ。” wén hóu yuē:“ rán zé fū zǐ hé gù wèi cháng chēng zhī?” zǐ fāng yuē:“ qí wéi rén yě zhēn, rén mào ér tiān xū, yuán ér bǎo zhēn, qīng ér róng wù。 wù wú dào, zhèng róng yǐ wù zhī, shǐ rén zhī yì yě xiāo。 wú zé hé zú yǐ chēng zhī!” zǐ fāng chū, wén hóu tǎng rán, zhōng rì bù yán。 zhào qián lì chén ér yù zhī yuē:“ yuǎn yǐ, quán dé zhī jūn zǐ! shǐ wú yǐ shèng zhì zhī yán, rén yì zhī xíng, wéi zhì yǐ。 wú wén zǐ fāng zhī shī, wú xíng xiè ér bú yù dòng, kǒu qián ér bú yù yán。 wú suǒ xué zhě, zhí tǔ gěng ěr! fú wèi zhēn wéi wǒ léi ěr!”

21.2  wēn bó xuě zǐ shì qí, shè yú lǔ。 lǔ rén yǒu qǐng jiàn zhī zhě, wēn bó xuě zǐ yuē:“ bù kě。 wú wén zhōng guó zhī jūn zǐ, míng hū lǐ yì ér lòu yú zhī rén xīn。 wú bú yù jiàn yě。” zhì yú qí, fǎn shè yú lǔ, shì rén yě yòu qǐng jiàn。 wēn bó xuě zǐ yuē:“ wǎng yě qí jiàn wǒ, jīn yě yòu qí jiàn wǒ, shì bì yǒu yǐ zhèn wǒ yě。” chū ér jiàn kè, rù ér tàn。 míng rì jiàn kè, yòu rù ér tàn。 qí pú yuē:“ měi jiàn zhī kè yě, bì rù ér tàn, hé yé?” yuē:“ wú gù gào zǐ yǐ:‘ zhōng guó zhī mín, míng hū lǐ yì ér lòu hū zhī rén xīn。’ xī zhī jiàn wǒ zhě, jìn tuì yì chéng guī、 yì chéng jǔ, cóng róng yí ruò lóng、 yí ruò hǔ, qí jiàn wǒ yě sì zǐ, qí dǎo wǒ yě sì fù。 shì yǐ tàn yě。” zhòng ní jiàn zhī ér bù yán。 zǐ lù yuē:“ wú zǐ yù jiàn wēn bó xuě zǐ, jiǔ yǐ。 jiàn zhī ér bù yán, hé yé?” zhòng ní yuē:“ ruò fú rén zhě, mù jī ér dào cún yǐ, yì bù kě yǐ róng shēng yǐ!”

21.3  yán yuān wèn yú zhòng ní yuē:“ fū zǐ bù yì bù, fū zǐ qū yì qū, fū zǐ chí yì chí, fū zǐ bēn yì jué chén ér huí chēng ruò hū hòu yǐ!” fū zǐ yuē:“ huí, hé wèi yé?” yuē:“ fū zǐ bù yì bù yě, fū zǐ yán, yì yán yě。 fū zǐ qū yì qū yě, fū zǐ biàn, yì biàn yě。 fū zǐ chí yì chí yě, fū zǐ yán dào, huí yì yán dào yě。 jí bēn yì jué chén ér huí chēng ruò hū hòu zhě, fū zǐ bù yán ér xìn, bú bì ér zhōu, wú qì ér mín tāo hū qián, ér bù zhī suǒ yǐ rán, ér yǐ yǐ。” zhòng ní yuē:“ wū! kě bù chá yú? fú āi mò dà yú xīn sǐ, ér rén sǐ yì cì zhī。 rì chū dōng fāng, ér rù yú xī jí, wàn wù mò bù bǐ fang。 yǒu mù yǒu zhǐ zhě, dài shì ér hòu chéng gōng, shì chū zé cún, shì rù zé wáng。 wàn wù yì rán, yǒu dài yě ér sǐ, yǒu dài yě ér shēng。 wú yí shòu qí chéng xíng, ér bú huà yǐ dài jìn, xiào wù ér dòng。 rì yè wú xì, ér bù zhī qí suǒ zhōng。 xūn rán qí chéng xíng, zhī mìng bù néng guī hū qí qián。 qiū yǐ shì rì cú。 wú zhōng shēn yǔ rǔ jiāo yí bì ér shī zhī, kě bù āi yú? rǔ dài zhuó hū wú suǒ yǐ zhuó yě。 bǐ yǐ jìn yǐ, ér rǔ qiú zhī yǐ wéi yǒu, shì qiú mǎ yú táng sì yě。 wú fú rǔ yě shèn wàng, rǔ fú wú yě yì shèn wàng。 suī rán, rǔ xī huàn yān? suī wàng hū gù wú, wú yǒu bú wàng zhě cún。”

21.4  kǒng zǐ xiàn lǎo dān, lǎo dān xīn mù, fāng jiāng pī fà ér gān, zhé rán sì fēi rén。 kǒng zǐ pián ér dài zhī, shǎo yān, xiàn yuē:“ qiū yě xuàn yú? qí xìn rán yú? xiàng zhě xiān shēng xíng tǐ jué ruò gǎo mù, sì yí wù lí rén ér lì yú dú yě。” lǎo dān yuē:“ wú yóu yú wù zhī chū。” kǒng zǐ yuē:“ hé wèi yé?” yuē:“ xīn kùn yān ér bù néng zhī, kǒu pì yān ér bù néng yán。 cháng wèi rǔ yì hū qí jiāng。 zhì yīn sù sù, zhì yáng hè hè。 sù sù chū hū tiān, hè hè fā hū dì, liǎng zhě jiāo tōng chéng hé, ér wù shēng yān。 huò wéi zhī jì, ér mò jiàn qí xíng; xiāo xi mǎn xū, yí huì yì míng, rì gǎi yuè huà, rì yǒu suǒ wéi, ér mò jiàn qí gōng; shēng yǒu suǒ hū méng, sǐ yǒu suǒ hū guī。 shǐ zhōng xiāng fǎn hū wú duān, ér mò zhī hū qí suǒ qióng。 fēi shì yě, qiě shú wéi zhī zōng?” kǒng zǐ yuē:“ qǐng wèn yóu shì?” lǎo dān yuē:“ fú dé shì, zhì měi zhì lè yě。 dé zhì měi ér yóu hū zhì lè, wèi zhī zhì rén。” kǒng zǐ yuē:“ yuàn wén qí fāng。” yuē:“ cǎo shí zhī shòu, bù jí yì sǒu; shuǐ shēng zhī chóng, bù jí yì shuǐ。 xíng xiǎo biàn ér bù shī qí dà cháng yě, xǐ nù āi lè bú rù yú xiōng cì。 fú tiān xià yě zhě, wàn wù zhī suǒ yī yě。 dé qí suǒ yī ér tóng yān, zé sì zhī bǎi tǐ jiāng wéi chén gòu, ér sǐ shēng zhōng shǐ jiāng wéi zhòu yè, ér mò zhī néng gǔ, ér kuàng dé sàng huò fú zhī suǒ jiè hū! qì lì zhě ruò qì ní tú, zhī shēn guì yú lì yě。 guì zài yú wǒ, ér bù shī yú biàn。 qiě wàn huà ér wèi shǐ yǒu jí yě, fú shú zú yǐ huàn xīn? yǐ wéi dào zhě jiě hū cǐ。” kǒng zǐ yuē:“ fū zǐ dé pèi tiān dì, ér yóu jiǎ zhì yán yǐ xiū xīn。 gǔ zhī jūn zǐ, shú néng tuō yān?” lǎo dān yuē:“ bù rán。 fú shuǐ zhī yú zhuó yě wú wéi, ér cái zì rán yǐ。 zhì rén zhī yú dé yě bù xiū, ér wù bù néng lí yān。 ruò tiān zhī zì gāo, dì zhī zì hòu, rì yuè zhī zì míng。 fú hé xiū yān?” kǒng zǐ chū, yǐ gào yán huí, yuē:“ qiū zhī yú dào yě, qí yóu xī jī yú? wēi fū zǐ zhī fā wú fù yě, wú bù zhī tiān dì zhī dà quán yě!”

21.5  zhuāng zǐ xiàn lǔ āi gōng, āi gōng yuē:“ lǔ duō rú shì, shǎo wéi xiān shēng fāng zhě。” zhuāng zǐ yuē:“ lǔ shǎo rú。” āi gōng yuē:“ jǔ lǔ guó ér rú fú, hé wèi shǎo hū?” zhuāng zǐ yuē:“ zhōu wén zhī:‘ rú zhě, guàn yuán guān zhě zhī tiān shí, lǚ gōu jù zhě zhī dì xíng, shòu pèi jué zhě shì zhì ér duàn。’ jūn zǐ yǒu qí dào zhě wèi bì wéi qí fú yě, wéi qí fú zhě wèi bì zhī qí dào yě。 gōng gù yǐ wéi bù rán, hé bù hào yú guó zhōng yuē:‘ wú cǐ dào ér wéi cǐ fú zhě, qí zuì sǐ。’” yú shì āi gōng hào zhī, wǔ rì ér lǔ guó wú gǎn rú fú zhě。 dú yǒu yí zhàng fū, rú fú ér lì hū gōng mén。 gōng jí zhào ér wèn yǐ guó shì, qiān zhuǎn wàn biàn ér bù qióng。 zhuāng zǐ yuē:“ yǐ lǔ guó ér rú zhě yì rén ěr, kě wèi duō hū?”

21.6  bǎi lǐ xī, jué lù bú rù yú xīn, gù fàn niú ér niú féi, shǐ qín mù gōng wàng qí jiàn, yǔ zhī zhèng yě。 yǒu yú shì, sǐ shēng bú rù yú xīn, gù zú yǐ dòng rén。

21.7  sòng yuán jūn jiāng huà tú, zhòng shǐ jiē zhì, shòu yī ér lì, shì bǐ hé mò, zài wài zhě bàn。 yǒu yì shǐ hòu zhì zhě, tǎn tǎn rán bù qū, shòu yī bú lì, yīn zhī shè。 gōng shǐ rén shì zhī, zé jiě yī, pán bó, luǒ。 jūn yuē:“ kě yǐ, shì zhēn huà zhě yě!”

21.8  wén wáng guān yú zāng, jiàn yí zhàng rén diào, ér qí diào mò diào。 fēi chí qí diào yǒu diào zhě yě, cháng diào yě。 wén wáng yù jǔ ér shòu zhī zhèng, ér kǒng dà chén fù xiōng zhī fú ān yě; yù zhōng ér shì zhī, ér bù rěn bǎi xìng zhī wú tiān yě。 yú shì dàn ér zhǔ zhī dà fū yuē:“ xī zhě guǎ rén mèng jiàn liáng rén, hēi sè ér rán, chéng bó mǎ ér piān zhū tí, hào yuē:‘ yù ér zhèng yú zāng zhàng rén, shù jī hū mín yǒu chōu hū!’” zhū dà fū cù rán yuē:“ xiān jūn wáng yě。” wén wáng yuē:“ rán zé bǔ zhī?” zhū dà fū yuē:“ xiān jūn zhī mìng, wáng qí wú tā, yòu hé bǔ yān?” suì yíng zāng zhàng rén ér shòu zhī zhèng。 diǎn fǎ wú gēng, piān lìng wú chū。 sān nián, wén wáng guān yú guó, zé liè shì huài zhí sàn qún, zhǎng guān zhě bù chéng dé, yǔ hú bù gǎn rù yú sì jìng。 liè shì huài zhí sàn qún, zé shàng tóng yě; zhǎng guān zhě bù chéng dé, zé tóng wù yě; yǔ hú bù gǎn rù yú sì jìng, zé zhū hóu wú èr xīn yě。 wén wáng yú shì yān yǐ wéi tài shī, běi miàn ér wèn yuē:“ zhèng kě yǐ jí tiān xià hū?” zāng zhàng rén mèi rán ér bú yìng, fàn rán ér cí, zhāo lìng ér yè dùn, zhōng shēn wú wén。 yán yuān wèn yú zhòng ní yuē:“ wén wáng qí yóu wèi yé? yòu hé yǐ mèng wéi hū?” zhòng ní yuē:“ mò, rǔ wú yán! fú wén wáng, jìn zhī yě, ér yòu hé lùn cì yān? bǐ zhí yǐ xún sī xū yě。”

21.9  liè yù kòu wèi bó hūn wú rén shè, yǐn zhī yíng guàn, cuò bēi shuǐ qí zhǒu shàng, fā zhī, shì shǐ fù tà, fāng shǐ fù yù。 dāng shì shí, yóu xiàng rén yě。 bó hūn wú rén yuē:“ shì shè zhī shè, fēi bú shè zhī shè yě。 cháng yǔ rǔ dēng gāo shān, lǚ wēi shí, lín bǎi rèn zhī yuān。 ruò néng shè hū?” yú shì wú rén suì dēng gāo shān, lǚ wēi shí, lín bǎi rèn zhī yuān, bèi qūn xún, zú èr fēn chuí zài wài, yī yù kòu ér jìn zhī。 yù kòu fú dì, hàn liú zhì zhǒng。 bó hūn wú rén yuē:“ fú zhì rén zhě, shàng kuī qīng tiān, xià qián huáng quán, huī chì bā jí, shén qì bú biàn。 jīn rǔ chù rán yǒu xún mù zhī zhì。 ěr yú zhōng yě, dài yǐ fú!”

21.10  jiān wú wèn yú sūn shū áo yuē:“ zǐ sān wéi lìng yǐn ér bù róng huá, sān qù zhī ér wú yōu sè。 wú shǐ yě yí zǐ, jīn shì zǐ zhī bí jiān xǔ xǔ rán。 zǐ zhī yòng xīn dú nài hé?” sūn shū áo yuē:“ wú hé yǐ guò rén zāi? wú yǐ qí lái, bù kě què yě; qí qù, bù kě zhǐ yě。 wú yǐ wéi dé shī zhī fēi wǒ yě, ér wú yōu sè ér yǐ yǐ。 wǒ hé yǐ guò rén zāi! qiě bù zhī qí zài bǐ hū? qí zài wǒ hū? qí zài bǐ yé, wú hū wǒ。 zài wǒ yé, wú hū bǐ。 fāng jiāng chóu chú, fāng jiāng sì gù, hé xiá zhì hū rén guì rén jiàn zāi?” zhòng ní wén zhī, yuē:“ gǔ zhī zhēn rén, zhì zhě bù dé shuì, měi rén bù dé làn, dào rén bù dé jié, fú xī、 huáng dì bù dé yǒu。 sǐ shēng yì dà yǐ, ér wú biàn hū jǐ, kuàng jué lù hū? ruò rán zhě, qí shén, jīng hū dà shān ér wú jiè, rù hū yuān quán ér bù rú, chǔ bēi xì ér bú bèi, chōng mǎn tiān dì。 jì yǐ wèi rén, jǐ yù yǒu。”

21.11  chǔ wáng yǔ fán jūn zuò, shǎo yān, chǔ wáng zuǒ yòu yuē fán wáng zhě sān。 fán jūn yuē:“ fán zhī wáng yě, bù zú yǐ sàng wú cún。 fú fán zhī wáng bù zú yǐ sàng wú cún, zé chǔ zhī cún bù zú yǐ cún cún。 yóu shì guān zhī, zé fán wèi shǐ wáng, ér chǔ wèi shǐ cún yě。”

zhuāng zǐ wài piān  zhī běi yóu dì èr shí èr

22.1  zhī běi yóu yú xuán shuǐ zhī shàng, dēng yǐn fèn zhī qiū, ér shì zāo wú wéi wèi yān。 zhī wèi wú wéi wèi yuē:“ yǔ yù yǒu wèn hū ruò: hé sī hé lǜ zé zhī dào? hé chǔ hé fú zé ān dào? hé cóng hé dào zé dé dào?” sān wèn ér wú wéi wèi bù dā yě。 fēi bù dā, bù zhī dā yě。 zhī bù dé wèn, fǎn yú bái shuǐ zhī nán, dēng hú què zhī shàng, ér dǔ kuáng qū yān。 zhī yǐ zhī yán yě wèn hū kuáng qū。 kuáng qū yuē:“ āi, yǔ zhī zhī, jiāng yù ruò。” zhōng yù yán ér wàng qí suǒ yù yán。 zhī bù dé wèn, fǎn yú dì gōng, xiàn huáng dì ér wèn yān。 huáng dì yuē:“ wú sī wú lǜ shǐ zhī dào, wú chǔ wú fú shǐ ān dào, wú cóng wú dào shǐ dé dào。” zhī wèn huáng dì yuē:“ wǒ yǔ ruò zhī zhī, bǐ yǔ bǐ bù zhī yě。 qí shú shì yé?” huáng dì yuē:“ bǐ wú wéi wèi zhēn shì yě, kuáng qū sì zhī, wǒ yǔ rǔ zhōng bú jìn yě。 fú zhī zhě bù yán, yán zhě bù zhī, gù shèng rén xíng bù yán zhī jiào。 dào bù kě zhì, dé bù kě zhì, rén kě wéi yě, yì kě kuī yě, lǐ xiāng wěi yě。 gù yuē:‘ shī dào ér hòu dé, shī dé ér hòu rén, shī rén ér hòu yì, shī yì ér hòu lǐ, lǐ zhě zhōng xìn zhī bó ér luàn zhī shǒu yě。’ gù yuē:‘ wéi dào zhě rì sǔn, sǔn zhī yòu sǔn zhī, yǐ zhì yú wú wéi。 wú wéi ér wú bù wéi yě。’ jīn yǐ wéi wù yě, yù fù guī gēn, bú yì nán hū! qí yì yě, qí wéi dà rén hū! shēng yě sǐ zhī tú, sǐ yě shēng zhī shǐ。 shú zhī qí jì? rén zhī shēng, qì zhī jù yě。 jù zé wéi shēng, sàn zé wéi sǐ。 ruò sǐ shēng wéi tú, wú yòu hé huàn? gù wàn wù yī yě。 shì qí suǒ měi zhě wéi shén qí, qí suǒ wù zhě wéi chòu fǔ。 chòu fǔ fù huà wéi shén qí, shén qí fù huà wéi chòu fǔ。 gù yuē: tōng tiān xià yí qì ěr。 shèng rén gù guì yī。” zhī wèi huáng dì yuē:“ wú wèn wú wéi wèi, wú wéi wèi bú yìng wǒ, fēi bù wǒ yìng, bù zhī yìng wǒ yě。 wú wèn kuáng qū, kuáng qū zhōng yù gào wǒ ér bù wǒ gào, fēi bù wǒ gào, zhōng yù gào ér wàng zhī yě。 jīn yǔ wèn hū ruò, ruò zhī zhī。 xī gù bú jìn?” huáng dì yuē:“ bǐ qí zhēn shì yě, yǐ qí bù zhī yě。 cǐ qí sì zhī yě, yǐ qí wàng zhī yě。 yǔ yǔ ruò, zhōng bú jìn yě, yǐ qí zhī zhī yě。” kuáng qū wén zhī, yǐ huáng dì wéi zhī yán。

22.2  tiān dì yǒu dà měi ér bù yán, sì shí yǒu míng fǎ ér bú yì, wàn wù yǒu chéng lǐ ér bù shuō。 shèng rén zhě, yuán tiān dì zhī měi, ér dá wàn wù zhī lǐ。 shì gù zhì rén wú wéi, dà shèng bú zuò, guān yú tiān dì zhī wèi yě。 jīn bǐ shén míng, zhì jīng yú! bǐ bǎi huà wù, yǐ sǐ shēng fāng yuán, mò zhī qí gēn yě。 biàn rán ér wàn wù, zì gǔ yǐ gù cún。 liù hé wéi jù, wèi lí qí nèi; qiū háo wéi xiǎo, dài zhī chéng tǐ; tiān xià mò bù chén fú, zhōng shēn bú gù; yīn yáng sì shí yùn xíng, gè dé qí xù; hūn rán ruò wáng ér cún, yóu rán bù xíng ér shén, wàn wù xù ér bù zhī。 cǐ zhī wèi běn gēn, kě yǐ guān yú tiān yǐ。

22.3  niè quē wèn dào hū pī yī, pī yī yuē:“ ruò zhèng rǔ xíng, yī rǔ shì, tiān hé jiāng zhì; shè rǔ zhī, yī rǔ duó, shén jiāng lái shè。 dé jiāng wéi rǔ měi, dào jiāng wéi rǔ jū。 rǔ tóng yān rú xīn shēng zhī dú, ér wú qiú qí gù。” yán wèi zú, niè quē shuì mèi。 pī yī dà yuè, xíng gē ér qù zhī, yuē:“ xíng ruò gǎo hái, xīn ruò sǐ huī, zhēn qí shí zhī, bù yǐ gù zì chí, mèi mèi huì huì, wú xīn ér bù kě yǔ móu。 bǐ hé rén zāi!”

22.4  shùn wèn hū chéng yuē:“ dào kě dé ér yǒu hū?” yuē:“ rǔ shēn fēi rǔ yǒu yě, rǔ hé dé yǒu fú dào?” shùn yuē:“ wú shēn fēi wú yǒu yě, shú yǒu zhī zāi?” yuē:“ shì tiān dì zhī wěi xíng yě。 shēng fēi rǔ yǒu, shì tiān dì zhī wěi hé yě。 xìng mìng fēi rǔ yǒu, shì tiān dì zhī wěi shùn yě。 sūn zǐ fēi rǔ yǒu, shì tiān dì zhī wěi tuì yě。 gù xíng bù zhī suǒ wǎng, chǔ bù zhī suǒ chí, shí bù zhī suǒ wèi。 tiān dì zhī qiáng yáng, qì yě, yòu hú kě dé ér yǒu yé?”

22.5  kǒng zǐ wèn yú lǎo dān yuē:“ jīn rì yàn xián, gǎn wèn zhì dào?” lǎo dān yuē:“ rǔ zhāi jiè, shū yuè ér xīn, zǎo xuě ér jīng shén, póu jī ér zhī。 fú dào, yǎo rán nán yán zāi! jiāng wèi rǔ yán qí yá lüè: fú zhāo zhāo shēng yú míng míng, yǒu lún shēng yú wú xíng, jīng shén shēng yú dào, xíng běn shēng yú jīng, ér wàn wù yǐ xíng xiāng shēng。 gù jiǔ qiào zhě tāi shēng, bā qiào zhě luǎn shēng。 qí lái wú jì, qí wǎng wú yá, wú mén wú fáng, sì dá zhī huáng huáng yě。 jiāo yú cǐ zhě, sì zhī qiáng, sī lǜ xún dá, ěr mù cōng míng, qí yòng xīn bù láo, qí yìng wù wú fāng。 tiān bù dé bù gāo, dì bù dé bù guǎng, rì yuè bù dé bù xíng, wàn wù bù dé bù chāng。 cǐ qí dào yú? qiě fú bó zhī bú bì zhī, biàn zhī bú bì huì, shèng rén yǐ duàn zhī yǐ。 ruò fú yì zhī ér bù jiā yì, sǔn zhī ér bù jiā sǔn zhě, shèng rén zhī suǒ bǎo yě。 yuān yuān hū qí ruò hǎi, wēi wēi hū qí zhōng zé fù shǐ yě, yùn liàng wàn wù ér bú kuì。 zé jūn zǐ zhī dào, bǐ qí wài yú? wàn wù jiē wǎng zī yān ér bú kuì。 cǐ qí dào yú?”

22.6  zhōng guó yǒu rén yān, fēi yīn fēi yáng, chǔ yú tiān dì zhī jiān, zhí qiě wéi rén, jiāng fǎn yú zōng。 zì běn guān zhī, shēng zhě, yīn yì wù yě, suī yǒu shòu yāo, xiāng qù jǐ hé? xū yú zhī shuō yě。 xī zú yǐ wéi yáo jié zhī shì fēi? guǒ luǒ yǒu lǐ, rén lún suī nán, suǒ yǐ xiāng chǐ。 shèng rén zāo zhī ér bù wéi, guò zhī ér bù shǒu。 tiáo ér yìng zhī, dé yě。 ǒu ér yìng zhī, dào yě。 dì zhī suǒ xīng, wáng zhī suǒ qǐ yě。 rén shēng tiān dì zhī jiān, ruò bái jū zhī guò xì, hū rán ér yǐ。 zhù rán bó rán, mò bù chū yān; yóu rán liáo rán, mò bú rù yān; yǐ huà ér shēng, yòu huà ér sǐ。 shēng wù āi zhī, rén lèi bēi zhī。 jiě qí tiān tāo, huī qí tiān zhì, fēn hū wǎn hū, hún pò jiāng wǎng, nǎi shēn cóng zhī, nǎi dà guī hū! bù xíng zhī xíng, xíng zhī bù xíng, shì rén zhī suǒ tóng zhī yě, fēi jiāng zhì zhī suǒ wù yě, cǐ zhòng rén zhī suǒ tóng lùn yě。 bǐ zhì zé bú lùn, lùn zé bú zhì。 míng xiàn wú zhí, biàn bú ruò mò。 dào bù kě wén, wén bú ruò sè。 cǐ zhī wèi dà dé。

22.7  dōng guō zǐ wèn yú zhuāng zǐ yuē:“ suǒ wèi dào, wū hū zài?” zhuāng zǐ yuē:“ wú suǒ bú zài。” dōng guō zǐ yuē:“ qī ér hòu kě。” zhuāng zǐ yuē:“ zài lóu yǐ。” yuē:“ hé qí xià yé?” yuē:“ zài tí bài。” yuē:“ hé qí yù xià yé?” yuē:“ zài wǎ pì。” yuē:“ hé qí yù shèn yé?” yuē:“ zài shǐ niào。” dōng guō zǐ bú yìng。 zhuāng zǐ yuē:“ fū zǐ zhī wèn yě, gù bù jí zhì。 zhèng huò zhī wèn yú jiān shì, lǚ xī yě, měi xià yù kuàng。 rǔ wéi mò bì, wú hū táo wù。 zhì dào ruò shì, dà yán yì rán。”

22.8  zhōu、 biàn、 xián, sān zhě yì míng tóng shí, qí zhǐ yī yě。 cháng xiāng yǔ yóu hū wú hé yǒu zhī gōng, tóng hé ér lùn, wú suǒ zhōng qióng hū! cháng xiāng yǔ wú wéi hū? dàn ér jìng hū? mò ér qīng hū? tiáo ér xián hū? liáo yǐ wú zhì, wú wǎng yān ér bù zhī qí suǒ zhì; qù ér lái, bù zhī qí suǒ zhǐ。 wú yǐ wǎng lái yān, ér bù zhī qí suǒ zhōng。 páng huáng hū píng hóng, dà zhī rù yān, ér bù zhī qí suǒ qióng。 wù wù zhě, yǔ wù wú jì。 ér wù yǒu jì zhě, suǒ wèi wù jì zhě yě。 bú jì zhī jì, jì zhī bú jì zhě yě, wèi yíng xū cuī shài。 bǐ wéi yíng xū fēi yíng xū, bǐ wéi cuī shài fēi cuī shài。 bǐ wéi běn mò fēi běn mò, bǐ wéi jī sàn fēi jī sàn yě。

22.9  ē hé gān yǔ shén nóng tóng xué yú lǎo lóng jí。 shén nóng yìn jī hé hù zhòu mián, ē hé gān rì zhōng zhā hù ér rù, yuē:“ lǎo lóng sǐ yǐ!” shén nóng yìn jī yōng zhàng ér qǐ, bó rán fàng zhàng ér xiào, yuē:“ tiān zhī yǔ pì lòu mán tuó, gù qì yǔ ér sǐ。 yǐ yǐ fú! zǐ wú suǒ fā zǐ zhī kuáng yán ér sǐ yǐ fú!” yǎn gāng diào wén zhī, yuē:“ fú tǐ dào zhě, tiān xià zhī jūn zǐ suǒ xì yān。 jīn yú dào, qiū háo zhī duān, wàn fēn wèi dé chǔ yī yān, ér yóu zhī cáng qí kuáng yán ér sǐ, yòu kuàng fú tǐ dào zhě hū! shì zhī wú xíng, tīng zhī wú shēng, yú rén zhī lùn zhě wèi zhī míng míng, suǒ yǐ lùn dào, ér fēi dào yě。”

22.10  yú shì tài qīng wèn hū wú qióng yuē:“ zǐ zhī dào hū?” wú qióng yuē:“ wú bù zhī。” yòu wèn hū wú wéi。 wú wéi yuē:“ wú zhī dào。” yuē:“ zǐ zhī zhī dào, yì yǒu shù hū?” yuē:“ yǒu。” yuē:“ qí shù ruò hé?” wú wéi yuē:“ wú zhī dào zhī kě yǐ guì, kě yǐ jiàn, kě yǐ yuē, kě yǐ sàn。 cǐ wú suǒ yǐ zhī dào zhī shù yě。” tài qīng yǐ zhī yán yě wèn hū wú shǐ, yuē:“ ruò shì, zé wú qióng zhī fú zhī, yǔ wú wéi zhī zhī, shú shì ér shú fēi hū?” wú shǐ yuē:“ bù zhī, shēn yǐ。 zhī zhī, qiǎn yǐ。 fú zhī, nèi yǐ。 zhī zhī, wài yǐ。” yú shì tài qīng yǎng ér tàn yuē:“ fú zhī nǎi zhī hū! zhī nǎi bù zhī hū! shú zhī bù zhī zhī zhī?” wú shǐ yuē:“ dào bù kě wén, wén ér fēi yě。 dào bù kě jiàn, jiàn ér fēi yě。 dào bù kě yán, yán ér fēi yě。 zhī xíng xíng zhī bù xíng hū, dào bù dāng míng。” wú shǐ yuē:“ yǒu wèn dào ér yìng zhī zhě, bù zhī dào yě。 suī wèn dào zhě, yì wèi wén dào。 dào wú wèn, wèn wú yìng。 wú wèn wèn zhī, shì wèn qióng yě; wú yìng yìng zhī, shì wú nèi yě。 yǐ wú nèi dài wèn qióng, ruò shì zhě, wài bù guān hū yǔ zhòu, nèi bù zhī hū tài chū, shì yǐ bú guò hū kūn lún, bù yóu hū tài xū。”

22.11  guāng yào wèn hū wú yǒu yuē:“ fū zǐ yǒu hū? qí wú yǒu hū?” guāng yào bù dé wèn, ér shú shì qí zhuàng mào, yǎo rán kōng rán, zhōng rì shì zhī ér bú jiàn, tīng zhī ér bù wén, bó zhī ér bù dé yě。 guāng yào yuē:“ zhì yǐ, qí shú néng zhì cǐ hū? yǔ néng yǒu wú yǐ, ér wèi néng wú wú yě。 jí wéi wú yǒu yǐ, hé cóng zhì cǐ zāi?”

22.12  dà mǎ zhī chuí gōu zhě, nián bā shí yǐ, ér bù shī háo máng。 dà mǎ yuē:“ zǐ qiǎo yú? yǒu dào yú?” yuē:“ chén yǒu shǒu yě。 chén zhī nián èr shí, ér hào chuí gōu, yú wù wú shì yě, fēi gōu wú chá yě。” shì yòng zhī zhě, jiǎ bú yòng zhě yě, yǐ cháng dé qí yòng。 ér kuàng hū wú bú yòng zhě hū? wù shú bù zī yān!

22.13  rǎn qiú wèn yú zhòng ní yuē:“ wèi yǒu tiān dì, kě zhī yé?” zhòng ní yuē:“ kě, gǔ yóu jīn yě。” rǎn qiú shī wèn ér tuì。 míng rì fù xiàn, yuē:“ xī zhě wú wèn:‘ wèi yǒu tiān dì kě zhī hū?’ fū zǐ yuē:‘ kě, gǔ yóu jīn yě。’ xī rì wú zhāo rán, jīn rì wú mèi rán。 gǎn wèn: hé wèi yě?” zhòng ní yuē:“ xī zhī zhāo rán yě, shén zhě xiān shòu zhī。 jīn zhī mèi rán yě, qiě yòu wèi bù shén zhě qiú yé? wú gǔ wú jīn, wú shǐ wú zhōng。 wèi yǒu zǐ sūn ér yǒu sūn zǐ, kě hū?” rǎn qiú wèi duì。 zhòng ní yuē:“ yǐ yǐ, mò yìng yǐ! bù yǐ shēng shēng sǐ, bù yǐ sǐ sǐ shēng。 sǐ shēng yǒu dài yé? jiē yǒu suǒ yì tǐ。 yǒu xiān tiān dì shēng zhě, wù yé? wù wù zhě fēi wù。 wù chū bù dé xiān wù yě, yóu qí yǒu wù yě。 yóu qí yǒu wù yě wú yǐ, shèng rén zhī ài rén yě zhōng wú yǐ zhě, yì nǎi qǔ yú shì zhě yě。”

22.14  yán yuān wèn hū zhòng ní yuē:“ huí cháng wén zhū fū zǐ yuē:‘ wú yǒu suǒ jiāng, wú yǒu suǒ yíng。’ huí gǎn wèn qí yóu?” zhòng ní yuē:“ gǔ zhī rén, wài huà ér nèi bú huà。 jīn zhī rén, nèi huà ér wài bú huà。 yǔ wù huà zhě, yī bú huà zhě yě。 ān huà? ān bú huà? ān yǔ zhī xiāng mí? bì yǔ zhī mò duō。 xī wéi shì zhī yòu, huáng dì zhī pǔ, yǒu yú shì zhī gōng, tāng、 wǔ zhī shì。 jūn zǐ zhī rén, ruò rú mò zhě shī, gù yǐ shì fēi xiāng jī yě, ér kuàng jīn zhī rén hū! shèng rén chǔ wù bù shāng wù。 bù shāng wù zhě, wù yì bù néng shāng yě。 wéi wú suǒ shāng zhě, wéi néng yǔ rén xiāng jiāng yíng。”

22.15  shān lín yú! gāo rǎng yú! shǐ wǒ xīn xīn rán ér lè yú! lè wèi bì yě, āi yòu jì zhī。 āi lè zhī lái, wú bù néng yù; qí qù, fú néng zhǐ。 bēi fú! shì rén zhí wéi wù nì lǚ ěr! fú zhī yù ér bù zhī suǒ bú yù, zhī néng néng ér bù néng suǒ bù néng。 wú zhī wú néng zhě, gù rén zhī suǒ bù miǎn yě。 fú wù miǎn hū rén zhī suǒ bù miǎn zhě, qǐ bú yì bēi zāi!

22.16  zhì yán qù yán, zhì wéi qù wéi。 qí zhī zhī suǒ zhī, zé qiǎn yǐ。

zhuāng zǐ wài piān  gēng sāng chǔ dì èr shí sān

23.1  lǎo dān zhī yì, yǒu gēng sāng chǔ zhě, piān dé lǎo dān zhī dào, yǐ běi jū wēi lěi zhī shān。 qí chén zhī huà rán zhì zhě qù zhī, qí qiè zhī qiè rán rén zhě yuǎn zhī, yōng zhǒng zhī yǔ jū, yǎng zhǎng zhī wéi shǐ。 jū sān nián, wēi lěi dà rǎng。

23.2  wēi lěi zhī mín xiāng yǔ yán yuē:“ gēng sāng zǐ zhī shǐ lái, wú xiǎn rán yì zhī。 jīn wú rì jì zhī ér bù zú, suì jì zhī ér yǒu yú。 shù jī qí shèng rén hū! zǐ hú bù xiāng yǔ shī ér zhù zhī, shè ér jì zhī hū?” gēng sāng zǐ wén zhī, nán miàn ér bú shì rán。 dì zǐ yì zhī。

23.3  gēng sāng zǐ yuē:“ dì zǐ hé yì yú yǔ? fú chūn qì fā ér bǎi cǎo shēng , zhèng dé qiū ér wàn shí chéng。 fú chūn yǔ qiū, qǐ wú dé ér rán zāi? tiān dào yǐ xíng yǐ。 wú wén: zhì rén shī jū huán dǔ zhī shì, ér bǎi xìng chāng kuáng bù zhī suǒ rú wǎng。 jīn yǐ wēi lěi zhī xì mín, ér qiè qiè yān yù zǔ dòu yǔ yú xián rén zhī jiān。 wǒ qí biāo zhī rén yé? wú shì yǐ bú shì yú lǎo dān zhī yán。”

23.4  dì zǐ yuē:“ bù rán。 fú xún cháng zhī gōu, jù yú wú suǒ xuán qí tǐ, ér ní qiū wéi zhī zhì; bù rèn zhī qiū líng, jù shòu wú suǒ yǐn qí qū, ér niè hú wéi zhī xiáng。 qiě fú zūn xián shòu néng, xiān shàn yǔ lì, zì gǔ yáo shùn yǐ rán, ér kuàng wēi lěi zhī mín hū! fū zǐ yì tīng yǐ!”

23.5  gēng sāng zǐ yuē:“ xiǎo zǐ lái! fū hán chē zhī shòu, jiè ér lí shān, zé bù miǎn yú wǎng gǔ zhī huàn。 tūn zhōu zhī yú, dàng ér shī shuǐ, zé yǐ néng kǔ zhī。 gù niǎo shòu bú yàn gāo, yú biē bú yàn shēn。 fú quán qí xíng shēng zhī rén, cáng qí shēn yě, bú yàn shēn miǎo ér yǐ yǐ! qiě fú èr zǐ zhě, yòu hé zú yǐ chēng yáng zāi! shì qí yú biàn yě, jiāng wàng záo yuán qiáng ér zhí péng hāo yě。 jiǎn fà ér zhì, shǔ mǐ ér chuī, qiè qiè hū, yòu hé zú yǐ jì shì zāi! jǔ xián zé mín xiāng yà, rèn zhì zé mín xiāng dào。 zhī shù wù zhě, bù zú yǐ hòu mín。 mín zhī yú lì shèn qín, zǐ yǒu shā fù, chén yǒu shā jūn, zhèng zhòu wéi dào, rì zhōng xué péi。 wú yù rǔ: dà luàn zhī běn, bì shēng yú yáo shùn zhī jiān, qí mò cún hū qiān shì zhī hòu。 qiān shì zhī hòu, qí bì yǒu rén yǔ rén xiāng shí zhě yě。”

23.6  nán róng chóu cù rán zhèng zuò yuē:“ ruò chóu zhī nián zhě yǐ zhǎng yǐ, jiāng wū hū tuō yè yǐ jí cǐ yán yé?” gēng sāng zǐ yuē:“ quán rǔ xíng, bào rǔ shēng, wú shǐ rǔ sī lǜ yíng yíng。 ruò cǐ sān nián, zé kě yǐ jí cǐ yán yě。” nán róng chóu yuē:“ mù zhī yǔ xíng, wú bù zhī qí yì yě, ér máng zhě bù néng zì jiàn; ěr zhī yǔ xíng, wú bù zhī qí yì yě, ér lóng zhě bù néng zì wén; xīn zhī yǔ xíng, wú bù zhī qí yì yě, ér kuáng zhě bù néng zì dé。 xíng zhī yǔ xíng, yì bì yǐ, ér wù huò jiàn zhī yé, yù xiāng qiú ér bù néng xiāng dé。 jīn wèi chóu yuē:‘ quán rǔ xíng, bào rǔ shēng, wù shǐ rǔ sī lǜ yíng yíng。’ chóu miǎn wén dào dá ěr yǐ!”

23.7  gēng sāng zǐ yuē:“ cí jìn yǐ。 yuē: bēn fēng bù néng huà huò shǔ, yuè jī bù néng fù hú luǎn。 lǔ jī gù néng yǐ。 jī zhī yǔ jī, qí dé fēi bù tóng yě, yǒu néng yǔ bù néng zhě, qí cái gù yǒu jù xiǎo yě。 jīn wú cái xiǎo, bù zú yǐ huà zǐ。 zǐ hú bù nán xiàn lǎo zǐ?”

23.8  nán róng chóu yíng liáng, qī rì qī yè, zhì lǎo zǐ zhī suǒ。 lǎo zǐ yuē:“ zǐ zì chǔ zhī suǒ lái hū?” nán róng chóu yuē:“ wéi。” lǎo zǐ yuē:“ zǐ hé yǔ rén xié lái zhī zhòng yě?” nán róng chóu jué rán gù qí hòu。 lǎo zǐ yuē:“ zǐ bù zhī wú suǒ wèi hū?” nán róng chóu fǔ ér cán, yǎng ér tàn, yuē:“ jīn zhě wú wàng wú dā, yīn shī wú wèn。” lǎo zǐ yuē:“ hé wèi yě?” nán róng chóu yuē:“ bú zhì hū, rén wèi wǒ zhū yú; zhì hū, fǎn chóu wǒ qū。 bù rén zé hài rén, rén zé fǎn chóu wǒ shēn。 bú yì zé shāng bǐ, yì zé fǎn chóu wǒ jǐ。 wǒ ān táo cǐ ér kě? cǐ sān yán zhě, chóu zhī suǒ huàn yě, yuàn yīn chǔ ér wèn zhī。” lǎo zǐ yuē:“ xiàng wú jiàn ruò méi jié zhī jiān, wú yīn yǐ dé rǔ yǐ。 jīn rǔ yòu yán, ér xìn zhī。 ruò guī guī rán, ruò sàng fù mǔ, jiē gān ér qiú zhū hǎi yě。 rǔ wáng rén zāi, wǎng wǎng hū! rǔ yù fǎn rǔ qíng xìng ér wú yóu rù, kě lián zāi!”

23.9  nán róng chóu qǐng rù jiù shè, zhào qí suǒ hào, qù qí suǒ wù, shí rì zì chóu, fù xiàn lǎo zǐ。 lǎo zǐ yuē:“ rǔ zì xǐ zhuó shú zāi, yù yù hū! rán ér qí zhōng jīn jīn hū yóu yǒu wù yě。 fú wài hù zhě, bù kě fán ér zhuō, jiāng nèi qián。 nèi hù zhě, bù kě móu ér zhuō, jiāng wài qián。 wài nèi hù zhě, dào dé bù néng chí, ér kuàng fǎng dào ér xíng zhě hū!” nán róng chóu yuē:“ lǐ rén yǒu bìng, lǐ rén wèn zhī, bìng zhě néng yán qí bìng, rán qí bìng bìng zhě, yóu wèi bìng yě。 ruò chóu zhī wén dà dào, pì yóu yǐn yào yǐ jiā bìng yě。 chóu yuàn wén wèi shēng zhī jīng ér yǐ yǐ。”

23.10  lǎo zǐ yuē:“ wèi shēng zhī jīng, néng bào yī hū? néng wù shī hū? néng wú bǔ shì ér zhī jí xiōng hū? néng zhǐ hū? néng yǐ hū? néng shě zhū rén ér qiú zhū jǐ hū? néng yōu rán hū? néng tóng rán hū? néng ér zǐ hū? ér zǐ zhōng rì háo ér bù yōu, hé zhī zhì yě; zhōng rì wò ér shǒu bú yì, gòng qí dé yě; zhōng rì shì ér mù bú shùn, piān bú zài wài yě; xíng bù zhī suǒ zhī, jū bù zhī suǒ wéi, yǔ wù wēi yí, ér tóng qí bō。 shì wèi shēng zhī jīng yǐ。”

23.11  nán róng chóu yuē:“ rán zé shì zhì rén zhī dé yǐ hū?” yuē:“ fēi yě, shì nǎi suǒ wèi bīng xiè dòng shì zhě。 fú zhì rén zhě, xiāng yǔ jiāo shí hū dì ér jiāo lè hū tiān, bù yǐ rén wù lì hài xiāng yīng, bù xiāng yǔ wéi guài, bù xiāng yǔ wéi móu, bù xiāng yǔ wéi shì, yōu rán ér wǎng, tóng rán ér lái。 shì wèi wèi shēng zhī jīng yǐ。”

23.12  yuē:“ rán zé shì zhì hū?” yuē:“ wèi yě。 wú gù gào rǔ yuē‘ néng ér zǐ hū’。 ér zǐ, dòng bù zhī suǒ wéi, xíng bù zhī suǒ zhī, shēn ruò gǎo mù zhī zhī, ér xīn ruò sǐ huī。 ruò shì zhě, huò yì bú zhì, fú yì bù lái。 huò fú wú yǒu, wū yǒu rén zāi yě?”

23.13  yǔ tài dìng zhě, fā hū tiān guāng。 fā hū tiān guāng zhě, rén jiàn qí rén。 rén yǒu xiū zhě, nǎi jīn yǒu héng。 yǒu héng zhě, rén shè zhī, tiān zhù zhī。 rén zhī suǒ shè, wèi zhī tiān mín。 tiān zhī suǒ zhù, wèi zhī tiān zǐ。 xué zhě, xué qí suǒ bù néng xué yě。 xíng zhě, xíng qí suǒ bù néng xíng yě。 biàn zhě, biàn qí suǒ bù néng biàn yě。 zhī zhǐ hū qí suǒ bù néng zhī, zhì yǐ。 ruò yǒu bù jí shì zhě, tiān jūn bài zhī。 bèi wù yǐ jiāng xíng, cáng bù yú yǐ shēng xīn, jìng zhōng yǐ dá bǐ。 ruò shì ér wàn è zhì zhě, jiē tiān yě, ér fēi rén yě, bù zú yǐ gǔ chéng, bù kě nà yú líng tái。 líng tái zhě, yǒu chí ér bù zhī qí suǒ chí, ér bù kě chí zhě yě。 bú jiàn qí chéng jǐ ér fā, měi fā ér bú dàng。 yè rù ér bù shě, měi gēng wéi shī。

23.14  wéi bú shàn hū xiǎn míng zhī zhōng zhě, rén dé ér zhū zhī。 wéi bú shàn hū yōu xián zhī zhōng zhě, guǐ dé ér zhū zhī。 míng hū rén, míng hū guǐ zhě, rán hòu néng dú xíng。 quàn nèi zhě, xíng hū wú míng; quàn wài zhě, zhì hū qī fèi。 xíng hū wú míng zhě, wéi yōng yǒu guāng。 zhì hū qī fèi zhě, wéi gǔ rén yě。 rén jiàn qí qí, yóu zhī kuí rán。 yǔ wù qióng zhě, wù rù yān。 yǔ wù qiě zhě, qí shēn zhī bù néng róng, yān néng róng rén? bù néng róng rén zhě wú qīn, wú qīn zhě jìn rén。 bīng mò cǎn yú zhì, mò yé wéi xià。 kòu mò dà yú yīn yáng, wú suǒ táo yú tiān dì zhī jiān。 fēi yīn yáng zéi zhī, xīn zé shǐ zhī yě。 dào tōng, qí fēn yě, qí chéng yě, huǐ yě。 suǒ wù hū fēn zhě, qí fēn yě yǐ bèi; suǒ yǐ wù hū bèi zhě, qí yǒu yǐ bèi。 gù chū ér bù fǎn, jiàn qí guǐ; chū ér dé shì, wèi dé sǐ; miè ér yǒu shí, guǐ zhī yī yě。 yǐ yǒu xíng zhě, xiàng wú xíng zhě, ér dìng yǐ。 chū wú běn, rù wú qiào。 yǒu shí ér wú hū chǔ, yǒu cháng ér wú hū běn biǎo。 yǒu suǒ chū ér wú qiào zhě, yǒu shí。 yǒu shí ér wú hū chǔ zhě, yǔ yě; yǒu cháng ér wú běn biǎo zhě, zhòu yě。 yǒu hū shēng, yǒu hū sǐ。 yǒu hū chū, yǒu hū rù。 rù chū ér wú jiàn qí xíng, shì wèi tiān mén。 tiān mén zhě, wú yǒu yě。 wàn wù chū hū wú yǒu。 yǒu bù néng yǐ yǒu wéi yǒu, bì chū hū wú yǒu。 ér wú yǒu yī wú yǒu, shèng rén cáng hū shì。

23.15  gǔ zhī rén, qí zhī yǒu suǒ zhì yǐ。 wū hū zhì? yǒu yǐ wéi wèi shǐ yǒu wù zhě, zhì yǐ, jìn yǐ, fú kě yǐ jiā yǐ。 qí cì yǐ wéi yǒu wù yǐ, jiāng yǐ shēng wéi sàng yě, yǐ sǐ wéi fǎn yě, shì yǐ fēn yǐ。 qí cì yuē: shǐ wú yǒu, jì ér yǒu shēng, shēng é ér sǐ。 yǐ wú yǒu wéi shǒu, yǐ shēng wéi tǐ, yǐ sǐ wéi kāo。 shú zhī yǒu wú sǐ shēng zhī yì shǒu zhě, wú yǔ zhī wéi yǒu。 shì sān zhě, suī yì, gōng zú yě。 zhāo、 jǐng yě zhù, dài yě; jiǎ shì yě zhù, fēng yě: fēi yī yě。

23.16  yǒu shēng, jiān yě, pī rán yuē yí shì。 cháng yán yí shì, fēi suǒ yán yě。 suī rán, bù kě zhī zhě yě。 là zhě zhī yǒu pí gāi, kě sàn ér bù kě sàn yě。 guān shì zhě, zhōu yú qǐn miào, yòu shì qí yàn yān。 wèi shì jǔ yí shì。 qǐng cháng yán yí shì: shì yǐ shēng wéi běn, yǐ zhī wéi shī, yīn yǐ chéng shì fēi; guǒ yǒu míng shí, yīn yǐ jǐ wéi zhì; shǐ rén yǐ wéi jǐ jié, yīn yǐ sǐ cháng jié。 ruò rán zhě, yǐ yòng wéi zhì, yǐ bú yòng wéi yú; yǐ chè wéi míng, yǐ qióng wéi rǔ。 yí shì, jīn zhī rén yě, shì tiáo yǔ xué jiū tóng yú tóng yě。

23.17  niǎn shì rén zhī zú, zé cí yǐ fàng ào, xiōng zé yǐ yǔ, dà qīn zé yǐ yǐ。 gù yuē: zhì lǐ yǒu bù rén。 zhì yì bú wù, zhì zhì bù móu, zhì rén wú qīn, zhì xìn bì jīn。

23.18  chè zhì zhī bó, jiě xīn zhī miù, qù dé zhī léi, dá dào zhī sè。 guì、 fù、 xiǎn、 yán、 míng、 lì, liù zhě bó zhì yě。 róng、 dòng、 sè、 lǐ、 qì、 yì, liù zhě miù xīn yě。 wù、 yù、 xǐ、 nù、 āi、 lè, liù zhě léi dé yě。 qù、 jiù、 qǔ、 yǔ、 zhī、 néng, liù zhě sè dào yě。 cǐ sì liù zhě bú dàng xiōng zhōng zé zhèng , zhèng zé jìng, jìng zé míng, míng zé xū, xū zé wú wéi ér wú bù wéi yě。 dào zhě dé zhī qīn yě, shēng zhě dé zhī guāng yě, xìng zhě shēng zhī zhì yě。 xìng zhī dòng wèi zhī wéi, wéi zhī wěi wèi zhī shī。 zhī zhě, jiē yě zhī zhě, mó yě。 zhī zhě zhī suǒ bù zhī, yóu nì yě。 dòng yǐ bù dé yǐ zhī wèi dé, dòng wú fēi wǒ zhī wèi zhì。 míng xiāng fǎn ér shí xiāng shùn yě。

23.19  yì gōng hū zhòng wēi, ér zhuō hū shǐ rén wú jǐ yù。 shèng rén gōng hū tiān ér zhuō hū rén。 fú gōng hū tiān ér liáng hū rén zhě, wéi quán rén néng zhī。 wéi chóng néng chóng, wéi chóng néng tiān。 quán rén wù tiān, wù rén zhī tiān, ér kuàng wú tiān hū rén hū! yí què shì yì, yì bì děi zhī, wēi yě。 yǐ tiān xià wéi zhī lóng, zé què wú suǒ táo。 shì gù tāng yǐ páo rén lóng yī yǐn, qín mù gōng yǐ wǔ yáng zhī pí lóng bǎi lǐ xī。 shì gù fēi yǐ qí suǒ hào lóng zhī ér kě dé zhě, wú yǒu yě。

23.20  jiè zhě yí huà, wài fēi yù yě。 xū mí dēng gāo ér bú jù, yí sǐ shēng yě。 fú fù xí bú kuì ér wàng rén。 wàng rén, yīn yǐ wéi tiān rén yǐ。 gù jìng zhī ér bù xǐ, wǔ zhī ér bú nù zhě, wéi tóng hū tiān hé zhě wéi rán。 chū nù bú nù, zé nù chū yú bú nù yǐ。 chū wéi wú wéi, zé wéi chū yú wú wéi yǐ。 yù jìng zé píng qì, yù shén zé shùn xīn。 yǒu wéi yě yù dàng, zé yuán yú bù dé yǐ。 bù dé yǐ zhī lèi, shèng rén zhī dào。

zhuāng zǐ zá piān  xú wú guǐ dì èr shí sì

24.1  xú wú guǐ yīn nǚ shāng xiàn wèi wǔ hóu, wǔ hóu láo zhī yuē:“ xiān shēng bìng yǐ, kǔ yú shān lín zhī láo, gù nǎi kěn xiàn yú guǎ rén。” xú wú guǐ yuē:“ wǒ zé láo yú jūn, jūn yǒu hé láo yú wǒ? jūn jiāng yíng shì yù, zhǎng hào wù, zé xìng mìng zhī qíng bìng yǐ。 jūn jiāng chù shì yù, qiān hào wù, zé ěr mù bìng yǐ。 wǒ jiāng láo jūn, jūn yǒu hé láo yú wǒ?” wǔ hóu chāo rán bú duì。 shǎo yān, xú wú guǐ yuē:“ cháng yù jūn, wú xiàng gǒu yě, xià zhī zhì, zhí bǎo ér zhǐ, shì lí dé yě; zhōng zhī zhì, ruò shì rì; shàng zhī zhì, ruò wáng qí yī。 wú xiàng gǒu, yòu bú ruò wú xiàng mǎ yě。 wú xiàng mǎ, zhí zhě zhòng shéng, qū zhě zhòng gōu, fāng zhě zhòng jǔ, yuán zhě zhòng guī。 shì guó mǎ yě, ér wèi ruò tiān xià mǎ yě。 tiān xià mǎ, yǒu chéng cái, ruò xù ruò shī, ruò sàng qí yī。 ruò shì zhě, chāo yì jué chén, bù zhī qí suǒ。” wǔ hóu dà yuè ér xiào。 xú wú guǐ chū, nǚ shāng yuē:“ xiān shēng dú hé yǐ shuō wú jūn hū? wú suǒ yǐ shuō wú jūn zhě, hèng shuō zhī zé yǐ《 shī》《 shū》《 lǐ》《 yuè》, zòng shuō zhī zé yǐ《 jīn bǎn》《 liù tāo》, fèng shì ér dà yǒu gōng zhě, bù kě wéi shù, ér wú jūn wèi cháng qǐ chǐ。 jīn xiān shēng hé yǐ shuō wú jūn, shǐ wú jūn yuè ruò cǐ hū?” xú wú guǐ yuē:“ wú zhí gào zhī wú xiàng gǒu mǎ ěr。” nǚ shāng yuē:“ ruò shì hū?” yuē:“ zǐ bù wén fú yuè zhī liú rén hū? qù guó shù rì, jiàn qí suǒ zhī ér xǐ; qù guó xún yuè, jiàn suǒ cháng jiàn yú guó zhōng zhě xǐ; jí jī nián yě, jiàn sì rén zhě ér xǐ yǐ。 bú yì qù rén zī jiǔ, sī rén zī shēn hū! fú táo xū kǒng zhě, lí diào zhǔ hū shēng yòu zhī jìng, liáng wèi qí kǒng, wén rén zú yīn kóng rán ér xǐ yǐ。 yòu kuàng hū kūn dì qīn qī zhī qǐng kài qí cè zhě hū? jiǔ yǐ fú, mò yǐ zhēn rén zhī yán qǐng kài wú jūn zhī cè hū!”

24.2  xú wú guǐ xiàn wǔ hóu, wǔ hóu yuē:“ xiān shēng jū shān lín, shí xù lì, yàn cōng jiǔ, yǐ bìn guǎ rén, jiǔ yǐ fú! jīn lǎo yé? qí yù gān jiǔ ròu zhī wèi yé? qí guǎ rén yì yǒu shè jì zhī fú yé?” xú wú guǐ yuē:“ wú guǐ shēng yú pín jiàn, wèi cháng gǎn yǐn shí jūn zhī jiǔ ròu, jiāng lái láo jūn yě。” jūn yuē:“ hé zāi? xī láo guǎ rén?” yuē:“ láo jūn zhī shén yǔ xíng。” wǔ hóu yuē:“ hé wèi yé?” xú wú guǐ yuē:“ tiān dì zhī yǎng yě yī, dēng gāo bù kě yǐ wéi cháng, jū xià bù kě yǐ wéi duǎn。 jūn dú wéi wàn shèng zhī zhǔ, yǐ kǔ yì guó zhī mín, yǐ yǎng ěr mù bí kǒu, fú shén zhě bú zì xǔ yě。 fú shén zhě, hào hé ér wù jiān。 fú jiān, bìng yě, gù láo zhī。 wéi jūn suǒ bìng zhī, hé yě?” wǔ hóu yuē:“ yù jiàn xiān shēng, jiǔ yǐ。 wú yù ài mín ér wèi yì yǎn bīng, qí kě hū?” xú wú guǐ yuē:“ bù kě。 ài mín, hài mín zhī shǐ yě。 wèi yì yǎn bīng, zào bīng zhī běn yě。 jūn zì cǐ wéi zhī, zé dài bù chéng。 fán chéng, měi è qì yě。 jūn suī wéi rén yì, jī qiě wěi zāi! xíng gù zào xíng, chéng gù yǒu fá, biàn gù wài zhàn。 jūn yì bì wú shèng hè liè yú lì qiáo zhī jiān, wú tú jì yú zī tán zhī gōng, wú cáng nì yú dé, wú yǐ qiǎo shèng rén, wú yǐ móu shèng rén, wú yǐ zhàn shèng rén。 fú shā rén zhī shì mín, jiān rén zhī tǔ dì, yǐ yǎng wú sī。 yǔ wú shén zhě, qí zhàn bù zhī shú shàn? shèng zhī wū hū zài? jūn ruò wù yǐ yǐ, xiū xiōng zhōng zhī chéng, yǐ yìng tiān dì zhī qíng, ér wù yīng。 fú mín sǐ yǐ tuō yǐ, jūn jiāng wū hū yòng fú yǎn bīng zāi?”

24.3  huáng dì jiāng xiàn dà wěi hū jù cí zhī shān, fāng míng wéi yù, chāng yǔ cān shèng , zhāng ruò、 xí péng qián mǎ, kūn hūn、 gǔ jī hòu chē, zhì yú xiāng chéng zhī yě, qī shèng jiē mí, wú suǒ wèn tú。 shì yù mù mǎ tóng zǐ, wèn tú yān, yuē:“ ruò zhī jù cí zhī shān hū?” yuē:“ rán。”“ ruò zhī dà wěi zhī suǒ cún hū?” yuē:“ rán。” huáng dì yuē:“ yì zāi xiǎo tóng! fēi tú zhī jù cí zhī shān, yòu zhī dà wěi zhī suǒ cún。 qǐng wèn wéi tiān xià?” xiǎo tóng yuē:“ fú wéi tiān xià zhě, yì ruò cǐ ér yǐ yǐ, yòu xī shì yān? yǔ shào ér zì yóu yú liù hé zhī nèi。 yǔ shì yǒu mào bìng, yǒu zhǎng zhě jiào yǔ yuē:‘ ruò chéng rì zhī chē, ér yóu yú xiāng chéng zhī yě。’ jīn yǔ bìng shǎo quán, yǔ yòu qiě fù yóu yú liù hé zhī wài。 fú wéi tiān xià, yì ruò cǐ ér yǐ, yǔ yòu xī shì yān?” huáng dì yuē:“ fú wéi tiān xià zhě, zé chéng fēi wú zǐ zhī shì。 suī rán, qǐng wèn wéi tiān xià?” xiǎo tóng cí。 huáng dì yòu wèn。 xiǎo tóng yuē:“ fú wéi tiān xià zhě, yì xī yǐ yì hū mù mǎ zhě zāi? yì qù qí hài mǎ zhě ér yǐ yǐ。” huáng dì zài bài qǐ shǒu, chēng tiān shī ér tuì。

24.4  zhì shì wú sī lǜ zhī biàn zé bú lè, biàn shì wú tán shuō zhī xù zé bú lè, chá shì wú líng suì zhī shì zé bú lè, jiē yòu yú wù zhě yě。 zhāo shì zhī shì xīng cháo, zhōng mín zhī shì róng guān, jīn lì zhī shì jīn nàn, yǒng gǎn zhī shì fèn huàn, bīng gé zhī shì lè zhàn, kū gǎo zhī shì sù míng, fǎ lǜ zhī shì guǎng zhì, lǐ jiào zhī shì jìng róng, rén yì zhī shì guì jì。 nóng fū wú cǎo lái zhī shì zé bú bì, shāng gǔ wú shì jǐng zhī shì zé bú bì。 shù rén yǒu dàn mù zhī yè zé quàn, bǎi gōng yǒu qì xiè zhī qiǎo zé zhuàng。 qián cái bù jī zé tān zhě yōu, quán shì bù yóu zé kuā zhě bēi, shì wù zhī tú lè biàn。 zāo shí yǒu suǒ yòng, bù néng wú wéi yě。 cǐ jiē shùn bì yú suì, bú wù yú yì zhě yě。 chí qí xíng xìng, qián zhī wàn wù, zhōng shēn bù fǎn。 bēi fú!

24.5  zhuāng zǐ yuē:“ shè zhě fēi qián qī ér zhòng, wèi zhī shàn shè。 tiān xià jiē yì yě, kě hū?” huì zǐ yuē:“ kě。” zhuāng zǐ yuē:“ tiān xià fēi yǒu gōng shì yě, ér gè shì qí suǒ shì。 tiān xià jiē yáo yě, kě hū?” huì zǐ yuē:“ kě。” zhuāng zǐ yuē:“ rán zé rú、 mò、 yáng、 bǐng sì, yǔ fū zǐ wéi wǔ, guǒ shú shì yé? huò zhě ruò lǔ jù zhě yé? qí dì zǐ yuē:‘ wǒ dé fū zǐ zhī dào yǐ, wú néng dōng cuàn dǐng ér xià zào bīng yǐ。’ lǔ jù yuē:‘ shì zhí yǐ yáng zhào yáng, yǐ yīn zhào yīn, fēi wú suǒ wèi dào yě。 wú shì zǐ hū wú dào。’ yú shì wèi zhī tiáo sè, fèi yī yú táng, fèi yī yú shì, gǔ gōng gōng dòng, gǔ jué jué dòng, yīn lǜ tóng yǐ。 fú huò gǎi diào, yì xián yú wǔ yīn wú dàng yě, gǔ zhī, èr shí wǔ xián jiē dòng, wèi shǐ yì yú shēng, ér yīn zhī jūn yǐ。 qiě ruò shì zhě yé?” huì zǐ yuē:“ jīn fú rú、 mò、 yáng、 bǐng, qiě fāng yǔ wǒ yǐ biàn, xiāng fú yǐ cí, xiāng zhèn yǐ shēng, ér wèi shǐ wú fēi yě, zé xī ruò yǐ?” zhuāng zǐ yuē:“ qí rén zhí zǐ yú sòng zhě, qí mìng hūn yě bù yǐ wán, qí qiú xíng zhōng yě yǐ shù fù, qí qiú táng zǐ yě ér wèi shǐ chū yù, yǒu yí lèi yǐ。 fú chǔ rén jì ér zhí hūn zhě, yè bàn yú wú rén zhī shí, ér yǔ zhōu rén dòu, wèi shǐ lí yú cén, ér zú yǐ zào yú yuàn yě。”

24.6  zhuāng zǐ sòng zàng, guò huì zǐ zhī mù, gù wèi cóng zhě yuē:“ yǐng rén è màn qí bí duān ruò yíng yì, shǐ jiàng shí zhuó zhī。 jiàng shí yùn jīn chéng fēng, tīng ér zhuó zhī, jìn è ér bí bù shāng, yǐng rén lì bù shī róng。 sòng yuán jūn wén zhī, zhào jiàng shí yuē:‘ cháng shì wèi guǎ rén wéi zhī。’ jiàng shí yuē:‘ chén zé cháng néng zhuó zhī。 suī rán, chén zhī zhì sǐ jiǔ yǐ。’ zì fū zǐ zhī sǐ yě, wú wú yǐ wéi zhì yǐ, wú wú yǔ yán zhī yǐ。”

24.7  guǎn zhòng yǒu bìng, huán gōng wèn zhī yuē:“ zhòng fù zhī bìng, bìng yǐ, kě bú wèi yún zhì yú dà bìng, zé guǎ rén wū hū zhǔ guó ér kě?” guǎn zhòng yuē:“ gōng shuí yù yǔ?” gōng yuē:“ bào shū yá。” yuē:“ bù kě。 qí wéi rén jié lián, shàn shì yě。 qí yú bù jǐ ruò zhě, bú bì zhī; yòu yì wén rén zhī guò, zhōng shēn bú wàng。 shǐ zhī zhì guó, shàng qiě gōu hū jūn, xià qiě nì hū mín。 qí dé zuì yú jūn yě, jiāng fú jiǔ yǐ。” gōng yuē:“ rán zé shú kě?” duì yuē:“ wù yǐ, zé xí péng kě。 qí wéi rén yě, shàng wàng ér xià pàn, kuì bú ruò huáng dì, ér āi bù jǐ ruò zhě。 yǐ dé fēn rén wèi zhī shèng, yǐ cái fēn rén wèi zhī xián。 yǐ xián lín rén, wèi yǒu dé rén zhě yě。 yǐ xián xià rén, wèi yǒu bù dé rén zhě yě。 qí yú guó, yǒu bù wén yě; qí yú jiā, yǒu bú jiàn yě。 wù yǐ, zé xí péng kě。”

24.8  wú wáng fú yú jiāng, dēng hū jū zhī shān。 zhòng jū jiàn zhī, xún rán qì ér zǒu, táo yú shēn zhēn。 yǒu yì jū yān, wēi yí jué zhuā, xiàn qiǎo hū wáng。 wáng shè zhī, mǐn jǐ bó jié shǐ。 wáng mìng xiàng zhě cù shè zhī, jū zhí sǐ。 wáng gù wèi qí yǒu yán bù yí yuē:“ zhī jū yě, fá qí qiǎo, shì qí biàn, yǐ ào yǔ, yǐ zhì cǐ jí yě。 jiè zhī zāi! jiē hū, wú yǐ rǔ sè jiāo rén zāi!” yán bù yí guī, ér shī dǒng wú, yǐ chú qí sè, qù lè cí xiǎn, sān nián ér guó rén chēng zhī。

24.9  nán bó zǐ qí yìn jī ér zuò, yǎng tiān ér xū。 yán chéng zǐ rù xiàn, yuē:“ fú wù zhī yóu yě, xíng gù kě shǐ ruò gǎo hái, xīn gù kě shǐ ruò sǐ huī hū?” yuē:“ wú cháng jū shān xué zhī kǒu yǐ, dāng shì shí yě, tián hé yì dǔ wǒ, ér qí guó zhī zhòng sān hè zhī。 wǒ bì xiān zhī, bǐ gù zhī zhī。 wǒ bì mài zhī, bǐ gù yù zhī。 ruò wǒ ér bù yǒu zhī, bǐ wū dé ér zhī zhī? ruò wǒ ér bú mài zhī, bǐ wū dé ér yù zhī? jiē hū zāi, bēi rén zhī zì sàng zhě! wú yòu bēi fú bēi rén zhě! wú yòu bēi fú bēi rén zhī bēi zhě! qí hòu ér rì yuǎn yǐ!”

24.10  zhòng ní zhī chǔ, chǔ wáng shāng zhī, sūn shū áo zhí jué ér lì, shì nán yí liáo shòu jiǔ ér jì, yuē:“ gǔ zhī rén hū, yú cǐ yán yǐ!” yuē:“ qiū yě wén bù yán zhī yán yǐ, wèi zhī cháng yán, yú cǐ hū yán zhī。 shì nán yí liáo nòng wán, ér liǎng jiā zhī nàn xiè。 sūn shū áo gān qǐn bǐng yǔ, ér yǐng rén tóu bīng。 qiū yuàn yǒu huì sān chǐ。” bǐ zhī wèi bú dào zhī dào, cǐ zhī wèi bù yán zhī biàn。 gù dé zǒng hū dào zhī suǒ yī, ér yán xiū hū zhī zhī suǒ bù zhī, zhì yǐ。 dào zhī suǒ yī zhě, dé bù néng tóng yě。 zhī zhī suǒ bù néng zhī zhě, biàn bù néng jǔ yě。 míng ruò rú mò, ér xiōng yǐ。 gù hǎi bù cí dōng liú, dà zhī zhì yě。 shèng rén bìng bāo tiān dì, zé jí tiān xià, ér bù zhī qí shuí shì。 shì gù shēng wú jué, sǐ wú shì, shí bú jù, míng bú lì。 cǐ zhī wèi dà rén。 gǒu bù yǐ shàn fèi wéi liáng, rén bù yǐ shàn yán wéi xián, ér kuàng wéi dà hū! fú wéi dà bù zú yǐ wéi dà, ér kuàng wéi dé hū! fú dà bèi yǐ, mò ruò tiān dì。 rán xī qiú yān ér dà bèi yǐ? zhī dà bèi zhě, wú qiú, wú shī, wú qì, bù yǐ wù yì jǐ yě。 fǎn jǐ ér bù qióng, xún gǔ ér bù mó, dà rén zhī chéng。

24.11  zǐ qí yǒu bā zǐ, chén zhū qián, zhào jiǔ fāng yīn, yuē:“ wèi wǒ xiàng wú zǐ, shú wéi xiáng?” jiǔ fāng yīn yuē:“ kǔn yě wéi xiáng。” zǐ qí jué rán xǐ yuē:“ xī ruò?” yuē:“ kǔn yě, jiāng yǔ guó jūn tóng shí, yǐ zhōng qí shēn。” zǐ qí suǒ rán chū tì, yuē:“ wú zǐ hé wèi yǐ zhì yú shì jí yě?” jiǔ fāng yīn yuē:“ fú yǔ guó jūn tóng shí, zé jí sān zú, ér kuàng fù mǔ hū! jīn fū zǐ wén zhī ér qì, shì yù fú yě。 zǐ zé xiáng yǐ, fù zé bù xiáng。” zǐ qí yuē:“ yīn, rǔ hé zú yǐ shí zhī! ér kǔn xiáng yé? jìn yú jiǔ ròu rù yú bí kǒu yǐ, ér hé zú yǐ zhī qí suǒ zì lái? wú wèi cháng wéi mù ér zāng shēng yú ào, wèi cháng hào tián ér chún shēng yú yǎo。 ruò wù guài, hé yé? wú suǒ yǔ wú zǐ yóu zhě, yóu yú tiān dì。 wú yǔ zhī jiāo lè yú tiān, wú yǔ zhī jiāo shí yú dì。 wú bù yǔ zhī wéi shì, bù yǔ zhī wéi móu, bù yǔ zhī wéi guài。 wú yǔ zhī chéng tiān dì zhī chéng, ér bù yǐ wù yǔ zhī xiāng yīng。 wú yǔ zhī yì wēi yí, ér bù yǔ zhī wéi shì suǒ yí。 jīn yě rán yǒu shì sú zhī cháng yān。 fán yǒu guài zhēng zhě, bì yǒu guài xíng。 dài hū, fēi wǒ yǔ wú zǐ zhī zuì, jǐ tiān yǔ zhī yě! wú shì yǐ qì yě。” wú jǐ hé, ér shǐ kǔn zhī yú yān, dào dé zhī yú dào。 quán ér yù zhī zé nán, bú ruò yuè zhī zé yì。 yú shì hū yuè ér yù zhī yú qí, shì dāng qú gōng zhī shù, shēn ròu shí zhě zhōng。

24.12  niè quē yù xǔ yóu, yuē:“ zǐ jiāng xī zhī?” yuē:“ jiāng táo yáo。” yuē:“ xī wèi yé?” yuē:“ fú yáo, xù xù rán rén, wú kǒng qí wéi tiān xià xiào。 hòu shì qí rén yǔ rén xiāng shí yú? fú mín, bù nán jù yě, ài zhī zé qīn, lì zhī zé zhì, yù zhī zé quàn, zhì qí suǒ wù zé sàn。 ài lì chū hū rén yì, juān rén yì zhě guǎ, lì rén yì zhě zhòng。 fú rén yì zhī xíng, wéi qiě wú chéng, qiě jiǎ fú qín tān zhě qì。 shì yǐ yì rén zhī duàn zhì lì tiān xià, pì zhī yóu yí miè yě。 fú yáo zhī xián rén zhī lì tiān xià yě, ér bù zhī qí zéi tiān xià yě。 fú wéi wài hū xián zhě zhī zhī yǐ。”

24.13  yǒu nuǎn shū zhě, yǒu rú xū zhě, yǒu juǎn lóu zhě。 suǒ wèi nuǎn shū zhě, xué yī xiān shēng zhī yán, zé nuǎn nuǎn shū shū, ér sī zì yuè yě, zì yǐ wéi zú yǐ, ér wèi zhī wèi shǐ yǒu wù yě, shì yǐ wèi nuǎn shū zhě yě。 rú xū zhě, shǐ shī shì yě, zé shū liè, zì yǐ wéi guǎng gōng dà yòu, kuí tí qū wēi, rǔ jiān gǔ jiǎo, zì yǐ wéi ān shì lì chù, bù zhī tú zhě zhī yí dàn gǔ bì、 bù cǎo、 cāo yān huǒ, ér jǐ yǔ shǐ jù jiāo yě。 cǐ yǐ yù jìn, cǐ yǐ yù tuì, cǐ qí suǒ wèi rú xū zhě yě。 juǎn lóu zhě, shùn yě。 yáng ròu bú mù yǐ, yǐ mù yáng ròu, yáng ròu shān yě。 shùn yǒu shān xíng, bǎi xìng yuè zhī, gù sān xǐ chéng dū, zhì dèng zhī xū, ér shí yǒu wàn jiā。 yáo wén shùn zhī xián, jǔ zhī tóng tǔ zhī dì, yuē:“ jì dé qí lái zhī zé。” shùn jǔ hū tóng tǔ zhī dì, nián chǐ zhǎng yǐ, cōng míng shuāi yǐ, ér bù dé xiū guī, suǒ wèi juǎn lóu zhě yě。 shì yǐ shén rén wù zhòng zhì, zhòng zhì zé bú bì, bú bì zé bú lì yě。 gù wú suǒ shèn qīn, wú suǒ shèn shū, bào dé yàng hé, yǐ shùn tiān xià。 cǐ wèi zhēn rén。

24.14  yú yǐ qì zhì, yú yú dé jì, yú yáng qì yì。 yǐ mù shì mù, yǐ ěr tīng ěr, yǐ xīn fù xīn。 ruò rán zhě, qí píng yě shéng, qí biàn yě xún。 gǔ zhī zhēn rén, yǐ tiān dài zhī, bù yǐ rén rù tiān。 gǔ zhī zhēn rén, dé zhī yě shēng, shī zhī yě sǐ, dé zhī yě sǐ, shī zhī yě shēng。 yào yě, qí shí jǐn yě, jié gěng yě, jī yōng yě, shǐ líng yě, shì shí wéi dì zhě yě, hé kě shēng yán?

24.15  gōu jiàn yě, yǐ jiǎ dùn sān qiān, qī yú kuài jī。 wéi zhǒng yě néng zhī wáng zhī suǒ yǐ cún, wéi zhǒng yě bù zhī qí shēn zhī suǒ yǐ chóu。 gù yuē: chī mù yǒu suǒ shì, hè jìng yǒu suǒ jié, jiě zhī yě bēi。 gù yuē: fēng zhī guò, hé yě yǒu sǔn yān。 rì zhī guò, hé yě yǒu sǔn yān。 qǐng zhǐ fēng yǔ rì, xiāng yǔ shǒu hé, ér hé yǐ wéi wèi shǐ qí yīng yě, shì yuán ér wǎng zhě yě。 gù shuǐ zhī shǒu tǔ yě shěn, yǐng zhī shǒu rén yě shěn, wù zhī shǒu wù yě shěn。 gù mù zhī yú míng yě dài, ěr zhī yú cōng yě dài, xīn zhī yú xùn yě dài。 fán néng, qí yú fǔ yě dài。 dài zhī chéng yě bù jǐ gǎi, huò zhī zhǎng yě zī cuì。 qí fǎn yě yuán gōng, qí guǒ yě dài jiǔ。 ér rén yǐ wéi jǐ bǎo, bú yì bēi hū! gù yǒu wáng guó, lù mín wú yǐ, bù zhī wèn shì yě。 gù zú zhī yú dì yě jiàn, suī jiàn, shì qí suǒ bù niǎn, ér hòu shàn bó yě。 rén zhī zhī yě shǎo, suī shǎo, shì qí suǒ bù zhī, ér hòu zhī tiān zhī suǒ wèi yě。

24.16  zhī dà yī, zhī dà yīn, zhī dà mù, zhī dà jūn, zhī dà fāng, zhī dà xìn, zhī dà dìng, zhì yǐ。 dà yī tòng zhī, dà yīn jiě zhī, dà mù shì zhī, dà jūn yuán zhī, dà fāng tǐ zhī, dà xìn jī zhī, dà dìng chí zhī。 jìn yǒu tiān, xún yǒu zhào, míng yǒu shū, shǐ yǒu bǐ。 zé qí jiě zhī yě, sì bù jiě zhī zhě; qí zhī zhī yě, sì bù zhī zhī yě, bù zhī ér hòu zhī zhī; qí wèn zhī yě, bù kě yǐ yǒu yá, ér bù kě yǐ wú yá。 jí gǔ yǒu shí, gǔ jīn bú dài, ér bù kě yǐ kuī, zé kě bú wèi yǒu dà yáng què hū? hé bú yì wèn shì yǐ, xī huò rán wéi? yǐ bú huò jiě huò, fù yú bú huò, shì shàng dà bú huò。

zhuāng zǐ zá piān  zé yáng dì èr shí wǔ

25.1  zé yáng yóu yú chǔ, yí jié yán zhī yú wáng。 wáng wèi zhī jiàn, yí jié guī。 péng yáng jiàn wáng guǒ, yuē:“ fū zǐ hé bù tán wǒ yú wáng?” wáng guǒ yuē:“ wǒ bú ruò gōng yuè xiū。” péng yáng yuē:“ gōng yuè xiū, xī wéi zhě yé?” yuē:“ dōng zé cè biē yú jiāng, xià zé xiū hū shān fán。 yǒu guò ér wèn zhě, yuē:‘ cǐ yǔ zhái yě。’ fú yí jié yǐ bù néng, ér kuàng wǒ hū! wú yòu bú ruò yí jié。 fú yí jié zhī wéi rén yě, wú dé ér yǒu zhì, bú zì xǔ, yǐ zhī shén qí jiāo, gù diān míng hū fù guì zhī dì, fēi xiāng zhù yǐ dé, xiāng zhù xiāo yě。 fú dòng zhě jiǎ yī yú chūn, yē zhě fǎn dōng hū lěng fēng。 fú chǔ wáng zhī wéi rén yě, xíng zūn ér yán, qí yú zuì yě, wú shè rú hǔ。 fēi fú nìng rén、 zhèng dé, qí shú néng náo yān? gù shèng rén, qí qióng yě, shǐ jiā rén wàng qí pín; qí dá yě, shǐ wáng gōng wàng jué lù ér huà bēi; qí yú wù yě, yǔ zhī wéi yú yǐ; qí yú rén yě, lè wù zhī tōng, ér bǎo jǐ yān。 gù huò bù yán ér yìn rén yǐ hé, yǔ rén bìng lì ér shǐ rén huà。 fù zǐ zhī yí, bǐ jí hū guī jū, ér yì xián qí suǒ shī。 qí yú rén xīn zhě, ruò shì qí yuǎn yě, gù yuē‘ dài gōng yuè xiū’。”

25.2  shèng rén dá chóu móu, zhōu jìn yì tǐ yǐ, ér bù zhī qí rán, xìng yě。 fù mìng yáo zuò, ér yǐ tiān wéi shī, rén zé cóng ér mìng zhī yě。 yōu hū zhī, ér suǒ xíng héng wú jī shí, qí yǒu zhǐ yě, ruò zhī hé? shēng ér měi zhě, rén yǔ zhī jiàn, bú gào zé bù zhī qí měi yú rén yě; ruò zhī zhī, ruò bù zhī zhī, ruò wén zhī, ruò bù wén zhī, qí kě xǐ yě zhōng wú yǐ, rén zhī hào zhī yì wú yǐ, xìng yě。 shèng rén zhī ài rén yě, rén yǔ zhī míng, bú gào zé bù zhī qí ài rén yě; ruò zhī zhī, ruò bù zhī zhī, ruò wén zhī, ruò bù wén zhī, qí ài rén yě zhōng wú yǐ, rén zhī ān zhī yì wú yǐ, xìng yě。 jiù guó jiù dū, wàng zhī chàng rán。 suī shǐ qiū líng cǎo mù zhī mín, rù zhī zhě shí jiǔ, yóu zhī chàng rán, kuàng jiàn jiàn wén wén zhě yě, yǐ shí rèn zhī tái xuán zhòng xián zhě yě! rǎn xiàng shì dé qí huán zhōng yǐ suí chéng, yǔ wù wú zhōng wú shǐ, wú jī wú shí。 rì yǔ wù huà zhě, yī bú huà zhě yě, hé cháng shě zhī? fú shī tiān ér bù dé shī tiān, yǔ wù jiē xùn, qí yǐ wéi shì yě, ruò zhī hé? fú shèng rén, wèi shǐ yǒu tiān, wèi shǐ yǒu rén, wèi shǐ yǒu shǐ, wèi shǐ yǒu wù, yǔ shì xié xíng ér bú tì, suǒ xíng zhī bèi ér bú xù, qí hé zhī yě, ruò zhī hé? tāng dé qí sī yù, mén yǐn dēng héng, wèi zhī fù zhī, cóng shī ér bú yòu, dé qí suí chéng, wèi zhī sī qí míng。 zhī míng、 yíng fǎ, dé qí liǎng jiàn, zhòng ní zhī jìn lǜ, wèi zhī fù zhī。 róng chéng shì yuē:“ chú rì wú suì, wú nèi wú wài。”

25.3  wèi yíng yǔ tián hóu yuē, tián hóu bèi zhī, wèi yíng nù, jiāng shǐ rén cì zhī。 xī shǒu wén ér chǐ zhī, yuē:“ jūn wéi wàn shèng zhī jūn yě, ér yǐ pǐ fū cóng chóu。 yǎn qǐng shòu jiǎ èr shí wàn, wèi jūn gōng zhī, lǔ qí rén mín, xì qí niú mǎ, shǐ qí jūn nèi rè fā yú bèi, rán hòu bá qí guó, jì yě chū zǒu, rán hòu chì qí bèi, zhé qí jí。” jì zǐ wén ér chǐ zhī, yuē:“ zhù shí rèn zhī chéng , chéng zhě jì shí rèn yǐ, zé yòu huài zhī。 cǐ xū mí zhī suǒ kǔ yě。 jīn bīng bù qǐ qī nián yǐ。 cǐ wáng zhī jī yě。 yǎn, luàn rén, bù kě tīng yě。” huà zǐ wén ér chǒu zhī, yuē:“ shàn yán fá qí zhě, luàn rén yě。 shàn yán wù fá zhě, yì luàn rén yě。 wèi‘ fá zhī yǔ bù fá, luàn rén yě’ zhě, yòu luàn rén yě。” jūn yuē:“ rán zé ruò hé?” yuē:“ jūn qiú qí dào ér yǐ yǐ。” huì zǐ wén zhī, ér jiàn dài jìn rén。 dài jìn rén yuē:“ yǒu suǒ wèi wō zhě, jūn zhī zhī hū?” yuē:“ rán。”“ yǒu guó yú wō zhī zuǒ jiǎo zhě yuē chù shì, yǒu guó yú wō zhī yòu jiǎo zhě yuē mán shì, shí xiāng yǔ zhēng dì ér zhàn, fú shī shù wàn, zhú běi, xún yǒu wǔ rì ér hòu fǎn。” jūn yuē:“ yī, qí xū yán yú?” yuē:“ chén qǐng wèi jūn shí zhī。 jūn yǐ yì zài sì fāng shàng xià, yǒu qióng hū?” jūn yuē:“ wú qióng。” yuē:“ zhī yóu xīn yú wú qióng, ér fǎn zài tōng dá zhī guó, ruò cún ruò wáng hū?” jūn yuē:“ rán。” yuē:“ tōng dá zhī zhōng yǒu wèi, yú wèi zhōng yǒu liáng, yú liáng zhōng yǒu wáng, wáng yǔ mán shì yǒu biàn hū?” jūn yuē:“ wú biàn。” kè chū, ér jūn chǎng rán ruò yǒu wáng yě。 kè chū, huì zǐ xiàn。 jūn yuē:“ kè, dà rén yě, shèng rén bù zú yǐ dāng zhī。” huì zǐ yuē:“ fú chuī guǎn yě, yóu yǒu xiāo yě。 chuī jiàn shǒu zhě, chuò ér yǐ yǐ。 yáo shùn, rén zhī suǒ yù yě。 dào yáo shùn yú dài jìn rén zhī qián, pì yóu yí chuò yě。”

25.4  kǒng zǐ zhī chǔ, shè yú yǐ qiū zhī jiāng。 qí lín yǒu fū qī chén qiè dēng jí zhě。 zǐ lù yuē:“ shì zǒng zǒng, hé wéi zhě yé?” zhòng ní yuē:“ shì shèng rén pú yě。 shì zì mái yú mín, zì cáng yú pàn, qí shēng xiāo, qí zhì wú qióng, qí kǒu suī yán, qí xīn wèi cháng yán, fāng qiě yǔ shì wéi, ér xīn bú xiè yǔ zhī jù。 shì lù chén zhě yě。 shì qí shì nán yí liáo yé?” zǐ lù qǐng wǎng zhào zhī。 kǒng zǐ yuē:“ yǐ yǐ! bǐ zhī qiū zhī zhù yú jǐ yě, zhī qiū zhī shì chǔ yě, yǐ qiū wéi bì shǐ chǔ wáng zhī zhào jǐ yě, bǐ qiě yǐ qiū wéi nìng rén yě。 fú ruò rán zhě, qí yú nìng rén yě, xiū wén qí yán, ér kuàng qīn jiàn qí shēn hū! ér hé yǐ wéi cún?” zǐ lù wǎng shì zhī, qí shì xū yǐ。

25.5  cháng wú fēng rén wèn zǐ láo yuē:“ jūn wéi zhèng yān, wù lǔ mǎng; zhì mín yān, wù miè liè。 xī yǔ wéi hé, gēng ér lǔ mǎng zhī, zé qí shí yì lǔ mǎng ér bào yǔ; yún ér miè liè zhī, qí shí yì miè liè ér bào yǔ。 yǔ lái nián biàn qí, shēn qí gēng ér shú yōu zhī, qí hé fán yǐ zī, yǔ zhōng nián yàn sūn。” zhuāng zǐ wén zhī, yuē:“ jīn rén zhī zhì qí xíng, lǐ qí xīn, duō yǒu sì fēng rén zhī suǒ wèi: dùn qí tiān, lí qí xìng, miè qí qíng, wáng qí shén, yǐ zhòng wéi wěi。 gù lǔ mǎng qí xìng zhě, yù wù zhī niè, wéi xìng huán wěi, jiān jiā shǐ méng, yǐ fú wú xíng, xún zhuó wú xìng。 bìng kuì lòu fā, bù zé suǒ chū, biāo jū、 jiè yōng、 nèi rè、 sōu gāo shì yě。”

25.6  bǎi jǔ xué yú lǎo dān, yuē:“ qǐng zhī tiān xià yóu。” lǎo dān yuē:“ yǐ yǐ! tiān xià yóu shì yě。” yòu qǐng zhī。 lǎo dān yuē:“ rǔ jiāng hé shǐ?” yuē:“ shǐ yú qí。” zhì qí, jiàn gū rén yān, tuī ér qiǎng zhī, jiě cháo fú ér mù zhī, háo tiān ér kū zhī, yuē:“ zǐ hū zǐ hū! tiān xià yǒu dà zāi, zǐ dú xiān lí zhī! yuē:‘ mò wéi dào, mò wéi shā rén。 róng rǔ lì, rán hòu dǔ suǒ bìng。 huò cái jù, rán hòu dǔ suǒ zhēng。’ jīn lì rén zhī suǒ bìng, jù rén zhī suǒ zhēng , qióng kùn rén zhī shēn, shǐ wú xiū shí, yù wú zhì cǐ, dé hū? gǔ zhī jūn rén zhě, yǐ dé wéi zài mín, yǐ shī wéi zài jǐ, yǐ zhèng wéi zài mín, yǐ wǎng wéi zài jǐ, gù yì xíng yǒu shī qí xíng zhě, tuì ér zì zé。 jīn zé bù rán, nì wéi wù ér yú bù shí, dà wéi nán ér zuì bù gǎn, zhòng wéi rèn ér fá bù shēng, yuǎn qí tú ér zhū bú zhì。 mín zhì lì jié, zé yǐ wěi jì zhī。 rì chū duō wěi, shì mín ān qǔ bù wěi? fú lì bù zú zé wěi, zhì bù zú zé qī, cái bù zú zé dào。 dào qiè zhī xíng, yú shuí zé ér kě hū?”

25.7  qú bó yù, xíng nián liù shí, ér liù shí huà, wèi cháng bù shǐ yú shì zhī, ér zú qū zhī yǐ fēi yě。 wèi zhī jīn zhī suǒ wèi shì zhī, fēi wǔ shí jiǔ fēi yě? wàn wù yǒu hū shēng, ér mò jiàn qí gēn; yǒu hū chū, ér mò jiàn qí mén。 rén jiē zūn qí zhī zhī suǒ zhī, ér mò zhī shì qí zhī zhī suǒ bù zhī ér hòu zhī, kě bú wèi dà yí hū? yǐ hū yǐ hū, qiě wú suǒ táo。 cǐ suǒ wèi rán yú, rán hū?

25.8  zhòng ní wèn yú tài shǐ dà tāo、 bó cháng jiǎn、 xī wéi, yuē:“ fú wèi líng gōng, yǐn jiǔ chén lè, bù tīng guó jiā zhī zhèng; tián liè bì yì, bú yìng zhū hóu zhī jì。 qí suǒ yǐ wéi líng gōng zhě, hé yé?” dà tāo yuē:“ shì yīn shì yě。” bó cháng jiǎn yuē:“ fú líng gōng yǒu qī sān rén, tóng jiàn ér yù。 shǐ qiū fèng yù ér jìn suǒ, bó bì ér fú yì。 qí màn, ruò bǐ zhī shèn yě; jiàn xián rén, ruò cǐ qí sù yě。 shì qí suǒ yǐ wéi líng gōng yě。” xī wéi yuē:“ fú líng gōng yě sǐ, bǔ zàng yú gù mù, bù jí; bǔ zàng yú shā qiū, ér jí。 jué zhī shù rèn, dé shí guǒ yān, xǐ ér shì zhī, yǒu míng yān, yuē:‘ bù píng qí zǐ, líng gōng duó ér mái zhī。’ fú líng gōng zhī wéi líng yě, jiǔ yǐ。 zhī èr rén, hé zú yǐ shí zhī?”

25.9  shào zhī wèn yú tài gōng tiáo yuē:“ hé wèi qiū lǐ zhī yán?” tài gōng tiáo yuē:“ qiū lǐ zhě, hé shí xìng bǎi míng, ér yǐ wéi fēng sú yě。 hé yì yǐ wéi tóng, sàn tóng yǐ wéi yì。 jīn zhǐ mǎ zhī bǎi tǐ ér bù dé mǎ, ér mǎ xì yú qián zhě, lì qí bǎi tǐ, ér wèi zhī mǎ yě。 shì gù qiū shān jī bēi ér wéi gāo, jiāng hé hé shuǐ ér wéi dà, dà rén hé bìng ér wéi gōng。 shì yǐ zì wài rù zhě, yǒu zhǔ ér bù zhí; yóu zhōng chū zhě, yǒu zhèng ér bú jù。 sì shí shū qì, tiān bú cì, gù suì chéng。 wǔ guān shū zhí, jūn bù sī, gù guó zhì。 wén wǔ, dà rén bú cì, gù dé bèi。 wàn wù shū lǐ, dào bù sī, gù wú míng。 wú míng gù wú wéi, wú wéi ér wú bù wéi。 shí yǒu zhōng shǐ, shì yǒu biàn huà。 huò fú chún chún, zhì yǒu suǒ fú zhě, ér yǒu suǒ yí。 zì xùn shū miàn, yǒu suǒ zhèng zhě, yǒu suǒ chā。 bǐ yú dà zé, bǎi cái jiē dù; guān hū dà shān, mù shí tóng shàn。 cǐ zhī wèi qiū lǐ zhī yán。”

25.10  shào zhī yuē:“ rán zé wèi zhī dào, zú hū?” tài gōng tiáo yuē:“ bù rán。 jīn jì wù zhī shù, bù zhǐ yú wàn, ér qī yuē wàn wù zhě, yǐ shù zhī duō zhě, hào ér dú zhī yě。 shì gù, tiān dì zhě, xíng zhī dà zhě yě; yīn yáng zhě, qì zhī dà zhě yě; dào zhě, wéi zhī gōng。 yīn qí dà, yǐ hào ér dú zhī, zé kě yě。 yǐ yǒu zhī yǐ, nǎi jiāng dé bì zāi? zé ruò yǐ sī biàn, pì yóu gǒu mǎ, qí bù jí, yuǎn yǐ。”

25.11  shào zhī yuē:“ sì fāng zhī nèi, liù hé zhī lǐ, wàn wù zhī suǒ shēng, wū qǐ?” tài gōng tiáo yuē:“ yīn yáng xiāng zhào, xiāng gài xiāng zhì; sì shí xiāng dài, xiāng shēng xiāng shā; yù wù qù jiù, yú shì qiáo qǐ; cí xióng piàn hé, yú shì yōng yǒu; ān wēi xiāng yì, huò fú xiàng shēng; huǎn jí xiāng mó, jù sàn yǐ chéng。 cǐ míng shí zhī kě jì, jīng zhī kě zhì yě。 suí xù zhī xiāng lǐ, qiáo yùn zhī xiāng shǐ, qióng zé fǎn, zhōng zé shǐ。 cǐ wù zhī suǒ yǒu, yán zhī suǒ jìn, zhī zhī suǒ zhì, jí wù ér yǐ。 dǔ dào zhī rén, bù suí qí suǒ fèi, bù yuán qí suǒ qǐ。 cǐ yì zhī suǒ zhǐ。”

25.12  shào zhī yuē:“ jì zhēn zhī‘ mò wéi’, jiē zǐ zhī‘ huò shǐ’, èr jiā zhī yì, shú zhèng yú qí qíng, shú biàn yú qí lǐ?” tài gōng tiáo yuē:“ jī míng gǒu fèi, shì rén zhī suǒ zhī。 suī yǒu dà zhī, bù néng yǐ yán dú qí suǒ zì huà, yòu bù néng yǐ yì qí suǒ jiāng wéi。 sī ér xī zhī, jīng zhì yú wú lún, dà zhì yú bù kě wéi。 huò zhī shǐ, mò zhī wéi, wèi miǎn yú wù, ér zhōng yǐ wéi guò。 huò shǐ zé shí, mò wéi zé xū。 yǒu míng yǒu shí, shì wù zhī jū。 wú míng wú shí, zài wù zhī xū。 kě yán kě yì, yán ér yù shū。 wèi shēng bù kě jì, yǐ sǐ bù kě cú。 sǐ shēng fēi yuǎn yě, lǐ bù kě dǔ。 huò zhī shǐ, mò zhī wéi, yí zhī suǒ jiǎ。 wú guān zhī běn, qí wǎng wú qióng。 wú qiú zhī mò, qí lái wú zhǐ。 wú qióng、 wú zhǐ, yán zhī wú yě, yǔ wù tóng lǐ。 huò shǐ、 mò wéi, yán zhī běn yě, yǔ wù zhōng shǐ。 dào bù kě yǒu, yǒu bù kě wú。 dào zhī wéi míng, suǒ jiǎ ér xíng。 huò shǐ、 mò wéi, zài wù yì qū, fú hú wéi yú dà fāng? yán ér zú, zé zhōng rì yán ér jìn dào。 yán ér bù zú, zé zhōng rì yán ér jìn wù。 dào, wù zhī jí, yán mò bù zú yǐ zài。 fēi yán fēi mò, yì yǒu suǒ jí。”

zhuāng zǐ zá piān  wài wù dì èr shí liù

26.1  wài wù bù kě bì, gù lóng féng zhū, bǐ gān lù, jī zǐ kuáng, è lái sǐ, jié zhòu wáng。 rén zhǔ mò bú yù qí chén zhī zhōng, ér zhōng wèi bì xìn, gù wǔ yún liú yú jiāng, cháng hóng sǐ yú shǔ, cáng qí xuè sān nián ér huà wéi bì。 rén qīn mò bú yù qí zǐ zhī xiào, ér xiào wèi bì ài, gù xiào jǐ yōu ér zēng shēn bēi。 mù yǔ mù xiāng mó zé rán, jīn yǔ huǒ xiāng shǒu zé liú。 yīn yáng cuò xíng, zé tiān dì dà gāi。 yú shì hū yǒu léi yǒu tíng, shuǐ zhōng yǒu huǒ, nǎi fén dà huái。 yǒu shèn yōu, liǎng xiàn ér wú suǒ táo, chén dūn bù dé chéng, xīn ruò xuán yú tiān dì zhī jiān, wèi mǐn chén zhūn, lì hài xiāng mó, shēng huǒ shèn duō。 zhòng rén fén hé, yuè gù bù shēng huǒ, yú shì hū yǒu tuǐ rán ér dào jìn。

26.2  zhuāng zhōu jiā pín, gù wǎng tè sù yú jiān hé hóu。 jiān hé hóu yuē:“ nuò。 wǒ jiāng dé yì jīn, jiāng dài zǐ sān bǎi jīn。 kě hū?” zhuāng zhōu fèn rán zuò sè, yuē:“ zhōu zuó lái, yǒu zhōng dào ér hū zhě。 zhōu gù shì chē zhé zhōng, yǒu fù yú yān。 zhōu wèn zhī yuē:‘ fù yú lái, zǐ hé wéi zhě yé?’ duì yuē:‘ wǒ, dōng hǎi zhī bō chén yě。 jūn qǐ yǒu dǒu shēng zhī shuǐ ér huó wǒ zāi?’ zhōu yuē:‘ nuò。 wǒ qiě nán yóu wú、 yuè zhī wáng, jī xī jiāng zhī shuǐ ér yíng zǐ。 kě hū?’ fù yú fèn rán zuò sè, yuē:‘ wú shī wǒ cháng yǔ, wǒ wú suǒ chǔ。 wú dé dǒu shēng zhī shuǐ rán huó ěr。 jūn nǎi yán cǐ, zēng bù rú zǎo suǒ wǒ yú kū yú zhī sì!’”

26.3  rén gōng zǐ wéi dà gōu jù zī, wǔ shí jiè yǐ wéi ěr, dūn hū kuài jī, tóu gān dōng hǎi, dàn dàn ér diào, jī nián bù dé yú。 yǐ ér dà yú shí zhī, qiān jù gōu, xiàn mò ér xià wù, yáng ér fèn qí, bái bō ruò shān, hǎi shuǐ zhèn dàng, shēng móu guǐ shén, dàn hè qiān lǐ。 rén gōng zǐ dé ruò yú, lí ér xī zhī, zì zhé hé yǐ dōng, cāng wú yǐ běi, mò bú yàn ruò yú zhě。 yǐ ér hòu shì quán cái fěng shuō zhī tú, jiē jīng ér xiāng gào yě。 fú jiē gān léi, qū guàn dú, shǒu ní fù, qí yú dé dà yú, nán yǐ。 shì xiǎo shuō, yǐ gān xuán lìng, qí yú dà dá, yì yuǎn yǐ。 shì yǐ wèi cháng wén rén shì zhī fēng sú, qí bù kě yǔ jīng yú shì, yì yuǎn yǐ。

26.4  rú yǐ《 shī》《 lǐ》 fā zhǒng。 dà rú lú chuán yuē:“ dōng fāng zuò yǐ, shì zhī hé ruò?” xiǎo rú yuē:“ wèi jiě qún rú, kǒu zhōng yǒu zhū。《 shī》 gù yǒu zhī, yuē:‘ qīng qīng zhī mài, shēng yú líng bēi。 shēng bú bù shī, sǐ hé hán zhū wéi?’”“ jiē qí bìn, yè qí huì, rú yǐ jīn chuí kòng qí yí, xú bié qí jiá, wú shāng kǒu zhōng zhū。”

26.5  lǎo lái zǐ zhī dì zǐ chū xīn, yù zhòng ní, fǎn yǐ gào, yuē:“ yǒu rén yú bǐ, xiū shàng ér cù xià, mò lóu ér hòu ěr, shì ruò yíng sì hǎi。 bù zhī qí shuí shì zhī zǐ?” lǎo lái zǐ yuē:“ shì qiū yě。 zhào ér lái。” zhòng ní zhì。 yuē:“ qiū, qù rǔ gōng jīn, yǔ rǔ róng zhì。 sī wéi jūn zǐ yǐ。” zhòng ní yī ér tuì, cù rán gǎi róng, ér wèn yuē:“ yè kě dé jìn hū?” lǎo lái zǐ yuē:“ fú bù rěn yí shì zhī shāng, ér ào wàn shì zhī huàn, yì gù jù yé? wú qí lüè fú jí yé? huì yǐ huān wéi, ào zhōng shēn zhī chǒu, zhōng mín zhī xíng jìn yān ěr。 xiāng yǐn yǐ míng, xiāng jié yǐ yǐn。 yǔ qí yù yáo ér fēi jié, bù rú liǎng wàng ér bì qí suǒ yù。 fǎn wú fēi shāng yě, dòng wú fēi xié yě。 shèng rén chóu chú yǐ xīng shì, yǐ měi chéng gōng。 nài hé zāi qí zài yān zhōng jīn ěr!”

26.6  sòng yuán jūn yè mèng zhàng fū pī fà kuī ē mén, yuē:“ yǔ zì zǎi lù zhī yuān, yǔ wèi qīng jiāng shǐ hé bó zhī suǒ。 yú zhě yú jū dé yǔ。” yuán jūn jiào, shǐ rén zhān zhī, yuē:“ cǐ shén guī yě。” jūn yuē:“ yú zhě yǒu yú jū hū?” zuǒ yòu yuē:“ yǒu。” jūn yuē:“ lìng yú jū huì cháo。” míng rì, yú jū cháo。 jūn yuē:“ yú hé dé?” duì yuē:“ jū zhī wǎng, dé bái guī yān, qí yuán wǔ chǐ。” jūn yuē:“ xiàn ruò zhī guī。” guī zhì, jūn zài yù shā zhī, zài yù huó zhī, xīn yí, bǔ zhī, yuē:“ shā guī yǐ bǔ, jí。” nǎi kū guī, qī shí èr zuān ér wú yí cè。 zhòng ní yuē:“ shén guī néng xiàn mèng yú yuán jūn, ér bù néng bì yú jū zhī wǎng, zhī néng qī shí èr zuān ér wú yí cè, bù néng bì kū cháng zhī huàn。 rú shì, zé zhī yǒu suǒ bù zhī, ér shén yǒu suǒ bù jí yě。” suī yǒu zhì zhī, wàn rén móu zhī。 yú bú wèi wǎng, ér wèi tí hú。 qù xiǎo zhī, ér dà zhī míng。 qù shàn, ér zì shàn yǐ。 yīng ér shēng wú suǒ shī ér néng yán, yǔ néng yán zhě chǔ yě。

26.7  huì zǐ wèi zhuāng zǐ yuē:“ zǐ yán wú yòng。” zhuāng zǐ yuē:“ zhī wú yòng, ér shǐ kě yǔ yán yòng yǐ。 fú dì fēi bù guǎng qiě dà yě, rén zhī suǒ yòng, róng zú ěr。 rán zé cè zú ér diàn zhī zhì huáng quán, rén shàng yǒu yòng hū?” huì zǐ yuē:“ wú yòng。” zhuāng zǐ yuē:“ rán zé wú yòng zhī wéi yòng yě, yì míng yǐ。”

26.8  zhuāng zǐ yuē:“ rén yǒu néng yóu, qiě dé bù yóu hū? rén ér bù néng yóu, qiě dé yóu hū? fú liú dùn zhī zhì, jué jué zhī xíng, yī, qí fēi zhì zhī hòu dé zhī rèn yú? fù zhuì ér bù fǎn, huǒ chí ér bú gù。 suī xiāng yǔ wéi jūn chén, shí yě, yì shì ér wú yǐ xiāng jiàn。 gù yuē: zhì rén bù liú xíng yān。 fú zūn gǔ ér bēi jīn, xué zhě zhī liú yě。 qiě yǐ xī wéi shì zhī liú, guān jīn zhī shì, fú shú néng bù bō? wéi zhì rén, nǎi néng yóu yú shì ér bú pì, shùn rén ér bù shī jǐ。 bǐ jiào bù xué, chéng yì bù bǐ。 mù chè wéi míng, ěr chè wéi cōng, bí chè wéi shān, kǒu chè wéi gān, xīn chè wéi zhì, zhì chè wéi dé。 fán dào, bú yù yōng, yōng zé gěng, gěng ér bù zhǐ zé chèn, chèn zé zhòng hài shēng。 wù zhī yǒu zhī zhě, shì xī, qí bù yīn, fēi tiān zhī zuì, tiān zhī chuān zhī, rì yè wú jiàng, rén zé gù sè qí dòu。 bāo yǒu zhòng làng, xīn yǒu tiān yóu。 shì wú kōng xū, zé fù gū bó xī。 xīn wú tiān yóu, zé liù záo xiāng rǎng。 dà lín qiū shān zhī shàn yú rén yě, yì shén zhě bù shēng。 dé yì hū míng, míng yì hū pù。 móu jī hū xián, zhì chū hū zhēng。 chái shēng hū shǒu。 guān shì guǒ hū zhòng yí。 chūn yǔ rì shí, cǎo mù nǔ shēng, yáo nòu yú shì hū shǐ xiū, cǎo mù zhī dǎo zhí zhě guò bàn, ér bù zhī qí rán。 jìng rán kě yǐ bǔ bìng, zì miè kě yǐ xiū lǎo, níng kě yǐ zhǐ jù。 suī rán, ruò shì, láo zhě zhī wù yě, fēi yì zhě zhī suǒ, wèi cháng guò ér wèn yān。 shèng rén zhī suǒ yǐ hài tiān xià, shén rén wèi cháng guò ér wèn yān。 xián rén suǒ yǐ hài shì, shèng rén wèi cháng guò ér wèn yān。 jūn zǐ suǒ yǐ hài guó, xián rén wèi cháng guò ér wèn yān。 xiǎo rén suǒ yǐ hé shí, jūn zǐ wèi cháng guò ér wèn yān。 yǎn mén yǒu qīn sǐ zhě, yǐ shàn huǐ, jué wéi guān shī, qí dǎng rén huǐ ér sǐ zhě bàn。 yáo yǔ xǔ yóu tiān xià, xǔ yóu táo zhī。 tāng yǔ wù guāng, wù guāng nù zhī。 jì tuó wén zhī, shuài dì zǐ ér jùn yú kuǎn shuǐ, zhū hóu diào zhī。 sān nián, shēn tú dí yīn yǐ bó hé。 quán zhě suǒ yǐ zài yú, dé yú ér wàng quán。 tí zhě suǒ yǐ zài tù, dé tù ér wàng tí。 yán zhě suǒ yǐ zài yì, dé yì ér wàng yán。 wú ān dé fú wàng yán zhī rén ér yǔ zhī yán zāi?”

zhuāng zǐ zá piān  yù yán dì èr shí qī

27.1  yù yán shí jiǔ。 zhòng yán shí qī。 zhī yán rì chū, hé yǐ tiān ní。 yù yán shí jiǔ, jiè wài lùn zhī。 qīn fù bú wèi qí zǐ méi。 qīn fù yù zhī, bú ruò fēi qí fù zhě yě。 fēi wú zuì yě, rén zhī zuì yě。 yǔ jǐ tóng zé yìng, bù yǔ jǐ tóng zé fǎn。 tóng yú jǐ, wéi shì zhī。 yì yú jǐ, wéi fēi zhī。 zhòng yán shí qī, suǒ yǐ jǐ yán yě。 shì wéi qí ài, nián xiān yǐ, ér wú jīng wěi běn mò yǐ qī nián qí zhě, shì fēi xiān yě。 rén ér wú yǐ xiān rén, wú rén dào yě。 rén ér wú rén dào, shì zhī wèi chén rén。 zhī yán rì chū, hé yǐ tiān ní, yīn yǐ màn yǎn, suǒ yǐ qióng nián。 bù yán zé qí, qí yǔ yán bù qí。 yán yǔ qí bù qí yě, gù yuē wú yán。 yán wú yán, zhōng shēn yán, wèi cháng bù yán; zhōng shēn bù yán, wèi cháng bù yán。 yǒu zì yě ér kě, yǒu zì yě ér bù kě。 yǒu zì yě ér rán, yǒu zì yě ér bù rán。 wū hū rán? rán yú rán。 wū hū bù rán? bù rán yú bù rán。 wū hū kě? kě yú kě。 wū hū bù kě? bù kě yú bù kě。 wù gù yǒu suǒ rán, wù gù yǒu suǒ kě。 wú wù bù rán, wú wù bù kě。 fēi zhī yán rì chū, hé yǐ tiān ní, shú dé qí jiǔ? wàn wù jiē zhǒng yě, yǐ bù tóng xíng xiāng shàn, shǐ zú ruò huán, mò dé qí lún。 shì wèi tiān jūn。 tiān jūn zhě, tiān ní yě。

27.2  zhuāng zǐ wèi huì zǐ yuē:“ kǒng zǐ xíng nián liù shí ér liù shí huà, shǐ shí suǒ shì, zú ér fēi zhī。 wèi zhī jīn zhī suǒ wèi shì zhī, fēi wǔ shí jiǔ fēi yě?” huì zǐ yuē:“ kǒng zǐ qín zhì fú zhī yě。” zhuāng zǐ yuē:“ kǒng zǐ xiè zhī yǐ, ér qí wèi zhī cháng yán。 kǒng zǐ yún:‘ fú shòu cái hū dà běn, fù líng yǐ shēng。 míng ér dàng lǜ, yán ér dàng fǎ, lì yì chén hū qián, ér hào wù shì fēi, zhí fú rén zhī kǒu ér yǐ yǐ。 shǐ rén nǎi yǐ xīn fú, ér bù gǎn wù, lì dìng tiān xià zhī dìng。’ yǐ hū yǐ hū, wú qiě bù dé jí bǐ hū!”

27.3  zēng zǐ zài shì ér xīn zài huà, yuē:“ wú jí qīn shì, sān fǔ ér xīn lè。 hòu shì, sān qiān zhōng, bú jì, wú xīn bēi。” dì zǐ wèn yú zhòng ní yuē:“ ruò shēn zhě, kě wèi wú suǒ xuán qí zuì hū?” yuē:“ jì yǐ xuán yǐ。 fú wú suǒ xuán zhě, kě yǐ yǒu āi hū? bǐ shì sān fǔ sān qiān zhōng, rú guàn wén xiāng guò hū qián yě。”

27.4  yán chéng zǐ yóu wèi dōng guō zǐ qí yuē:“ zì wú wén zǐ zhī yán, yī nián ér yě, èr nián ér cóng, sān nián ér tōng, sì nián ér wù, wǔ nián ér lái, liù nián ér guǐ rù, qī nián ér tiān chéng, bā nián ér bù zhī sǐ、 bù zhī shēng, jiǔ nián ér dà miào。”

27.5  shēng yǒu wéi, sǐ yě quàn gōng。 yǐ qí sǐ yě yǒu zì yě; ér shēng, yáng yě, wú zì yě。 ér guǒ rán hū? wū hū qí suǒ shì? wū hū qí suǒ bú shì? tiān yǒu lì shǔ, dì yǒu rén jù, wú wū hū qiú zhī? mò zhī qí suǒ zhōng, ruò zhī hé qí wú mìng yě? mò zhī qí suǒ shǐ, ruò zhī hé qí yǒu mìng yě? yǒu yǐ xiāng yìng yě, ruò zhī hé qí wú guǐ yé? wú yǐ xiāng yìng yě, ruò zhī hé qí yǒu guǐ yé?

27.6  zhòng wǎng liǎng wèn yú yǐng yuē:“ ruò xiàng yě fǔ ér jīn yě yǎng, xiàng yě kuò ér jīn yě pī fà, xiàng yě zuò ér jīn yě qǐ, xiàng yě xíng ér jīn yě zhǐ。 hé yě?” yǐng yuē:“ sōu sōu yě, xī shāo wèn yě? yǔ yǒu ér bù zhī qí suǒ yǐ。 yǔ, tiáo jiǎ yě, shé tuì yě, sì zhī ér fēi yě。 huǒ yǔ rì, wú zhūn yě。 yīn yǔ yè, wú dài yě。 bǐ, wú suǒ yǐ yǒu dài yé, ér kuàng hū yǐ yǒu dài zhě hū? bǐ lái zé wǒ yǔ zhī lái, bǐ wǎng zé wǒ yǔ zhī wǎng, bǐ qiáng yáng zé wǒ yǔ zhī qiáng yáng。 qiáng yáng zhě, yòu hé yǐ yǒu wèn hū?”

27.7  yáng zǐ jū nán zhī pèi, lǎo dān xī yóu yú qín。 jiāo yú jiāo, zhì yú liáng, ér yù lǎo zǐ。 lǎo zǐ zhōng dào yǎng tiān ér tàn yuē:“ shǐ yǐ rǔ wéi kě jiào, jīn bù kě yě。” yáng zǐ jū bù dā, zhì shè, jìn guàn shù jīn zhì, tuō jù hù wài, xī xíng ér qián, yuē:“ xiàng zhě dì zǐ yù qǐng fū zǐ, fū zǐ xíng bù xián, shì yǐ bù gǎn。 jīn xián yǐ, qǐng wén mǒu guò。” lǎo zǐ yuē:“ ér huī huī xū xū, ér shuí yǔ jū? dà bái ruò rǔ, shèng dé ruò bù zú。” yáng zǐ jū cù rán biàn róng, yuē:“ jìng wén mìng yǐ!” qí wǎng yě, shè zhě yíng jiāng qí jiā, gōng zhí xí, qī zhí jīn zhì, shè zhě bì xí, yàng zhě bì zào; qí fǎn yě, shè zhě yǔ zhī zhēng xí yǐ。

zhuāng zǐ zá piān  ràng wáng dì èr shí bā

28.1  yáo yǐ tiān xià ràng xǔ yóu, xǔ yóu bú shòu。 yòu ràng yú zǐ zhōu zhī fǔ, zǐ zhōu zhī fǔ yuē:“ yǐ wǒ wéi tiān zǐ, yóu zhī kě yě。 suī rán, wǒ shì yǒu yōu yōu zhī bìng, fāng qiě zhì zhī, wèi xiá zhì tiān xià yě。” fú tiān xià, zhì zhòng yě, ér bù yǐ hài qí shēng, yòu kuàng tā wù hū? wéi wú yǐ tiān xià wéi zhě, kě yǐ tuō tiān xià yě。

28.2  shùn ràng tiān xià yú zǐ zhōu zhī bó, zǐ zhōu zhī bó yuē:“ yǔ shì yǒu yōu yōu zhī bìng, fāng qiě zhì zhī, wèi xiá zhì tiān xià yě。” gù tiān xià, dà qì yě, ér bù yǐ yì shēng, cǐ yǒu dào zhě zhī suǒ yǐ yì hū sú zhě yě。

28.3  shùn yǐ tiān xià ràng shàn juǎn, shàn juǎn yuē:“ yú lì yú yǔ zhòu zhī zhōng, dōng rì yì pí máo, xià rì yì gé chī, chūn gēng zhòng, xíng zú yǐ láo dòng, qiū shōu liǎn, shēn zú yǐ xiū shí, rì chū ér zuò, rì rù ér xī, xiāo yáo yú tiān dì zhī jiān, ér xīn yì zì dé。 wú hé yǐ tiān xià wéi zāi? bēi fú, zǐ zhī bù zhī yú yě!” suì bú shòu。 yú shì qù ér rù shēn shān, mò zhī qí chù。

28.4  shùn yǐ tiān xià ràng qí yǒu shí hù zhī nóng, shí hù zhī nóng yuē:“ quán quán hū hòu zhī wéi rén! bǎo lì zhī shì yě。” yǐ shùn zhī dé, wéi wèi zhì yě。 yú shì fū fù, qī dài, xié zǐ, yǐ rù yú hǎi, zhōng shēn bù fǎn yě。

28.5  tài wáng dǎn fǔ jū bīn, dí rén gōng zhī。 shì zhī yǐ pí bó ér bú shòu, shì zhī yǐ quǎn mǎ ér bú shòu, shì zhī yǐ zhū yù ér bú shòu。 dí rén zhī suǒ qiú zhě, tǔ dì yě。 tài wáng dǎn fǔ yuē:“ yǔ rén zhī xiōng jū ér shā qí dì, yǔ rén zhī fù jū ér shā qí zǐ, wú bù rěn yě。 zǐ jiē miǎn jū yǐ! wéi wú chén, yǔ wéi dí rén chén, xī yǐ yì? qiě wú wén zhī:‘ bù yǐ suǒ yòng yǎng hài suǒ yǎng。’” yīn zhàng cè ér qù zhī。 mín xiāng lián ér cóng zhī, suì chéng guó yú qí shān zhī xià。 fú tài wáng dǎn fǔ, kě wèi néng zūn shēng yǐ。 néng zūn shēng zhě, suī guì fù, bù yǐ yǎng shāng shēn; suī pín jiàn, bù yǐ lì léi xíng。 jīn shì zhī rén, jū gāo guān zūn jué zhě, jiē chóng shī zhī。 jiàn lì, qīng wáng qí shēn, qǐ bú huò zāi!

28.6  yuè rén sān shì shì qí jūn, wáng zǐ sōu huàn zhī, táo hū dān xué。 ér yuè guó wú jūn, qiú wáng zǐ sōu bù dé, cóng zhī dān xué。 wáng zǐ sōu bù kěn chū, yuè rén xūn zhī yǐ ài, chéng yǐ yù yú。 wáng zǐ sōu yuán suī dēng chē, yǎng tiān ér hū yuē:“ jūn hū! jūn hū! dú bù kě yǐ shě wǒ hū?” wáng zǐ sōu fēi wù wéi jūn yě, wù wéi jūn zhī huàn yě。 ruò wáng zǐ sōu zhě, kě wèi bù yǐ guó shāng shēng yǐ。 cǐ gù yuè rén zhī suǒ yù dé wéi jūn yě。

28.7  hán、 wèi xiāng yǔ zhēng qīn dì。 zǐ huà zǐ xiàn zhāo xī hóu, zhāo xī hóu yǒu yōu sè。 zǐ huà zǐ yuē:“ jīn shǐ tiān xià shū míng yú jūn zhī qián, shū zhī yán yuē:‘ zuǒ shǒu jué zhī zé yòu shǒu fèi, yòu shǒu jué zhī zé zuǒ shǒu fèi, rán ér jué zhī zhě bì yǒu tiān xià。’ jūn néng jué zhī hū?” zhāo xī hóu yuē:“ guǎ rén bù jué yě。” zǐ huà zǐ yuē:“ shèn shàn! zì shì guān zhī, liǎng bì zhòng yú tiān xià yě, shēn yì zhòng yú liǎng bì。 hán zhī qīng yú tiān xià yì yuǎn yǐ。 jīn zhī suǒ zhēng zhě, qí qīng yú hán yòu yuǎn。 jūn gù chóu shēn shāng shēng, yǐ yōu qī bù dé yě!” xī hóu yuē:“ shàn zāi! jiào guǎ rén zhě zhòng yǐ, wèi cháng dé wén cǐ yán yě。” zǐ huà zǐ kě wèi zhī qīng zhòng yǐ。

28.8  lǔ jūn wén yán hé dé dào zhī rén yě, shǐ rén yǐ bì xiān yān。 yán hé shǒu lòu lǘ, jū bù zhī yī, ér zì fàn niú。 lǔ jūn zhī shǐ zhě zhì, yán hé zì duì zhī。 shǐ zhě yuē:“ cǐ yán hé zhī jiā yú?” yán hé duì yuē:“ cǐ hé zhī jiā yě。” shǐ zhě zhì bì。 yán hé duì yuē:“ kǒng tīng zhě miù ér yí shǐ zhě zuì, bú ruò shěn zhī。” shǐ zhě huán, fǎn shěn zhī, fù lái qiú zhī, zé bù dé yǐ。 gù ruò yán hé zhě, zhēn wù fù guì yě。 gù yuē:“ dào zhī zhēn, yǐ zhì shēn; qí xù yú, yǐ wéi guó jiā; qí tǔ jū, yǐ zhì tiān xià。” yóu cǐ guān zhī, dì wáng zhī gōng, shèng rén zhī yú shì yě, fēi suǒ yǐ wán shēn yǎng shēng yě。 jīn shì sú zhī jūn zǐ, duō wēi shēn qì shēng yǐ xùn wù, qǐ bù bēi zāi! fán shèng rén zhī dòng zuò yě, bì chá qí suǒ yǐ zhī, yǔ qí suǒ yǐ wéi。 jīn qiě yǒu rén yú cǐ, yǐ suí hóu zhī zhū, tán qiān rèn zhī què, shì bì xiào zhī。 shì hé yě zé? qí suǒ yòng zhě zhòng, ér suǒ yāo zhě qīng yě。 fú shēng zhě, qǐ tè suí hóu zhī zhòng zāi?

28.9  zǐ liè zǐ qióng, róng mào yǒu jī sè。 kè yǒu yán zhī yú zhèng zǐ yáng zhě, yuē:“ liè yù kòu, gài yǒu dào zhī shì yě, jū jūn zhī guó ér qióng, jūn wú nǎi wéi bú hào shì hū?” zhèng zǐ yáng jí lìng guān wèi zhī sù。 zǐ liè zǐ jiàn shǐ zhě, zài bài ér cí。 shǐ zhě qù, zǐ liè zǐ rù, qí qī wàng zhī ér fǔ xīn, yuē:“ qiè wén wéi yǒu dào zhě zhī qī zǐ, jiē dé yì lè。 jīn yǒu jī sè, jūn guò ér wèi xiān shēng shí, xiān shēng bú shòu, qǐ bú mìng yé?” zǐ liè zǐ xiào wèi zhī yuē:“ jūn fēi zì zhī wǒ yě。 yǐ rén zhī yán ér wèi wǒ sù, zhì qí zuì wǒ yě, yòu qiě yǐ rén zhī yán。 cǐ wú suǒ yǐ bú shòu yě。” qí zú, mín guǒ zuò nàn ér shā zǐ yáng。

28.10  chǔ zhāo wáng shī guó, tú yáng yuè zǒu ér cóng yú zhāo wáng。 zhāo wáng fǎn guó, jiāng shǎng cóng zhě, jí tú yáng yuè。 tú yáng yuè yuē:“ dà wáng shī guó, yuè shī tú yáng。 dà wáng fǎn guó, yuè yì fǎn tú yáng。 chén zhī jué lù yǐ fù yǐ, yòu hé shǎng zhī yǒu?” wáng yuē:“ qiǎng zhī。” tú yáng yuè yuē:“ dà wáng shī guó, fēi chén zhī zuì, gù bù gǎn fú qí zhū。 dà wáng fǎn guó, fēi chén zhī gōng, gù bù gǎn dāng qí shǎng。” wáng yuē:“ xiàn zhī。” tú yáng yuè yuē:“ chǔ guó zhī fǎ, bì yǒu zhòng shǎng dà gōng, ér hòu dé xiàn。 jīn chén zhī zhì bù zú yǐ cún guó, ér yǒng bù zú yǐ sǐ kòu。 wú jūn rù yǐng, yuè wèi nàn ér bì kòu, fēi gù suí dà wáng yě。 jīn dà wáng yù fèi fǎ huǐ yuē ér xiàn yuè, cǐ fēi chén zhī suǒ yǐ wén yú tiān xià yě。” wáng wèi sī mǎ zǐ qí yuē:“ tú yáng yuè jū chǔ bēi jiàn, ér chén yì shèn gāo, zǐ qí wèi wǒ yán zhī yǐ sān guī zhī wèi。” tú yáng yuè yuē:“ fú sān guī zhī wèi, wú zhī qí guì yú tú yáng zhī sì yě; wàn zhōng zhī lù, wú zhī qí fù yú tú yáng zhī lì yě。 rán qǐ kě yǐ tān jué lù, ér shǐ wú jūn yǒu wàng shī zhī míng hū? yuè bù gǎn dāng, yuàn fù fǎn wú tú yáng zhī sì。” suì bú shòu yě。

28.11  yuán xiàn jū lǔ, huán dǔ zhī shì, cí yǐ shēng cǎo, péng hù bù wán, sāng yǐ wéi shū, ér wèng yǒu èr shì, hè yǐ wéi sè, shàng lòu xià shī, kuāng zuò ér xián。 zǐ gòng chéng dà mǎ, zhōng gàn ér biǎo sù, xuān chē bù róng xiàng, wǎng jiàn yuán xiàn。 yuán xiàn huā guān xǐ lǚ, zhàng lí ér yìng mén。 zǐ gòng yuē:“ xī! xiān shēng hé bìng?” yuán xiàn yìng zhī yuē:“ xiàn wén zhī:‘ wú cái wèi zhī pín, xué ér bù néng xíng wèi zhī bìng。’ jīn xiàn, pín yě, fēi bìng yě。” zǐ gòng qūn xún ér yǒu kuì sè。 yuán xiàn xiào yuē:“ fú xī shì ér xíng, bì zhōu ér yǒu, xué yǐ wèi rén, jiào yǐ wèi jǐ, rén yì zhī tè, yú mǎ zhī shì, xiàn bù rěn wéi yě。”

28.12  zēng zǐ jū wèi, yùn páo wú biǎo, yán sè zhǒng kuài, shǒu zú pián zhī, sān rì bù jǔ huǒ, shí nián bú zhì yī, zhèng guān ér yīng jué, zhuō jīn ér zhǒu xiàn, nà jù ér zhǒng jué, yè xǐ ér gē《 shāng sòng》, shēng mǎn tiān dì, ruò chū jīn shí, tiān zǐ bù dé chén, zhū hóu bù dé yǒu。 gù yǎng zhì zhě wàng xíng, yǎng xíng zhě wàng lì, zhì dào zhě wàng xīn yǐ。

28.13  kǒng zǐ wèi yán huí yuē:“ huí lái, jiā pín jū bēi, hú bú shì hū?” yán huí duì yuē:“ bú yuàn shì。 huí yǒu guō wài zhī tián wǔ shí mǔ, zú yǐ jǐ zhān zhōu; guō nèi zhī tián shí mǔ, zú yǐ wéi sī má; gǔ qín zú yǐ zì yú, suǒ xué fū zǐ zhī dào zhě, zú yǐ zì lè yě。 huí bú yuàn shì。” kǒng zǐ qiǎo rán biàn róng, yuē:“ shàn zāi, huí zhī yì! qiū wén zhī:‘ zhī zú zhě, bù yǐ lì zì léi yě。 shěn zì dé zhě, shī zhī ér bú jù。 xíng xiū yú nèi zhě, wú wèi ér bú zuò。’ qiū sòng zhī jiǔ yǐ, jīn yú huí ér hòu jiàn zhī。 shì qiū zhī dé yě!”

28.14  zhōng shān gōng zǐ móu wèi zhān zǐ yuē:“ shēn zài jiāng hǎi zhī shàng, xīn jū hū wèi què zhī xià, nài hé?” zhān zǐ yuē:“ zhòng shēng。 zhòng shēng zé lì qīng。” zhōng shān gōng zǐ móu yuē:“ suī zhī zhī, wèi néng zì shēng yě。” zhān zǐ yuē:“ bù néng zì shēng zé cóng, shén wú wù hū! bù néng zì shēng ér qiǎng bù cóng zhě, cǐ zhī wèi chóng shāng。 chóng shāng zhī rén, wú shòu lèi yǐ。” wèi móu, wàn shèng zhī gōng zǐ yě, qí yǐn yán xué yě, nán wéi yú bù yī zhī shì。 suī wèi zhì hū dào, kě wèi yǒu qí yì yǐ。

28.15  kǒng zǐ qióng yú chén、 cài zhī jiān, qī rì bù huǒ shí, lí gēng bù sǎn, yán sè shèn bèi, ér xián gē yú shì。 yán huí zé cài。 zǐ lù、 zǐ gòng xiāng yǔ yán yuē:“ fū zǐ zài zhú yú lǔ, xuē jì yú wèi, fá shù yú sòng, qióng yú shāng、 zhōu, wéi yú chén、 cài。 shā fū zǐ zhě wú zuì, jí fū zǐ zhě wú jìn。 xián gē gǔ qín, wèi cháng jué yīn。 jūn zǐ zhī wú chǐ yě, ruò cǐ hū?” yán huí wú yǐ yìng, rù gào kǒng zǐ。 kǒng zǐ tuī qín, kuì rán ér tàn yuē:“ yóu yǔ cì, xì rén yě! zhào ér lái, wú yù zhī。” zǐ lù、 zǐ gòng rù。 zǐ lù yuē:“ rú cǐ zhě, kě wèi qióng yǐ!” kǒng zǐ yuē:“ shì hé yán yě? jūn zǐ tōng yú dào zhī wèi tōng, qióng yú dào zhī wèi qióng。 jīn qiū bào rén yì zhī dào, yǐ zāo luàn shì zhī huàn, qí hé qióng zhī wéi? gù nèi shěng ér bù qióng yú dào, lín nàn ér bù shī qí dé。 tiān hán jì zhì, shuāng xuě jì jiàng, wú shì yǐ zhī sōng bǎi zhī mào yě。 chén、 cài zhī è, yú qiū qí xìng hū!” kǒng zǐ xiāo rán, fǎn qín ér xián gē。 zǐ lù qì rán, zhí gān ér wǔ。 zǐ gòng yuē:“ wú bù zhī tiān zhī gāo yě, dì zhī xià yě!” gǔ zhī dé dào zhě, qióng yì lè, tōng yì lè。 suǒ lè fēi qióng tōng yě, dào dé yú cǐ, zé qióng tōng wéi hán shǔ fēng yǔ zhī xù yǐ。 gù xǔ yóu yú yú yǐng yáng, ér gōng bó dé hū gōng shǒu。

28.16  shùn yǐ tiān xià ràng qí yǒu běi rén wú zé。 běi rén wú zé yuē:“ yì zāi, hòu zhī wéi rén yě! jū yú quǎn mǔ zhī zhōng, ér yóu yáo zhī mén。 bú ruò shì ér yǐ, yòu yù yǐ qí rǔ xíng màn wǒ。 wú xiū xiàn zhī。” yīn zì tóu qīng líng zhī yuān。

28.17  tāng jiāng fá jié, yīn biàn suí ér móu。 biàn suí yuē:“ fēi wú shì yě。” tāng yuē:“ shú kě?” yuē:“ wú bù zhī yě。” tāng yòu yīn wù guāng ér móu。 wù guāng yuē:“ fēi wú shì yě。” tāng yuē:“ shú kě?” yuē:“ wú bù zhī yě。” tāng yuē:“ yī yǐn hé rú?” yuē:“ qiáng lì rěn gòu, wú bù zhī qí tā yě。” tāng suì yǔ yī yǐn móu fá jié, kè zhī, yǐ ràng biàn suí。 biàn suí cí yuē:“ hòu zhī fá jié yě móu hū wǒ, bì yǐ wǒ wéi zéi yě; shèng jié ér ràng wǒ, bì yǐ wǒ wéi tān yě。 wú shēng hū luàn shì, ér wú dào zhī rén zài lái màn wǒ yǐ qí rǔ xíng, wú bù rěn shuò wén yě。” nǎi zì tóu jiǒng shuǐ ér sǐ。 tāng yòu ràng wù guāng, yuē:“ zhì zhě móu zhī, wǔ zhě suì zhī, rén zhě jū zhī。 gǔ zhī dào yě。 wú zǐ hú bú lì hū?” wù guāng cí yuē:“ fèi shàng, fēi yì yě。 shā mín, fēi rén yě。 rén fàn qí nàn, wǒ xiǎng qí lì, fēi lián yě。 wú wén zhī yuē:‘ fēi qí yì zhě, bú shòu qí lù。 wú dào zhī shì, bú jiàn qí tǔ。’ kuàng zūn wǒ hū! wú bù rěn jiǔ xiàn yě。” nǎi fù shí ér zì chén yú lú shuǐ。

28.18  xī zhōu zhī xīng, yǒu shì èr rén, chǔ yú gū zhú, yuē bó yí、 shū qí。 èr rén xiāng wèi yuē:“ wú wén xī fāng yǒu rén, sì yǒu dào zhě, shì wǎng guān yān。” zhì yú qí yáng, wǔ wáng wén zhī, shǐ shū dàn wǎng jiàn zhī, yǔ méng yuē:“ jiā fù èr děng, jiù guān yí liè, xuè shēng ér mái zhī。” èr rén xiāng shì ér xiào, yuē:“ xī, yì zāi! cǐ fēi wú suǒ wèi dào yě。 xī zhě shén nóng zhī yǒu tiān xià yě, shí sì jìn jìng ér bù qí xǐ; qí yú rén yě, zhōng xìn jìn zhì ér wú qiú yān, lè yǔ zhèng wéi zhèng, lè yǔ zhì wéi zhì; bù yǐ rén zhī huài, zì chéng yě; bù yǐ rén zhī bēi, zì gāo yě; bù yǐ zāo shí, zì lì yě。 jīn zhōu jiàn yīn zhī luàn ér jù wéi zhèng , shàng móu ér xià háng huò, zǔ bīng ér bǎo wēi, gē shēng ér méng yǐ wéi xìn, yáng xíng yǐ yuè zhòng, shā fá yǐ yāo lì。 shì tuī luàn yǐ yì bào yě。 wú wén: gǔ zhī shì, zāo zhì shì, bú bì qí rèn; yù luàn shì, bù wéi gǒu cún。 jīn tiān xià àn, zhōu dé shuāi, qí bàng hū zhōu yǐ tú wú shēn yě, bù rú bì zhī, yǐ jié wú xíng。” èr zǐ běi zhì yú shǒu yáng zhī shān, suì è ér sǐ yān。 ruò bó yí、 shū qí zhě, qí yú fù guì yě, gǒu kě dé yǐ, zé bì bú lài gāo jié lì xíng。 dú lè qí zhì, bú shì yú shì。 cǐ èr shì zhī jié yě。

zhuāng zǐ zá piān  dào zhí dì èr shí jiǔ

29.1  kǒng zǐ yǔ liǔ xià jì wéi yǒu, liǔ xià jì zhī dì míng yuē dào zhí。 dào zhí cóng zú jiǔ qiān rén, héng xíng tiān xià, qīn bào zhū hóu, xué shì shū hù, qū rén niú mǎ, qǔ rén fù nǚ, tān dé wàng qīn, bú gù fù mǔ xiōng dì, bú jì xiān zǔ。 suǒ guò zhī yì, dà guó shǒu chéng, xiǎo guó rù bǎo, wàn mín kǔ zhī。 kǒng zǐ wèi liǔ xià jì yuē:“ fú wéi rén fù zhě bì néng zhào qí zǐ, wéi rén xiōng zhě bì néng jiào qí dì。 ruò fù bù néng zhào qí zǐ, xiōng bù néng jiào qí dì, zé wú guì fù zǐ xiōng dì zhī qīn yǐ。 jīn xiān shēng, shì zhī cái shì yě, dì wéi dào zhí, wéi tiān xià hài, ér fú néng jiào yě。 qiū qiè wèi xiān shēng xiū zhī。 qiū qǐng wèi xiān shēng wǎng shuì zhī。” liǔ xià jì yuē:“ xiān shēng yán:‘ wéi rén fù zhě bì néng zhào qí zǐ, wéi rén xiōng zhě bì néng jiào qí dì。’ ruò zǐ bù tīng fù zhī zhào, dì bú shòu xiōng zhī jiào, suī jīn xiān shēng zhī biàn, jiāng nài zhī hé zāi? qiě zhí zhī wéi rén yě, xīn rú yǒng quán, yì rú piāo fēng, qiáng zú yǐ jù dí, biàn zú yǐ shì fēi, shùn qí xīn zé xǐ, nì qí xīn zé nù, yì rǔ rén yǐ yán。 xiān shēng bì wú wǎng。” kǒng zǐ bù tīng, yán huí wéi yù, zǐ gòng wéi yòu, wǎng jiàn dào zhí。

29.2  dào zhí xiū zú yú tài shān zhī yáng, fāng kuài rén gān ér bū zhī。 kǒng zǐ xià chē ér qián, jiàn yè zhě yuē:“ lǔ rén kǒng qiū, wén jiāng jūn gāo yì, jìng zài bài yè zhě。” yè zhě rù tōng。 dào zhí wén zhī, dà nù, mù rú míng xīng, fà shàng zhǐ guān, yuē:“ cǐ fú lǔ guó zhī qiǎo wěi rén kǒng qiū, fēi yé? wèi wǒ gào zhī:‘ ěr zuò yán zào yǔ, wàng chēng wén、 wǔ, guàn zhī mù zhī guān, dài sǐ niú zhī xié, duō cí miù shuō, bù gēng ér shí, bù zhī ér yī, yáo chún gǔ shé, shàn shēng shì fēi, yǐ mí tiān xià zhī zhǔ, shǐ tiān xià xué shì bù fǎn qí běn, wàng zuò xiào tì, ér jiǎo xìng yú fēng hóu fù guì zhě yě。 zǐ zhī zuì dà jí zhòng, jí zǒu guī! bù rán, wǒ jiāng yǐ zǐ gān yì zhòu bū zhī shàn。’” kǒng zǐ fù tōng yuē:“ qiū dé xìng yú jì, yuàn wàng lǚ mù xià。” yè zhě fù tōng。 dào zhí yuē:“ shǐ lái qián!” kǒng zǐ qū ér jìn, bì xí fǎn zǒu, zài bài dào zhí。 dào zhí dà nù, liǎng zhǎn qí zú, àn jiàn chēn mù, shēng rú rǔ hǔ, yuē:“ qiū lái qián! ruò suǒ yán, shùn wú xīn zé shēng, nì wú xīn zé sǐ!”

29.3  kǒng zǐ yuē:“ qiū wén zhī: fán tiān xià yǒu sān dé: shēng ér cháng dà, měi hǎo wú shuāng , shǎo zhǎng guì jiàn jiàn ér jiē yuè zhī, cǐ shàng dé yě。 zhì jīng tiān xià, biàn zhū wù, cǐ zhōng dé yě。 yǒng hàn guǒ gǎn, jù zhòng shuài bīng, cǐ xià dé yě。 fán rén yǒu cǐ yì dé zhě, zú yǐ nán miàn chēng gū yǐ。 jīn jiāng jūn jiān cǐ sān zhě, shēn cháng bā chǐ èr cùn, miàn mù yǒu guāng, chún rú jī dān, chǐ rú qí bèi, yīn zhòng huáng zhōng, ér míng yuē dào zhí。 qiū qiè wèi jiāng jūn chǐ, bù qǔ yān。 jiāng jūn yǒu yì tīng chén, chén qǐng nán shǐ wú、 yuè, běi shǐ qí、 lǔ, dōng shǐ sòng、 wèi, xī shǐ jìn、 chǔ, shǐ wèi jiāng jūn zào dà chéng shù bǎi lǐ, lì shù shí wàn hù zhī yì, zūn jiāng jūn wéi zhū hóu, yǔ tiān xià gēng shǐ, bà bīng xiū zú, shōu yǎng kūn dì, gōng jì xiān zǔ。 cǐ shèng rén cái shì zhī xíng, ér tiān xià zhī yuàn yě。”

29.4  dào zhí dà nù yuē:“ qiū lái qián! fú kě guī yǐ lì ér kě jiàn yǐ yán zhě, jiē yú lòu héng mín zhī wèi ěr! jīn cháng dà měi hǎo, rén jiàn ér yuè zhī zhě, cǐ wú fù mǔ zhī yí dé yě。 qiū suī bù wú yù, wú dú bú zì zhī yé? qiě wú wén zhī:‘ hào miàn yù rén zhě, yì hào bèi ér huǐ zhī。’ jīn qiū gào wǒ yǐ dà chéng zhòng mín。 dà chéng zhòng mín, ān kě cháng yǒu zāi? chéng zhī dà zhě, mò dà hū tiān xià yǐ。 yáo shùn yǒu tiān xià, zǐ sūn wú zhì zhuī zhī dì。 tāng wǔ lì wéi tiān zǐ, ér hòu shì jué miè。 fēi yǐ qí lì dà gù yé? qiě wú wén zhī, gǔ zhě qín shòu duō ér rén mín shǎo, yú shì mín wéi cháo mù shàng yǐ bì zhī, zhòu rì shí shù lì, ér mù sù qí shàng, gù mìng zhī yuē yǒu cháo shì zhī mín。 gǔ zhě mín bù zhī yī fú, xià duō jī xīn, dōng zé yàng zhī, gù mìng zhī yuē zhī shēng zhī mín。 shén nóng zhī shì, wò zé jū jū, qǐ zé yú yú, mín zhī qí mǔ, bù zhī qí fù, yǔ mí lù gòng chǔ, gēng ér shí, zhī ér yī, wú yǒu xiāng hài zhī xīn。 cǐ zhì dé zhī lóng yě。 rán ér huáng dì bù néng zhì dé, yǔ chī yóu zhàn yú zhuō lù zhī yě, liú xuè bǎi lǐ。 yáo shùn zuò, lì jūn chén, tāng fàng qí zhǔ, wǔ wáng shā zhòu。 zì shì zhī hòu, yǐ qiáng líng ruò, yǐ zhòng bào guǎ。 tāng、 wǔ yǐ lái, jiē luàn rén zhī tú yě。 jīn zǐ, xiū wén、 wǔ zhī dào, zhǎng tiān xià zhī biàn, yǐ jiào hòu shì, fèng yī qiǎn dài, jiǎo yán wěi xíng, yǐ mí huò tiān xià zhī zhǔ, ér yù qiú fù guì yān。 dào mò dà yú zǐ, tiān xià hé gù bú wèi zǐ wéi dào qiū, ér nǎi wèi wǒ wéi dào zhí? zǐ yǐ gān cí shuì zǐ lù ér shǐ cóng zhī, shǐ zǐ lù qù qí wēi guān, jiě qí cháng jiàn, ér shòu jiào yú zǐ。 tiān xià jiē yuē:‘ kǒng qiū néng zhǐ bào jìn fēi。’ qí zú zhī yě, zǐ lù yù shā wèi jūn ér bù chéng, shēn zū yú wèi dōng mén zhī shàng。 shì zǐ zhī jiào bú zhì yě。 zǐ zì wèi cái shì shèng rén yé? zé zài zhú yú lǔ, xuē jì yú wèi, qióng yú qí, wéi yú chén、 cài, bù róng shēn yú tiān xià。 zǐ jiào zǐ lù ér zǐ lù zū。 shàng wú yǐ wèi shēn, xià wú yǐ wèi rén。 zǐ zhī dào qǐ zú guì yé? shì zhī suǒ gāo, mò ruò huáng dì。 huáng dì shàng bù néng quán dé, ér zhàn zhuō lù zhī yě, liú xuè bǎi lǐ。 yáo bù cí, shùn bú xiào, yǔ piān kū, tāng fàng qí zhǔ, wǔ wáng fá zhòu, wén wáng jū yǒu lǐ。 cǐ liù zǐ zhě, shì zhī suǒ gāo yě, shú lùn zhī, jiē yǐ lì huò qí zhēn, ér qiǎng fǎn qí qíng xìng, qí xíng nǎi shèn kě xiū yě! shì zhī suǒ wèi xián shì, bó yí、 shū qí。 bó yí、 shū qí cí gū zhú zhī jūn, ér è sǐ yú shǒu yáng zhī shān, gǔ ròu bú zàng。 bào jiāo, shì xíng fēi shì, bào mù ér sǐ; shēn tú dí, jiàn ér bù tīng, fù shí zì tóu yú hé, wèi yú biē suǒ shí; jiè zǐ tuī, zhì zhōng yě, zì gē qí gǔ, yǐ sì wén gōng, wén gōng hòu bèi zhī, zǐ tuī nù ér qù, bào mù ér fán sǐ; wěi shēng, yǔ nǚ zǐ qī yú liáng xià, nǚ zǐ bù lái, shuǐ zhì bú qù, bào liáng zhù ér sǐ。 cǐ sì zǐ zhě, wú yì yú zhé quǎn liú shǐ、 cāo piáo ér qǐ zhě, jiē lì míng qīng sǐ, bù hán běn shēng、 yǎng shòu mìng zhě yě。 shì zhī suǒ wèi zhōng chén zhě, mò ruò wáng zǐ bǐ gān、 wǔ zǐ xū。 zǐ xū chén jiāng, bǐ gān pōu xīn。 cǐ èr zǐ zhě, shì wèi zhōng chén yě, rán zú wéi tiān xià xiào。 shàng lùn zhī zhì huáng dì, xià guān zhī zhì zǐ xū, jiē bù zú guì yě。 qiū zhī suǒ yǐ shuì wǒ zhě: ruò gào wǒ yǐ guǐ shì, zé wǒ bù néng zhī yě; ruò gào wǒ yǐ rén shì, zé bú guò cǐ yǐ, jiē wú suǒ wén zhī yě。 jīn wú gào zǐ yǐ rén zhī qíng: mù yù shì sè, ěr yù tīng shēng, kǒu yù chá wèi, zhì qì yù yíng。 rén shàng shòu bǎi suì, zhōng shòu bā shí, xià shòu liù shí, chú bìng shòu sǐ sāng yōu huàn, qí zhōng kāi kǒu ér xiào zhě, yí yuè zhī zhōng, bú guò sì wǔ rì ér yǐ yǐ。 fú tiān dì wú qióng, ér rén zhī sǐ yǒu shí。 cāo yǒu shí zhī jù, ér tuō yú wú qióng zhī jiān, hū rán wú yì yú qí jì zhī chí guò xì yě。 bù néng yuè qí zhì yì、 yǎng qí shòu mìng zhě, jiē fēi tōng dào zhě yě。 qiū zhī suǒ yán, jiē wú zhī suǒ qì yě。 jí qù, zǒu guī, wú fù yán zhī! zǐ zhī dào, kuáng kuáng jí jí, zhà qiǎo xū wěi shì yě, fēi kě yǐ quán zhēn yě, xī zú lùn zāi!”

29.5  kǒng zǐ zài bài, qū zǒu chū mén, shàng chē, zhí pèi sān shī, mù máng rán wú jiàn, sè ruò sǐ huī, jù shì dī tóu, bù néng chū qì。 guī dào lǔ dōng mén wài, shì yù liǔ xià jì。 liǔ xià jì yuē:“ jīn zhě què rán shù rì bú jiàn, chē mǎ yǒu xíng sè。 dé wēi wǎng jiàn zhí yé?” kǒng zǐ yǎng tiān ér tàn, yuē:“ rán。” liǔ xià jì yuē:“ zhí dé wú gù nì yú qián hū?” kǒng zǐ yuē:“ rán。 qiū suǒ wèi wú bìng ér zì jiǔ yě。 jí zǒu, liào hǔ tóu, biān hǔ xū, jī bù miǎn hǔ kǒu zāi!”

29.6  zǐ zhāng wèn yú mǎn gǒu dé yuē:“ hé bù wéi xíng? wú xíng zé bú xìn, bú xìn zé bù rèn, bù rèn zé bú lì。 gù guān zhī míng, jì zhī lì, ér yì zhēn shì yě。 ruò qì míng lì, fǎn zhī yú xīn, zé fú shì zhī wéi xíng, bù kě yí rì bù wéi hū!” mǎn gǒu dé yuē:“ wú chǐ zhě fù, duō xìn zhě xiǎn。 fú míng lì zhī dà zhě, jī zài wú chǐ ér xìn。 gù guān zhī míng, jì zhī lì, ér xìn zhēn shì yě。 ruò qì míng lì, fǎn zhī yú xīn, zé fú shì zhī wéi xíng, bào qí tiān hū!”

29.7  zǐ zhāng yuē:“ xī zhě jié zhòu, guì wéi tiān zǐ, fù yǒu tiān xià。 jīn wèi zāng jù yuē: rǔ xíng rú jié zhòu, zé yǒu zuò sè, yǒu bù fú zhī xīn zhě, xiǎo rén suǒ jiàn yě。 zhòng ní、 mò dí, qióng wéi pǐ fū。 jīn wèi zǎi xiàng yuē: zǐ xíng rú zhòng ní、 mò dí, zé biàn róng yì sè, chēng bù zú zhě, shì chéng guì yě。 gù shì wéi tiān zǐ, wèi bì guì yě; qióng wéi pǐ fū, wèi bì jiàn yě。 guì jiàn zhī fēn, zài xíng zhī měi è。” mǎn gǒu dé yuē:“ xiǎo dào zhě jū, dà dào zhě wéi zhū hóu。 zhū hóu zhī mén, yì shì cún yān。 xī zhě huán gōng xiǎo bái, shā xiōng rù sǎo, ér guǎn zhòng wéi chén。 tián chéng zǐ cháng, shā jūn qiè guó, ér kǒng zǐ shòu bì。 lùn zé jiàn zhī, xíng zé xià zhī。 zé shì yán xíng zhī qíng, bèi zhàn yú xiōng zhōng yě, bú yì fú hū! gù《 shū》 yuē:‘ shú è shú měi? chéng zhě wéi shǒu, bù chéng zhě wéi wěi。’”

29.8  zǐ zhāng yuē:“ zǐ bù wéi xíng, jí jiāng shū qī wú lún, guì jiàn wú yì, zhǎng yòu wú xù, wǔ jì liù wèi jiāng hé yǐ wéi bié hū?” mǎn gǒu dé yuē:“ yáo shā zhǎng zǐ, shùn liú mǔ dì, shū qī yǒu lún hū? tāng fàng jié, wǔ wáng shā zhòu, guì jiàn yǒu yì hū? wáng jì wéi dí, zhōu gōng shā xiōng , zhǎng yòu yǒu xù hū? rú zhě wěi cí, mò zhě jiān ài, wǔ jì liù wèi jiāng yǒu bié hū? qiě zǐ zhèng wèi míng, wǒ zhèng wèi lì。 míng lì zhī shí, bú shùn yú lǐ, bù jiàn yú dào。 wú rì yǔ zǐ sòng yú wú yuē, yuē:‘ xiǎo rén xùn cái, jūn zǐ xùn míng。 qí suǒ yǐ biàn qí qíng、 yì qí xìng, zé yì yǐ; nǎi zhì yú qì qí suǒ wèi, ér xùn qí suǒ bù wèi, zé yī yě。’ gù yuē: wú wéi xiǎo rén, fǎn xùn ér tiān。 wú wéi jūn zǐ, cóng tiān zhī lǐ。 ruò wǎng ruò zhí, xiàng ér tiān jí。 miàn guān sì fāng, yǔ shí xiāo xi。 ruò shì ruò fēi, zhí ér yuán jī。 dú chéng ér yì, yǔ dào pái huái。 wú zhuǎn ér xíng, wú chéng ér yì, jiāng shī ér suǒ wèi。 wú fù ér fù, wú xùn ér chéng, jiāng qì ér tiān。 bǐ gān pōu xīn, zǐ xū jué yǎn, zhōng zhī huò yě。 zhí gōng zhèng fù, wěi shēng nì sǐ, xìn zhī huàn yě。 bào zǐ lì gān, shēn zǐ bú zì lǐ, lián zhī hài yě。 kǒng zǐ bú jiàn mǔ, kuāng zǐ bú jiàn fù, yì zhī shī yě。 cǐ shàng shì zhī suǒ chuán, xià shì zhī suǒ yǔ, yǐ wéi shì zhě, zhèng qí yán, bì qí xíng, gù fú qí yāng, lí qí huàn yě。”

29.9  wú zú wèn yú zhī hé yuē:“ rén zú wèi yǒu bú xīng míng jiù lì zhě。 bǐ fù zé rén guī zhī, guī zé xià zhī, xià zé guì zhī。 fú jiàn xià guì zhě, suǒ yǐ cháng shēng ān tǐ lè yì zhī dào yě。 jīn zǐ dú wú yì yān。 zhī bù zú yé? yì zhī ér lì bù néng xíng yé? gù tuī zhèng bú wàng yé?” zhī hé yuē:“ jīn fú cǐ rén, yǐ wéi yǔ jǐ tóng shí ér shēng、 tóng xiāng ér chǔ zhě, yǐ wéi fú jué sú guò shì zhī shì yān, shì zhuān wú zhǔ zhèng, suǒ yǐ lǎn gǔ jīn zhī shí, shì fēi zhī fēn yě, yǔ sú huà shì, qù zhì zhòng, qì zhì zūn, yǐ wéi qí suǒ wéi yě。 cǐ qí suǒ yǐ lùn cháng shēng ān tǐ lè yì zhī dào, bú yì yuǎn hū! cǎn dàn zhī jí, tián yú zhī ān, bú jiàn yú tǐ; chù tì zhī kǒng, xīn huān zhī xǐ, bú jiàn yú xīn; zhī wéi wéi ér bù zhī suǒ yǐ wéi, shì yǐ guì wéi tiān zǐ, fù yǒu tiān xià, ér bù miǎn yú huàn yě。”

29.10  wú zú yuē:“ fú fù zhī yú rén, wú suǒ bú lì。 qióng měi jiū shì, zhì rén zhī suǒ bù dé dài, xián rén zhī suǒ bù néng jí, xié rén zhī yǒng lì ér yǐ wéi wēi qiáng, bǐng rén zhī zhì móu yǐ wéi míng chá, yīn rén zhī dé yǐ wéi xián liáng, fēi xiǎng guó ér yán ruò jūn fù。 qiě fú shēng sè zī wèi quán shì zhī yú rén, xīn bú dài xué ér lè zhī, tǐ bú dài xiàng ér ān zhī。 fú yù wù bì jiù, gù bú dài shī。 cǐ rén zhī xìng yě。 tiān xià suī fēi wǒ, shú néng cí zhī?” zhī hé yuē:“ zhì zhě zhī wéi gù, dòng yǐ bǎi xìng, bù wéi qí dù, shì yǐ zú ér bù zhēng。 wú yǐ wéi, gù bù qiú。 bù zú, gù qiú zhī, zhēng sì chù ér bú zì yǐ wéi tān。 yǒu yú, gù cí zhī, qì tiān xià ér bú zì yǐ wéi lián。 lián tān zhī shí, fēi yǐ pò wài yě。 fǎn jiàn zhī duó, shì wéi tiān zǐ ér bù yǐ guì jiāo rén, fù yǒu tiān xià ér bù yǐ cái xì rén, jì qí huàn, lǜ qí fǎn, yǐ wéi hài yú xìng, gù cí ér bú shòu yě, fēi yǐ yāo míng yù yě。 yáo shùn wéi dì ér yōng, fēi rén tiān xià yě, bù yǐ měi hài shēng yě。 shàn juàn、 xǔ yóu dé dì ér bú shòu, fēi xū cí ràng yě, bù yǐ shì hài jǐ。 cǐ jiē jiù qí lì, cí qí hài, ér tiān xià chēng xián yān。 zé kě yǐ yǒu zhī, bǐ fēi yǐ xīng míng yù yě。”

29.11  wú zú yuē:“ bì chí qí míng, kǔ tǐ jué gān, yuē yǎng yǐ chí shēng, zé yì jiǔ bìng cháng è ér bù sǐ zhě yě。” zhī hé yuē:“ píng wéi fú, yǒu yú wéi hài zhě, wù mò bù rán, ér cái qí shèn zhě yě。 jīn fù rén, ěr yíng zhōng gǔ guǎn yuè zhī shēng, kǒu xián yú chú huàn láo lǐ zhī wèi, yǐ gǎn qí yì, yí wàng qí yè, kě wèi luàn yǐ。 gāi nì yú píng qì, ruò fù zhòng, xíng ér shàng yě, kě wèi kǔ yǐ。 tān cái ér qǔ wèi, tān quán ér qǔ jié, jìng jū zé nì, tǐ zé zé píng, kě wèi jí yǐ。 wèi yù fù jiù lì, gù mǎn ruò dǔ ěr ér bù zhī bì, qiě píng ér bù shě, kě wèi rǔ yǐ。 cái jī ér wú yòng, fú yīng ér bù shě, mǎn xīn qī qiáo, qiú yì ér bù zhǐ, kě wèi yōu yǐ。 nèi zé yí jié qǐng zhī zéi, wài zé wèi kòu dào zhī hài, nèi zhōu lóu shū, wài bù gǎn dú xíng, kě wèi wèi yǐ。 cǐ liù zhě, tiān xià zhī zhì hài yě, jiē yí wàng ér bù zhī chá。 jí qí huàn zhì, qiú jìn xìng jié cái, dān yǐ fǎn yí rì zhī wú gù, ér bù kě dé yě。 gù guān zhī míng zé bú jiàn, qiú zhī lì zé bù dé, liáo yì jué tǐ ér zhēng cǐ, bú yì huò hū!”

zhuāng zǐ zá piān  shuō jiàn dì sān shí

30.1  xī zhào wén wáng xǐ jiàn, jiàn shì jiā mén ér kè, sān qiān yú rén, rì yè xiāng jī yú qián, sǐ shāng zhě suì bǎi yú rén, hào zhī wú yàn。 rú shì sān nián, guó shuāi, zhū hóu móu zhī。

30.2  tài zǐ kuī huàn zhī, mù zuǒ yòu yuē:“ shú néng shuō wáng zhī yì, zhǐ jiàn shì zhě, cì zhī qiān jīn。” zuǒ yòu yuē:“ zhuāng zǐ dāng néng。” tài zǐ nǎi shǐ rén yǐ qiān jīn fèng zhuāng zǐ。 zhuāng zǐ fú shòu, yǔ shǐ zhě jù wǎng xiàn tài zǐ, yuē:“ tài zǐ hé yǐ jiào zhōu, cì zhōu qiān jīn?” tài zǐ yuē:“ wén fū zǐ míng shèng, jǐn fèng qiān jīn yǐ bì cóng。 fū zǐ fú shòu, kuī shàng hé gǎn yán?” zhuāng zǐ yuē:“ wén tài zǐ suǒ yù yòng zhōu zhě, yù jué wáng zhī xǐ hào yě。 shǐ chén shàng shuō dà wáng ér nì wáng yì, xià bú dàng tài zǐ, zé shēn xíng ér sǐ, zhōu shàng ān suǒ shì jīn hū? shǐ chén shàng shuō dà wáng, xià dàng tài zǐ, zhào guó hé qiú ér bù dé yě?” tài zǐ yuē:“ rán。 wú wáng suǒ jiàn, wéi jiàn shì yě。” zhuāng zǐ yuē:“ nuò。 zhōu shàn wéi jiàn。” tài zǐ yuē:“ rán wú wáng suǒ jiàn jiàn shì, jiē péng tóu, tū bìn, chuí guān, màn hú zhī yīng, duǎn hòu zhī yī, chēn mù ér yù nàn, wáng nǎi yuè zhī。 jīn fū zǐ bì rú fú ér xiàn wáng, shì bì dà nì。” zhuāng zǐ yuē:“ qǐng zhì jiàn fú。” zhì jiàn fú sān rì, nǎi xiàn tài zǐ。

30.3  tài zǐ nǎi yǔ xiàn wáng, wáng tuō bái rèn dài zhī。 zhuāng zǐ rù diàn mén bù qū, jiàn wáng bú bài。 wáng yuē:“ zǐ yù hé yǐ jiào guǎ rén, shǐ tài zǐ xiān?” yuē:“ chén wén dà wáng xǐ jiàn, gù yǐ jiàn xiàn wáng。” wáng yuē:“ zǐ zhī jiàn, hé néng jìn zhì?” yuē:“ chén zhī jiàn, shí bù yì rén, qiān lǐ bù liú xíng。” wáng dà yuè zhī, yuē:“ tiān xià wú dí yǐ!” zhuāng zǐ yuē:“ fú wéi jiàn zhě, shì zhī yǐ xū, kāi zhī yǐ lì, hòu zhī yǐ fā, xiān zhī yǐ zhì。 yuàn dé shì zhī。” wáng yuē:“ fū zǐ xiū jiù shè, dài mìng lìng shè xì qǐng fū zǐ。” wáng nǎi jiào jiàn shì qī rì, sǐ shāng zhě liù shí yú rén, dé wǔ liù rén, shǐ fèng jiàn yú diàn xià, nǎi zhào zhuāng zǐ。

30.4  wáng yuē:“ jīn rì shì shǐ shì dūn。” zhuāng zǐ yuē:“ wàng zhī jiǔ yǐ!” wáng yuē:“ fū zǐ suǒ yù zhàng , cháng duǎn hé rú?” yuē:“ chén zhī suǒ fèng jiē kě。 rán chén yǒu sān jiàn, wéi wáng suǒ yòng。 qǐng xiān yán ér hòu shì。” wáng yuē:“ yuàn wén sān jiàn。” yuē:“ yǒu tiān zǐ jiàn, yǒu zhū hóu jiàn, yǒu shù rén jiàn。” wáng yuē:“ tiān zǐ zhī jiàn hé rú?” yuē:“ tiān zǐ zhī jiàn, yǐ yān xī、 shí chéng wéi fēng, qí、 dài wéi è, jìn、 wèi wéi jí, zhōu、 sòng wéi xín, hán、 wèi wéi jiá, bāo yǐ sì yí, guǒ yǐ sì shí, rào yǐ bó hǎi, dài yǐ cháng shān, zhì yǐ wǔ xíng, lùn yǐ xíng dé, kāi yǐ yīn yáng, chí yǐ chūn xià, xíng yǐ qiū dōng。 cǐ jiàn, zhí zhī wú qián, jǔ zhī wú shàng, àn zhī wú xià, yùn zhī wú páng, shàng jué fú yún, xià jué dì jì。 cǐ jiàn yí yòng, kuāng zhū hóu, tiān xià fú yǐ。 cǐ tiān zǐ zhī jiàn yě。” wén wáng máng rán zì shī, yuē:“ zhū hóu zhī jiàn hé rú?” yuē:“ zhū hóu zhī jiàn, yǐ zhì yǒng shì wéi fēng, yǐ qīng lián shì wéi è, yǐ xián liáng shì wéi jí, yǐ zhōng shèng shì wéi xín, yǐ háo jié shì wéi jiá。 cǐ jiàn, zhí zhī yì wú qián, jǔ zhī yì wú shàng, àn zhī yì wú xià, yùn zhī yì wú páng, shàng fǎ yuán tiān yǐ shùn sān guāng, xià fǎ fāng dì yǐ shùn sì shí, zhōng zhī mín yì yǐ ān sì xiāng。 cǐ jiàn yí yòng, rú léi tíng zhī zhèn yě, sì fēng zhī nèi, wú bù bīn fú ér tīng cóng jūn mìng zhě yǐ。 cǐ zhū hóu zhī jiàn yě。” wáng yuē:“ shù rén zhī jiàn hé rú?” yuē:“ shù rén zhī jiàn, péng tóu, tū bìn, chuí guān, màn hú zhī yīng, duǎn hòu zhī yī, chēn mù ér yù nàn, xiāng jī yú qián, shàng zhǎn jǐng lǐng, xià jué gān fèi。 cǐ shù rén zhī jiàn, wú yì yú dòu jī, yí dàn mìng yǐ jué yǐ, wú suǒ yòng yú guó shì。 jīn dà wáng yǒu tiān zǐ zhī wèi, ér hào shù rén zhī jiàn, chén qiè wèi dà wáng bó zhī。”

30.5  wáng nǎi qiān ér shàng diàn, zǎi rén shàng shí, wáng sān huán zhī。 zhuāng zǐ yuē:“ dà wáng ān zuò dìng qì, jiàn shì yǐ bì zòu yǐ。” yú shì wén wáng bù chū gōng sān yuè, jiàn shì jiē fú bì qí chù yě。

zhuāng zǐ zá piān  yú fǔ dì sān shí yī

31.1  kǒng zǐ yóu hū zī wéi zhī lín, xiū zuò hū xìng tán zhī shàng。 dì zǐ dú shū, kǒng zǐ xián gē gǔ qín, zòu qǔ wèi bàn。 yǒu yú fǔ zhě, xià chuán ér lái, xū méi jiāo bái, pī fà yú mèi, xíng yuán yǐ shàng, jù lù ér zhǐ, zuǒ shǒu jù xī, yòu shǒu chí yí, yǐ tīng。 qǔ zhōng, ér zhāo zǐ gòng、 zǐ lù èr rén jù duì。 kè zhǐ kǒng zǐ yuē:“ bǐ hé wéi zhě yě?” zǐ lù duì yuē:“ lǔ zhī jūn zǐ yě。” kè wèn qí zú。 zǐ lù duì yuē:“ zú kǒng shì。” kè yuē:“ kǒng shì zhě, hé zhì yě?” zǐ lù wèi yìng, zǐ gòng duì yuē:“ kǒng shì zhě, xìng fú zhōng xìn, shēn xíng rén yì, shì lǐ yuè, xuǎn rén lún, shàng yǐ zhōng yú shì zhǔ, xià yǐ huà qí mín, jiāng yǐ lì tiān xià。 cǐ kǒng shì zhī suǒ zhì yě。” yòu wèn yuē:“ yǒu tǔ zhī jūn yú?” zǐ gòng yuē:“ fēi yě。”“ hòu wáng zhī zuǒ yú?” zǐ gòng yuē:“ fēi yě。” kè nǎi xiào ér huán, xíng yán yuē:“ rén zé rén yǐ, kǒng bù miǎn qí shēn。 kǔ xīn láo xíng, yǐ wēi qí zhēn。 wū hū! yuǎn zāi! qí fēn yú dào yě!”

31.2  zǐ gòng huán bào kǒng zǐ, kǒng zǐ tuī qín ér qǐ, yuē:“ qí shèng rén yú?” nǎi xià qiú zhī, zhì yú zé pàn。 fāng jiāng zhàng rú ér yǐn qí chuán, gù jiàn kǒng zǐ, huán xiàng ér lì。 kǒng zǐ fǎn zǒu, zài bài ér jìn。 kè yuē:“ zǐ jiāng hé qiú?” kǒng zǐ yuē:“ nǎng zhě xiān shēng yǒu xù yán ér qù, qiū bú xiào, wèi zhī suǒ wèi, qiè dài yú xià fēng, xìng wén kài tuò zhī yīn, yǐ zú xiàng qiū yě。” kè yuē:“ xī! shèn yǐ, zǐ zhī hào xué yě!” kǒng zǐ zài bài ér qǐ, yuē:“ qiū shào ér xiū xué, yǐ zhì yú jīn, liù shí jiǔ suì yǐ, wú suǒ dé。 wén zhì jiào, gǎn bù xū xīn?”

31.3  kè yuē:“ tóng lèi xiāng cóng, tóng shēng xiāng yìng, gù tiān zhī lǐ yě。 wú qǐng shì wú zhī suǒ yǒu, ér jīng zǐ zhī suǒ yǐ。 zǐ zhī suǒ yǐ zhě, rén shì yě。 tiān zǐ、 zhū hóu、 dà fū、 shù rén, cǐ sì zhě zì zhèng, zhì zhī měi yě; sì zhě lí wèi, ér luàn mò dà yān。 guān zhì qí zhí, rén yōu qí shì, nǎi wú suǒ líng。 gù tián huāng shì lù, yī shí bù zú, zhēng fù bù zhǔ, qī qiè bù hé, zhǎng shào wú xù, shù rén zhī yōu yě。 néng bù shēng rèn, guān shì bú zhì, xíng bù qīng bái, qún xià huāng dài, gōng měi bú yǒu, jué lù bù chí, dà fū zhī yōu yě。 tíng wú zhōng chén, guó jiā hūn luàn, gōng jì bù qiǎo, gòng zhí bù měi, chūn qiū hòu lún, bú shùn tiān zǐ, zhū hóu zhī yōu yě。 yīn yáng bù hé, hán shǔ bù shí, yǐ shāng shù wù, zhū hóu bào luàn, shàn xiāng rǎng fá, yǐ cán mín rén, lǐ yuè bù jié, cái yòng qióng kuì, rén lún bú chì, bǎi xìng yín luàn, tiān zǐ yǒu sī zhī yōu yě。 jīn zǐ, jì shàng wú jūn hóu yǒu sī zhī shì, ér xià wú dà chén zhí shì zhī guān, ér shàn shì lǐ yuè, xuǎn rén lún, yǐ huà qí mín, bú tài duō shì hū? qiě rén yǒu bā cī, shì yǒu sì huàn, bù kě bù chá yě。 fēi qí shì ér shì zhī, wèi zhī zǒng。 mò zhī gù ér jìn zhī, wèi zhī nìng。 xī yì dǎo yán, wèi zhī chǎn。 bù zé shì fēi ér yán, wèi zhī yú。 hào yán rén zhī è, wèi zhī chán。 xī jiāo lí qīn, wèi zhī zéi。 chēng yù zhà wěi, yǐ bài wù rén, wèi zhī tè。 bù zé shàn pǐ, liǎng róng yán shì, tōu bá qí suǒ yù, wèi zhī xiǎn。 cǐ bā cī zhě, wài yǐ luàn rén, nèi yǐ shāng shēn, jūn zǐ bù yǒu, míng jūn bù chén。 suǒ wèi sì huàn zhě: hào jīng dà shì, biàn gēng yì cháng, yǐ guà gōng míng, wèi zhī tāo; zhuān zhī shàn shì, qīn rén zì yòng, wèi zhī tān; jiàn guò bù gēng, wén jiàn yù shèn, wèi zhī hěn; rén tóng yú jǐ zé kě, bù tóng yú jǐ, suī shàn bú shàn, wèi zhī jīn。 cǐ sì huàn yě。 néng qù bā cī, wú xíng sì huàn, ér shǐ kě jiào yǐ。”

31.4  kǒng zǐ qiǎo rán ér tàn, zài bài ér qǐ, yuē:“ qiū zài zhú yú lǔ, xuē jì yú wèi, fá shù yú sòng, wéi yú chén、 cài。 qiū bù zhī suǒ shī ér lí cǐ sì bàng zhě, hé yě?” kè qī rán biàn róng, yuē:“ shèn yǐ, zǐ zhī nán yù yě! rén yǒu wèi yǐng wù jì ér qù zhī zǒu zhě, jǔ zú yù shuò ér jì yù duō, zǒu yù jí ér yǐng bù lí shēn, zì yǐ wéi shàng chí, jí zǒu bù xiū, jué lì ér sǐ。 bù zhī chǔ yīn yǐ xiū yǐng, chǔ jìng yǐ xī jì, yú yì shèn yǐ! zǐ shěn rén yì zhī jiān, chá tóng yì zhī jì, guān dòng jìng zhī biàn, shì shòu yǔ zhī dù, lǐ hào wù zhī qíng, hé xǐ nù zhī jié, ér jī yú bù miǎn yǐ! jǐn xiū ér shēn, shèn shǒu qí zhēn, huán yǐ wù yǔ rén, zé wú suǒ léi yǐ。 jīn bù xiū zhī shēn ér qiú zhī rén, bú yì wài hū!”

31.5  kǒng zǐ qiǎo rán, yuē:“ qǐng wèn: hé wèi zhēn?” kè yuē:“ zhēn zhě, jīng chéng zhī zhì yě。 bù jīng bù chéng, bù néng dòng rén。 gù qiǎng kū zhě, suī bēi, bù āi。 qiǎng nù zhě, suī yán, bù wēi。 qiǎng qīn zhě, suī xiào, bù hé。 zhēn bēi, wú shēng ér āi。 zhēn nù, wèi fā ér wēi。 zhēn qīn, wèi xiào ér hé。 zhēn zài nèi zhě, shén dòng yú wài, shì suǒ yǐ guì zhēn yě。 qí yòng yú rén lǐ yě, shì qīn zé cí xiào, shì jūn zé zhōng zhēn, yǐn jiǔ zé huān lè, chǔ sāng zé bēi āi。 zhōng zhēn yǐ gōng wéi zhǔ, yǐn jiǔ yǐ lè wéi zhǔ, chǔ sāng yǐ āi wéi zhǔ, shì qīn yǐ shì wéi zhǔ。 gōng chéng zhī měi, wú yī qí jì yǐ。 shì qīn yǐ shì, bú lùn suǒ yǐ yǐ。 yǐn jiǔ yǐ lè, bù xuǎn qí jù yǐ。 chǔ sāng yǐ āi, wú wèn qí lǐ yǐ。 lǐ zhě, shì sú zhī suǒ wéi yě。 zhēn zhě, suǒ yǐ shòu yú tiān yě, zì rán bù kě yì yě。 gù shèng rén fǎ tiān guì zhēn, bù jū yú sú。 yú zhě fǎn cǐ, bù néng fǎ tiān ér xù yú rén, bù zhī guì zhēn, lù lù ér shòu biàn yú sú, gù bù zú。 xī zāi, zǐ zhī zǎo chén yú rén wěi, ér wǎn wén dà dào yě!” kǒng zǐ yòu zài bài ér qǐ, yuē:“ jīn zhě qiū dé guò yě, ruò tiān xìng rán。 xiān shēng bù xiū, ér bì zhī fú yì, ér shēn jiào zhī。 gǎn wèn shè suǒ zài, qǐng yīn shòu yè, ér zú xué dà dào。” kè yuē:“ wú wén zhī:‘ kě yǔ wǎng zhě, yǔ zhī zhì yú miào dào。 bù kě yǔ wǎng zhě, bù zhī qí dào, shèn wù yǔ zhī, shēn nǎi wú jiù。’ zǐ miǎn zhī! wú qù zǐ yǐ, wú qù zǐ yǐ!” nǎi cì chuán ér qù, yán yuán wěi jiān。

31.6  yán yuān huán chē, zǐ lù shòu suī, kǒng zǐ bú gù, dài shuǐ bō dìng, bù wén rú yīn, ér hòu gǎn chéng。 zǐ lù bàng chē ér wèn yuē:“ yóu dé wéi yì jiǔ yǐ, wèi cháng jiàn fū zǐ yù rén rú cǐ qí wēi yě。 wàn shèng zhī zhǔ, qiān shèng zhī jūn, jiàn fū zǐ, wèi cháng bù fēn tíng kàng lǐ, fū zǐ yóu yǒu jù ào zhī róng。 jīn yú fǔ zhàng rú nì lì, ér fū zǐ qū yāo qìng zhé, zài bài ér yìng, dé wú tài shèn hū? mén rén jiē guài fū zǐ yǐ, yú fǔ hé yǐ dé cǐ hū?” kǒng zǐ fú shì ér tàn yuē:“ shèn yǐ, yóu zhī nán huà yě! chén yú lǐ yì, yǒu jiàn yǐ, ér pǔ bǐ zhī xīn, zhì jīn wèi qù。 jìn, wú yù rǔ: fú yù zhǎng bú jìng, shī lǐ yě。 jiàn xián bù zūn, bù rén yě。 bǐ fēi zhì rén, bù néng xià rén。 xià rén bù jīng, bù dé qí zhēn, gù cháng shāng shēn。 xī zāi, bù rén zhī yú rén yě, huò mò dà yān, ér yóu dú shàn zhī! qiě dào zhě, wàn wù zhī suǒ yóu yě。 shù wù, shī zhī zhě sǐ, dé zhī zhě shēng; wéi shì, nì zhī zé bài, shùn zhī zé chéng。 gù dào zhī suǒ zài, shèng rén zūn zhī。 jīn yú fǔ zhī yú dào, kě wèi yǒu yǐ, wú gǎn bú jìng hū?”

zhuāng zǐ zá piān  liè yù kòu dì sān shí èr

32.1  liè yù kòu zhī qí, zhōng dào ér fǎn, yù bó hūn wú rén。 bó hūn wú rén yuē:“ xī fāng ér fǎn?” yuē:“ wú jīng yān。” yuē:“ wū hū jīng?” yuē:“ wú cháng shí yú shí jiāng, ér wǔ jiāng xiān kuì。” bó hūn wú rén yuē:“ ruò shì, zé rǔ hé wèi jīng yǐ?” yuē:“ fú nèi chéng bù xiè, xíng dié chéng guāng, yǐ wài zhèn rén xīn, shǐ rén qīng hū guì lǎo, ér jī qí suǒ huàn。 fú jiāng rén, tè wèi shí gēng zhī huò、 duō yú zhī yíng, qí wèi lì yě bó, qí wéi quán yě qīng, ér yóu ruò shì。 ér kuàng yú wàn shèng zhī zhǔ hū! shēn láo yú guó, ér zhì jìn yú shì! bǐ jiāng rèn wǒ yǐ shì, ér xiào wǒ yǐ gōng, wú shì yǐ jīng。” bó hūn wú rén yuē:“ shàn zāi! guān hū rǔ chǔ jǐ, rén jiāng bǎo rǔ yǐ!” wú jǐ hé ér wǎng, zé hù wài zhī jù mǎn yǐ。 bó hūn wú rén běi miàn ér lì, dūn zhàng cù zhī hū yí, lì yǒu jiàn, bù yán ér chū。 bìn zhě yǐ gào liè zǐ, liè zǐ tí jù, xiǎn ér zǒu, jì hū mén, yuē:“ xiān shēng jì lái, zēng bù fā yào hū?” yuē:“ yǐ yǐ! wú gù gào rǔ yuē‘ rén jiāng bǎo rǔ’, guǒ bǎo rǔ yǐ。 fēi rǔ néng shǐ rén bǎo rǔ, ér rǔ bù néng shǐ rén wú bǎo rǔ yě。 ér yān yòng zhī gǎn yù chū yì yě! bì qiě yǒu gǎn, yáo ér běn cái, yòu wú wèi yě。 yǔ rǔ yóu zhě, yòu mò rǔ gào yě。 bǐ suǒ xiǎo yán, jìn rén dú yě。 mò jiào mò wù, hé xiāng shú yě? qiǎo zhě láo, ér zhī zhě yōu, wú néng zhě wú suǒ qiú, bǎo shí ér áo yóu, fàn ruò bú jì zhī zhōu, xū ér áo yóu zhě yě。”

32.2  zhèng rén huǎn yě, shēn yín qiú shì zhī dì, zhǐ sān nián, ér huǎn wéi rú, hé rùn jiǔ lǐ, zé jí sān zú。 shǐ qí dì mò。 rú mò xiāng yǔ biàn, qí fù zhù dí。 shí nián ér huǎn zì shā。 qí fù mèng zhī yuē:“ shǐ ér zǐ wéi mò zhě, yǔ yě。 hé hú cháng shì qí liáng? jì wéi qiū bǎi zhī shí yǐ!” fú zào wù zhě zhī bào rén yě, bú bào qí rén, ér bào qí rén zhī tiān。 bǐ gù shǐ bǐ。 fú rén yǐ jǐ wéi yǒu yǐ yì yú rén, yǐ jiàn qí qīn。 qí rén zhī jǐng yǐn zhě, xiāng zuó yě。 gù yuē: jīn zhī shì jiē huǎn yě。 zì shì, yǒu dé zhě yǐ bù zhī yě, ér kuàng yǒu dào zhě hū! gǔ zhě wèi zhī dùn tiān zhī xíng。 shèng rén ān qí suǒ ān, bù ān qí suǒ bù ān。 zhòng rén ān qí suǒ bù ān, bù ān qí suǒ ān。

32.3  zhuāng zǐ yuē:“ zhī dào, yì; wù yán, nán。 zhī ér bù yán, suǒ yǐ zhī tiān yě; zhī ér yán zhī, suǒ yǐ zhī rén yě。 gǔ zhī rén, tiān ér bù rén。”

32.4  zhū píng màn xué tú lóng yú zhī lí yì, dān qiān jīn zhī jiā, sān nián jì chéng, ér wú suǒ yòng qí qiǎo。 shèng rén yǐ bì bú bì, gù wú bīng。 zhòng rén yǐ bú bì bì zhī, gù duō bīng。 shèn yú bīng, gù xíng yǒu qiú bīng, shì zhī zé wáng。

32.5  xiǎo fū zhī zhī, bù lí bāo jū gān dú, bì jīng shén hū jiǎn qiǎn, ér yù jiān jì dǎo wù, tài yī xíng xū。 ruò shì zhě, mí huò yú yǔ zhòu, xíng léi bù zhī tài chū。 bǐ zhì rén zhě, guī jīng shén hū wú shǐ, ér gān mián hū wú hé yǒu zhī xiāng。 shuǐ liú hū wú xíng, fā xiè hū tài qīng。 bēi zāi hū, rǔ wéi zhī zài háo máo, ér bù zhī tài níng!

32.6  sòng rén yǒu cáo shāng zhě, wèi sòng wáng shǐ qín。 qí wǎng yě, dé chē shù shèng。 wáng yuè zhī, yì chē bǎi shèng。 fǎn yú sòng, xiàn zhuāng zǐ, yuē:“ fú chǔ qióng lǘ è xiàng, kùn jiǒng zhī jù, gǎo xiàng huáng guó zhě, shāng zhī suǒ duǎn yě。 yí wù wàn shèng zhī zhǔ, ér cóng chē bǎi shèng zhě, shāng zhī suǒ cháng yě。” zhuāng zǐ yuē:“ qín wáng yǒu bìng, zhào yī, pò yōng kuì cuó zhě, dé chē yí shèng; shì zhì zhě, dé chē wǔ shèng。 suǒ zhì yù xià, dé chē yù duō。 zǐ qǐ zhì qí zhì yé? hé dé chē zhī duō yě? zǐ xíng yǐ!”

32.7  lǔ āi gōng wèn hū yán hé yuē:“ wú yǐ zhòng ní wéi zhēn gàn, guó qí yǒu chōu hū?” yuē:“ dài zāi jí hū! zhòng ní fāng qiě shì yǔ ér huà, cóng shì huá cí, yǐ zhī wéi zhǐ, rěn xìng yǐ shì mín, ér bù zhī bú xìn shòu hū xīn、 zǎi hū shén。 fú hé zú yǐ shàng mín! bǐ yí rǔ yú? yǔ yí yú? wù ér kě yǐ。 jīn shǐ mín lí shí xué wěi, fēi suǒ yǐ shì mín yě。 wèi hòu shì lǜ, bú ruò xiū zhī。 nán zhì yě。” shī yú rén ér bú wàng, fēi tiān bù yě, shāng gǔ bù chǐ。 suī yǐ shì chǐ zhī, shén zhě fú chǐ。 wéi wài xíng zhě, jīn yǔ mù yě。 wéi nèi xíng zhě, dòng yǔ guò yě。 xiāo rén zhī lí wài xíng zhě, jīn mù xùn zhī。 lí nèi xíng zhě, yīn yáng shí zhī。 fú miǎn hū wài nèi zhī xíng zhě, wéi zhēn rén néng zhī。

32.8  kǒng zǐ yuē:“ fán rén xīn, xiǎn yú shān chuān, nán yú zhī tiān。 tiān yóu yǒu chūn qiū dōng xià dàn mù zhī qī, rén zhě hòu mào shēn qíng, gù yǒu mào yuàn ér ài, yǒu zhǎng ruò bú xiào, yǒu shùn juàn ér dá, yǒu jiān ér màn, yǒu huǎn ér hàn。 gù qí jiù yì ruò kě zhě, qí qù yì ruò rè。 gù jūn zǐ, yuǎn shǐ zhī ér guān qí zhōng, jìn shǐ zhī ér guān qí jìng, fán shǐ zhī ér guān qí néng, cù rán wèn yān ér guān qí zhì, jí yǔ zhī qī ér guān qí xìn, wěi zhī yǐ cái ér guān qí rén, gào zhī yǐ wēi ér guān qí jié, zuì zhī yǐ jiǔ ér guān qí zé, zá zhī yǐ chǔ ér guān qí sè。 jiǔ zhēng zhì, bú xiào rén dé yǐ。”

32.9  zhèng kǎo fǔ, yí mìng ér yǔ, zài mìng ér lóu, sān mìng ér fǔ, xún qiáng ér zǒu。 shú gǎn bù guǐ? rú ér fū zhě, yí mìng ér lǚ jù, zài mìng ér yú chē shàng wǔ, sān mìng ér míng zhū fù。 shú xié táng、 xǔ?

32.10  zéi mò dà hū dé yǒu xīn。 ér xīn yǒu yǎn。 jí qí yǒu yǎn yě ér nèi shì, nèi shì ér bài yǐ。 xiōng dé yǒu wǔ, zhōng dé wéi shǒu。 hé wèi zhōng dé? zhōng dé yě zhě, yǒu yǐ zì hào yě, ér bǐ qí suǒ bù wéi zhě yě。 qióng yǒu bā jí, dá yǒu sān bì, xíng yǒu liù fǔ。 měi、 rán、 cháng、 dà、 zhuàng、 lì、 yǒng、 gǎn, bā zhě jù guò rén yě, yīn yǐ shì qióng。 yuán xún、 yǎn yāng、 kùn wèi, bú ruò rén, sān zhě jù tōng dá。 zhì huì wài tōng, yǒng dòng duō yuàn, rén yì duō zé, dá shēng zhī qíng zhě guī, dá yú zhì zhě xiào, dá dà mìng zhě suí, dá xiǎo mìng zhě zāo。

32.11  rén yǒu xiàn sòng wáng zhě, xī chē shí shèng, yǐ qí shí shèng jiāo zhì zhuāng zǐ。 zhuāng zǐ yuē:“ hé shàng yǒu jiā pín, shì wěi xiāo ér shí zhě, qí zǐ mò yú yuān, dé qiān jīn zhī zhū。 qí fù wèi qí zǐ yuē:‘ qǔ shí lái duàn zhī! fú qiān jīn zhī zhū, bì zài jiǔ chóng zhī yuān ér lí lóng hàn xià。 zǐ néng dé zhū zhě, bì zāo qí shuì yě。 shǐ lí lóng ér wù, zǐ shàng xī wēi zhī yǒu zāi?’ jīn sòng guó zhī shēn, fēi zhí jiǔ chóng zhī yuān yě; sòng wáng zhī měng, fēi zhí lí lóng yě。 zǐ néng dé chē zhě, bì zāo qí shuì yě。 shǐ sòng wáng ér wù, zǐ wéi jī fěn fú!”

32.12  huò pìn yú zhuāng zǐ, zhuāng zǐ yìng qí shǐ yuē:“ zǐ jiàn fú xī niú hū? yì yǐ wén xiù, sì yǐ chú shū。 jí qí qiān ér rù yú tài miào, suī yù wéi gū dú, qí kě dé hū?”

32.13  zhuāng zǐ jiāng sǐ, dì zǐ yù hòu zàng zhī。 zhuāng zǐ yuē:“ wú yǐ tiān dì wéi guān guǒ, yǐ rì yuè wéi lián bì, xīng chén wéi zhū jī, wàn wù wéi jī sòng。 wú zàng jù qǐ bú bèi yé? hé yǐ jiā cǐ?” dì zǐ yuē:“ wú kǒng wū yuān zhī shí fū zǐ yě。” zhuāng zǐ yuē:“ zài shàng wéi wū yuān shí, zài xià wéi lóu yǐ shí。 duó bǐ yǔ cǐ, hé qí piān yě!”

32.14  yǐ bù píng píng, qí píng yě bù píng。 yǐ bù zhēng zhēng, qí zhēng yě bù zhēng。 míng zhě, wéi wéi zhī shǐ, shén zhě zhēng zhī。 fú míng zhī bù shēng shén yě, jiǔ yǐ。 ér yú zhě shì qí suǒ jiàn, rù yú rén, qí gōng wài yě。 bú yì bēi hū!

zhuāng zǐ zá piān  tiān xià dì sān shí sān

33.1  tiān xià zhī zhì fāng shù zhě, duō yǐ, jiē yǐ qí yǒu wéi, bù kě jiā yǐ。

33.2  gǔ zhī suǒ wèi dào shù zhě, guǒ wū hū zài? yuē: wú hū bú zài。 yuē: shén hé yóu jiàng? míng hé yóu chū? shèng yǒu suǒ shēng , wáng yǒu suǒ chéng, jiē yuán yú yī。 bù lí yú zōng, wèi zhī tiān rén。 bù lí yú jīng, wèi zhī shén rén。 bù lí yú zhēn, wèi zhī zhì rén。 yǐ tiān wéi zōng, yǐ dé wéi běn, yǐ dào wéi mén, zhào yú biàn huà, wèi zhī shèng rén。 yǐ rén wéi ēn, yǐ yì wéi lǐ, yǐ lǐ wéi xíng, yǐ yuè wéi hé, xūn rán cí rén, wèi zhī jūn zǐ。 yǐ fǎ wéi fèn, yǐ míng wéi biǎo, yǐ cān wéi yàn, yǐ jī wéi jué, qí shù yī èr sān sì shì yě, bǎi guān yǐ cǐ xiāng chǐ。 yǐ shì wéi cháng, yǐ yī shí wéi zhǔ, fán xī xù cáng, lǎo ruò gū guǎ jiē yǒu yǐ yǎng, mín zhī lǐ yě。

33.3  gǔ zhī rén, qí bèi hū! pèi shén míng, chún tiān dì, yù wàn wù, hé tiān xià, zé jí bǎi xìng, míng yú běn shù, xì yú mò dù, liù tōng sì bì, xiǎo dà jīng cū。 qí yùn, wú hū bú zài。 qí míng, ér zài shù dù zhě, jiù fǎ, shì chuán zhī shǐ shàng duō yǒu zhī; qí zài yú《 shī》《 shū》《 lǐ》《 yuè》 zhě, zōu lǔ zhī shì, jìn shēn xiān shēng, duō néng míng zhī。《 shī》 yǐ dào zhì,《 shū》 yǐ dào shì,《 lǐ》 yǐ dào xíng,《 yuè》 yǐ dào hé,《 yì》 yǐ dào yīn yáng,《 chūn qiū》 yǐ dào míng fèn。 qí shù, sàn yú tiān xià ér shè yú zhōng guó zhě, bǎi jiā zhī xué, shí huò chēng ér dào zhī。

33.4  tiān xià dà luàn, xián shèng bù míng, dào dé bù yī, tiān xià duō dé yì chá yān yǐ zì hào。 pì rú ěr mù bí kǒu, jiē yǒu suǒ míng, bù néng xiāng tōng, yóu bǎi jiā zhòng jì yě, jiē yǒu suǒ cháng, shí yǒu suǒ yòng。 suī rán, bù gāi bú biàn, yì qū zhī shì yě。 pàn tiān dì zhī měi, xī wàn wù zhī lǐ, chá gǔ rén zhī quán, guǎ néng bèi yú tiān dì zhī měi, chēng shén míng zhī róng。 shì gù nèi shèng wài wáng zhī dào, àn ér bù míng, yù ér bù fā。 tiān xià zhī rén, gè wéi qí suǒ yù yān, yǐ zì wéi fāng。 bēi fú, bǎi jiā wǎng ér bù fǎn, bì bù hé yǐ! hòu shì zhī xué zhě, bú xìng bú jiàn tiān dì zhī chún、 gǔ rén zhī dà tǐ, dào shù jiāng wèi tiān xià liè!

33.5  bù chǐ yú hòu shì, bù mí yú wàn wù, bù hún yú shù dù, yǐ shéng mò zì jiǎo, ér bèi shì zhī jí。 gǔ zhī dào shù yǒu zài yú shì zhě, mò dí、 qín gǔ lí wén qí fēng ér yuè zhī。 wéi zhī tài guò, yǐ zhī dà shùn, zuò wéi fēi yuè, mìng zhī yuē jié yòng。 shēng bù gē, sǐ wú fú。 mò zǐ fàn ài, jiān lì, ér fēi dòu。 qí dào bú nù。 yòu hào xué ér bó。 bú yì, bù yǔ xiān wáng tóng。 huǐ gǔ zhī lǐ yuè。 huáng dì yǒu《 xián chí》, yáo yǒu《 dà zhāng》, shùn yǒu《 dà sháo》, yǔ yǒu《 dà xià》, tāng yǒu《 dà huò》, wén wáng yǒu《 bì yōng》 zhī yuè, wǔ wáng、 zhōu gōng zuò《 wǔ》。 gǔ zhī sāng lǐ, guì jiàn yǒu yí, shàng xià yǒu děng, tiān zǐ guān guǒ qī chóng, zhū hóu wǔ chóng, dà fū sān chóng, shì zài chóng。 jīn mò zǐ dú shēng bù gē, sǐ bù fú, tóng guān sān cùn ér wú guǒ, yǐ wéi fǎ shì。 yǐ cǐ jiào rén, kǒng bú ài rén。 yǐ cǐ zì xíng, gù bú ài jǐ。 mò bài mò zǐ dào。 suī rán, gē ér fēi gē, kū ér fēi kū, lè ér fēi lè, shì guǒ lèi hū? qí shēng yě qín, qí sǐ yě bó, qí dào tài hú。 shǐ rén yōu, shǐ rén bēi, qí xíng nán wéi yě。 kǒng qí bù kě yǐ wéi shèng rén zhī dào, fǎn tiān xià zhī xīn。 tiān xià bù kān, mò zǐ suī dú néng rèn, nài tiān xià hé? lí yú tiān xià, qí qù wáng yě, yuǎn yǐ。 mò zǐ chēng dào yuē:“ xī zhě yǔ zhī yīn hóng shuǐ, jué jiāng hé, ér tōng sì yí jiǔ zhōu yě, míng chuān sān bǎi, zhī chuān sān qiān, xiǎo zhě wú shù。 yǔ qīn zì cāo tuó sì, ér jiū zá tiān xià zhī chuān, féi wú bá, jìng wú máo, mù shèn yǔ, zhì jí fēng, zhì wàn guó。 yǔ, dà shèng yě, ér xíng láo tiān xià yě rú cǐ。” shǐ hòu shì zhī mò zhě, duō yǐ qiú hè wéi yī, yǐ qí qiāo wéi fú, rì yè bù xiū, yǐ zì kǔ wéi jí。 yuē:“ bù néng rú cǐ, fēi yǔ zhī dào yě, bù zú wèi mò。” xiàng lǐ qín zhī dì zǐ, wǔ hòu zhī tú, nán fāng zhī mò zhě kǔ huò、 jǐ chǐ、 dèng líng zǐ zhī shǔ, jù sòng《 mò jīng》, ér bèi jué bù tóng, xiāng wèi bié mò。 yǐ jiān bái tóng yì zhī biàn xiāng zī, yǐ jī ǒu bù wǔ zhī cí xiāng yìng, yǐ jù zǐ wéi shèng rén, jiē yuàn wéi zhī shī, jì dé wéi qí hòu shì, zhì jīn bù jué。 mò dí、 qín gǔ lí zhī yì zé shì, qí xíng zé fēi yě。 jiāng shǐ hòu shì zhī mò zhě, bì zì kǔ, yǐ féi wú bá、 jìng wú máo, xiāng jìn ér yǐ yǐ。 luàn zhī, shàng yě。 zhì zhī, xià yě。 suī rán, mò zǐ zhēn tiān xià zhī hào yě, jiāng jiù zhī bù dé yě, suī kū gǎo, bù shě yě。 cái shì yě fú!

33.6  bú léi yú sú, bú shì yú wù, bù gǒu yú rén, bú zhì yú zhòng, yuàn tiān xià zhī ān níng, yǐ huó mín mìng, rén wǒ zhī yǎng, bì zú ér zhǐ, yǐ cǐ bái xīn。 gǔ zhī dào shù yǒu zài yú shì zhě, sòng xíng、 yǐn wén wén qí fēng ér yuè zhī。 zuò wéi huà shān zhī guān yǐ zì biǎo, jiē wàn wù yǐ bié yòu wéi shǐ。 yǔ xīn zhī róng, mìng zhī yuē xīn zhī xíng。 yǐ nǜ hé huān, yǐ tiáo hǎi nèi, qǐng yù zhì zhī yǐ wéi zhǔ。 jiàn wǔ bù rǔ, jiù mín zhī dòu; jìn gōng qǐn bīng, jiù shì zhī zhàn。 yǐ cǐ zhōu xíng tiān xià, shàng shuō xià jiào。 suī tiān xià bù qǔ, qiǎng guō ér bù shě zhě yě。 gù yuē:“ shàng xià jiàn yàn, ér qiǎng xiàn yě。” suī rán, qí wèi rén tài duō, qí zì wèi tài shǎo。 yuē:“ qǐng yù gù zhì wǔ shēng zhī fàn, zú yǐ。” xiān shēng kǒng bù dé bǎo, dì zǐ suī jī, bú wàng tiān xià, rì yè bù xiū。 yuē:“ wǒ bì děi huó zāi!” tú ào hū jiù shì zhī shì zāi! yuē:“ jūn zǐ bù wéi kē chá, bù yǐ shēn jiǎ wù。” yǐ wéi wú yì yú tiān xià zhě, míng zhī bù rú yǐ yě。 yǐ jìn gōng qǐn bīng wéi wài, yǐ qíng yù guǎ qiǎn wéi nèi。 qí xiǎo dà jīng cū, qí xíng shì zhì shì ér zhǐ。

33.7  gōng ér bù dǎng, yì ér wú sī, jué rán wú zhǔ, qū wù ér bù liǎng, bú gù yú lǜ, bù móu yú zhì, yú wù wú zé, yǔ zhī jù wǎng。 gǔ zhī dào shù yǒu zài yú shì zhě, péng méng、 tián pián、 shèn dào wén qí fēng ér yuè zhī。 qí wàn wù yǐ wéi shǒu, yuē:“ tiān néng fù zhī ér bù néng zài zhī, dì néng zài zhī ér bù néng fù zhī, dà dào néng bāo zhī ér bù néng biàn zhī。” zhī wàn wù jiē yǒu suǒ kě, yǒu suǒ bù kě。 gù yuē:“ xuǎn zé bú biàn, jiào zé bú zhì, dào zé wú yí zhě yǐ。” shì gù shèn dào qì zhì qù jǐ, ér yuán bù dé yǐ, líng tài yú wù, yǐ wéi dào li。 yuē:“ zhī bù zhī, jiāng bó zhī ér hòu lín shāng zhī zhě yě。” xǐ gòu wú rèn ér xiào tiān xià zhī shàng xián yě, zòng tuō wú xíng ér fēi tiān xià zhī dà shèng。 chuí pāi wǎn duàn, yǔ wù wǎn zhuǎn, shě shì yǔ fēi, gǒu kě yǐ miǎn。 bù shī zhì lǜ, bù zhī qián hòu, wēi rán ér yǐ yǐ。 tuī ér hòu xíng, yè ér hòu wǎng, ruò piāo zhī huán, ruò yǔ zhī xuán, ruò mó shí zhī suì, quán ér wú fēi, dòng jìng wú guò, wèi cháng yǒu zuì。 shì hé gù? fú wú zhī zhī wù, wú jiàn jǐ zhī huàn, wú yòng zhì zhī léi, dòng jìng bù lí yú lǐ, shì yǐ zhōng shēn wú yù。 gù yuē:“ zhì yú ruò wú zhī zhī wù ér yǐ, wú yòng xián shèng。 fú kuài bù shī dào。” háo jié xiāng yǔ xiào zhī, yuē:“ shèn dào zhī dào, fēi shēng rén zhī xíng, ér zhì sǐ rén zhī lǐ, shì dé guài yān。” tián pián yì rán, xué yú péng méng, dé bú jiào yān。 péng méng zhī shī yuē:“ gǔ zhī dào, rén zhì yú mò zhī shì、 mò zhī fēi ér yǐ yǐ。 qí fēng yù rán, wū kě ér yán?” cháng fǎn rén, bú jù guān, ér bù miǎn yú yuán。 qí suǒ wèi dào, fēi dào; ér suǒ yán zhī wěi, bù miǎn yú fēi。 péng méng、 tián pián、 shèn dào, bù zhī dào, suī rán, gài hū jiē cháng yǒu wén zhě yě。

33.8  yǐ běn wéi jīng, yǐ wù wéi cū, yǐ yǒu jī wéi bù zú, dàn rán dú yǔ shén míng jū。 gǔ zhī dào shù yǒu zài yú shì zhě, guān yǐn、 lǎo dān wén qí fēng ér yuè zhī。 jiàn zhī yǐ cháng wú yǒu, zhǔ zhī yǐ tài yī。 yǐ rú ruò qiān xià wéi biǎo, yǐ kōng xū bù huǐ wàn wù wéi shí。 guān yǐn yuē:“ zài jǐ wú jū, xíng wù zì zhù。” qí dòng ruò shuǐ, qí jìng ruò jìng, qí yìng ruò xiǎng。 hū hū ruò wáng, jì hū ruò qīng。 tóng yān zhě hé, dé yān zhě shī。 wèi cháng xiān rén, ér cháng suí rén。 lǎo dān yuē:“ zhī qí xióng, shǒu qí cí, wéi tiān xià xī。 zhī qí bái, shǒu qí rǔ, wéi tiān xià gǔ。” rén jiē qǔ xiān, jǐ dú qǔ hòu, yuē:“ shòu tiān xià zhī gòu。” rén jiē qǔ shí, jǐ dú qǔ xū。 wú cáng yě, gù yǒu yú, kuī rán ér yǒu yú。 qí xíng shēn yě, xú ér bú fèi, wú wéi yě ér xiào qiǎo。 rén jiē qiú fú, jǐ dú qū quán, yuē:“ gǒu miǎn yú jiù。” yǐ shēn wéi gēn, yǐ yuē wéi jì, yuē:“ jiān zé huǐ yǐ, ruì zé cuò yǐ。” cháng kuān róng yú wù, bù xiāo yú rén, kě wèi zhì jí。 guān yǐn、 lǎo dān hū, gǔ zhī bó dà zhēn rén zāi!

33.9 hū mò wú xíng, biàn huà wú cháng。 sǐ yú? shēng yú? tiān dì bìng yú? shén míng wǎng yú? máng hū hé zhī? hū hū hé shì? wàn wù bì luó, mò zú yǐ guī。 gǔ zhī dào shù yǒu zài yú shì zhě, zhuāng zhōu wén qí fēng ér yuè zhī。 yǐ miù yōu zhī shuō, huāng táng zhī yán, wú duān yá zhī cí, shí zì zòng ér tǎng, bù yǐ qí xiàn zhī yě。 yǐ tiān xià wéi chén zhuó, bù kě yǔ zhuāng yǔ。 yǐ zhī yán wéi màn yǎn, yǐ zhòng yán wéi zhēn, yǐ yù yán wéi guǎng。 dú yǔ tiān dì jīng shén wǎng lái, ér bú ào nì yú wàn wù。 bù qiǎn shì fēi, yǐ yǔ shì sú chǔ。 qí shū suī guī wěi, ér lián biàn wú shāng yě。 qí cí suī cēn cī, ér chù guǐ kě guān。 bǐ qí chōng shí, bù kě yǐ yǐ。 shàng yǔ zào wù zhě yóu, ér xià yǔ wài sǐ shēng、 wú zhōng shǐ zhě wéi yǒu。 qí yú běn yě, hóng dà ér bì, shēn hóng ér sì。 qí yú zōng yě, kě wèi tiáo shì ér shàng suì yǐ。 suī rán, qí yìng yú huà ér jiě yú wù yě, qí lǐ bù jié, qí lài bú tuì, máng hū mèi hū, wèi zhī jǐn zhě。

33.10  huì shī duō fāng, qí shū wǔ chē, qí dào chuǎn bó, qí yán yě bù zhōng。 lì wù zhī yì, yuē:“ zhì dà wú wài, wèi zhī dà yī; zhì xiǎo wú nèi, wèi zhī xiǎo yī。 wú hòu, bù kě jī yě, qí dà qiān lǐ。 tiān yǔ dì bēi, shān yǔ zé píng。 rì fāng zhōng fāng nì, wù fāng shēng fāng sǐ。 dà tóng ér yǔ xiǎo tóng yì, cǐ zhī wèi xiǎo tóng yì; wàn wù bì tóng bì yì, cǐ zhī wèi dà tóng yì。 nán fāng wú qióng ér yǒu qióng。 jīn rì shì yuè ér xī lái。 lián huán kě jiě yě。 wǒ zhī tiān zhī zhōng yāng, yān zhī běi、 yuè zhī nán shì yě。 fàn ài wàn wù, tiān dì yì tǐ yě。” huì shī yǐ cǐ wéi dà, guān yú tiān xià, ér xiǎo biàn zhě。 tiān xià zhī biàn zhě xiāng yǔ lè zhī。

33.11  luǎn yǒu máo。 jī sān zú。 yǐng yǒu tiān xià。 quǎn kě yǐ wéi yáng。 mǎ yǒu luǎn。 dīng zǐ yǒu wěi。 huǒ bú rè。 shān chū kǒu。 lún bù niǎn dì。 mù bú jiàn, zhǐ bú zhì, zhì bù jué。 guī cháng yú shé。 jǔ bù fāng, guī bù kě yǐ wéi yuán。 záo bù wéi ruì。 fēi niǎo zhī yǐng wèi cháng dòng yě。 zú shǐ zhī jí, ér yǒu bù xíng bù zhǐ zhī shí。 gǒu fēi quǎn。 huáng mǎ lí niú sān。 bái gǒu hēi。 gū jū wèi cháng yǒu mǔ。 yì chǐ zhī chuí, rì qǔ qí bàn, wàn shì bù jié。 biàn zhě yǐ cǐ yǔ huì shī xiāng yìng, zhōng shēn wú qióng。

33.12  huán tuán、 gōng sūn lóng, biàn zhě zhī tú, shì rén zhī xīn, yì rén zhī yì, néng shèng rén zhī kǒu, bù néng fú rén zhī xīn。 biàn zhě zhī yòu yě。 huì shī rì yǐ qí zhī, yǔ rén zhī biàn, tè yǔ tiān xià zhī biàn zhě wéi guài。 cǐ qí dǐ yě。 rán huì shī zhī kǒu tán, zì yǐ wéi zuì xián, yuē:“ tiān dì qí zhuàng hū shī! cún xióng ér wú shù!”

33.13  nán fāng yǒu jī rén yān, yuē huáng liáo, wèn tiān dì suǒ yǐ bú zhuì bú xiàn、 fēng yǔ léi tíng zhī gù。 huì shī bù cí ér yìng, bú lǜ ér duì。 biàn wèi wàn wù shuō。 shuō ér bù xiū, duō ér wú yǐ, yóu yǐ wéi guǎ, yì zhī yǐ guài。 yǐ fǎn rén wéi shí, ér yù yǐ shèng rén wéi míng, shì yǐ yǔ zhòng bú shì yě。 ruò yú dé, qiáng yú wù, qí tú yù yǐ。 yóu tiān dì zhī dào, guān huì shī zhī néng, qí yóu yì wén yì méng zhī láo zhě yě, qí yú wù yě hé yōng? fú chōng yī shàng kě, yuē yù guì dào, jī yǐ。 huì shī bù néng yǐ cǐ zì níng, sàn yú wàn wù ér bú yàn, zú yǐ shàn biàn wéi míng。 xī hū, huì shī zhī cái! dài dàng ér bù dé, zhú wàn wù ér bù fǎn。 shì qióng xiǎng yǐ shēng, xíng yǔ yǐng jìng zǒu yě。 bēi fú!


白雲深處人家 Home in Mists
Digital Archive of Traditional Chinese Taoism (Daoism)
No Rights Reserved. All free of charge. 版權不保留.免費共享
Copyright © 2017 homeinmists.com 浙ICP备17049091号-1
千古蓬頭跣足,一生伏氣餐霞。笑指武夷山下,白雲深處吾家。——白玉蟾自贊
松篁鬱鬱冬猶秀,桃李紛紛春漸迷。識破邯鄲塵世夢,白雲深處可幽棲。——陳摶